Pies i kot coraz częściej traktowani są jako pełnoprawni członkowie rodziny. Kwestie dotyczące zwierząt towarzyszących po rozwodzie małżonków czy rozstaniu konkubentów nadal jednak nie są uregulowane w sposób kompleksowy i autonomiczny. Najczęściej dobro zwierzęcia nie jest stawiane na pierwszym miejscu.

Z wyroku Trybunału Sprawiedliwości UE wynika, że polskie urzędy mają obowiązek rejestrowania zawartych za granicą małżeństw jednopłciowych, ale nie wynika obowiązek zapewnienia im takich samych praw jak małżeństwom kobiet i mężczyzn – twierdzi prof. Andrzej Wróbel, sędzia Sądu Najwyższego w stanie w spoczynku i były sędzia Trybunału Konstytucyjnego. I przewiduje, że w praktyce oznaczać to będzie odmowę przyznania małżeństwom jednopłciowym wielu uprawnień, które zgodnie z polskim prawem przysługują małżeństwom, np. anonsowanego przez premiera prawa do adopcji.

Polskie prawo rodzinne opiera się na zasadzie, zgodnie z którą dziecko urodzone w trakcie małżeństwa albo przed upływem 300 dni od jego ustania uznawane jest za dziecko męża matki. Rozwiązanie to miało zapewniać stabilność sytuacji dziecka i chronić rodzinę. Tyle że współczesne relacje rodzinne wyglądają dziś zupełnie inaczej niż wtedy, kiedy tworzono obecne przepisy. Ministerstwo Sprawiedliwości zapowiedziało uchylenie przepisów przewidujących automatyczne domniemanie pochodzenia dziecka i wydaje się, że jest to próba odpowiedzi na obecne problemy – piszą Tomasz Uljasz i Cyntia Mizak, prawnicy z RESIST Rezanko Sitek.

Gdy po kilku miesiącach tarć w rządzie w końcu wydane zostało rozporządzenie w sprawie transkrypcji aktów zagranicznych małżeństw osób tej samej płci, ministrowie uznali to za historyczną chwilę, a o sukcesie mówili też przedstawiciele zainteresowanych środowisk. Jednak po początkowej euforii, teraz pojawiają się pytania o praktyczne skutki nowej sytuacji – w prawie spadkowym, podatkowym, medycznym, w ubezpieczeniach społecznych. Eksperci przyznają, że trzeba będzie jeszcze o to walczyć.

Uchwalona w piątek ustawa o statusie osoby najbliższej w związku i umowie o wspólnym pożyciu zakłada, że dwie osoby pełnoletnie będą mogły zawrzeć umowę u notariusza, która – rejestrowana w USC – umożliwi stronom m.in. wybór ustroju majątkowego, ustanowienie obowiązku alimentacyjnego, uzyskanie prawa do korzystania ze wspólnego mieszkania oraz nadanie drugiej osobie uprawnień do dostępu do informacji medycznych i działania jako pełnomocnik w sprawach codziennego życia. Prezydent zapowiada jednak weto.

Sejm w środę zajmie się rządowym projektem ustawy o statusie osoby najbliższej w związku i umowie o wspólnym pożyciu oraz projektem przepisów wprowadzających. Jak podkreślił w środę szef gabinetu prezydenta RP Paweł Szefernaker przepisy wprowadzają de facto w Polsce związki partnerskie. Zapowiedział również, że nie ma i nie będzie zgody prezydenta na legalizację związków partnerskich.

Jeśli dziecko z niepełnosprawnością intelektualną trafia do domu pomocy społecznej (DPS), znika z powiatowych statystyk systemu pieczy zastępczej. Dodatkowo najczęściej kierowane jest do placówek, w których mieszkają dorośli. W praktyce oznacza to, że nie szuka się już dla niego miejsca w pieczy. Tymczasem DPS powinien być ostatnim ogniwem w systemie pomocy, wykorzystanym tylko w razie braku możliwości zapewnienia innego wsparcia - podkreśla Najwyższa Izba Kontroli (NIK) w swoim raporcie.

Minister administracji i spraw wewnętrznych podpisał, sygnowane wcześniej przez ministra cyfryzacji, rozporządzenie ustalające zasady transkrypcji dokumentów małżeństw zawartych za granicą przez obywateli Polski tej samej płci. Tym samym zakończył się trwający kilka miesięcy impas w sprawie wykonania w tej sprawie wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Transkrypcja aktu małżeństwa jednopłciowego będzie możliwa w każdym urzędzie stanu cywilnego w Polsce - poinformował w piątek minister Krzysztof Gawkowski.

Dzisiaj rano dokonaliśmy pierwszej transkrypcji małżeństwa jednopłciowego, zgodnie z wyrokami sądów - poinformował prezydent Warszawy Rafał Trzaskowski. Jednocześnie przyspieszenia nabrały rządowe prace nad rozporządzeniem, które ma wprowadzić dla takich decyzji specjalny formularz. Szef MSWiA Marcin Kierwiński zapowiedział, że w ciągu najbliższych dni podpisze rozporządzenie zmieniające wzory aktu małżeństwa w sprawie par jednopłciowych.

Wydaje się, że po oświadczeniu prezydenta Warszawy Rafała Trzaskowskiego, że podległy mu urząd będzie dokonywał transkrypcji zagranicznych dokumentów małżeńskich par jednopłciowych, a także po apelu premiera do ministrów, by przyśpieszyli prace nad potrzebnymi do tego przepisami, rozwiązywanie tego problemu nabrało tempa - ocenia Annamaria Linczowska, koordynatorka ds. rzecznictwa i działań prawnych w Kampanii Przeciw Homofobii. Jednak jej zdaniem nie jest do tego potrzebna nowelizacja ustawy o aktach stanu cywilnego.

Prezydent Warszawy Rafał Trzaskowski poinformował we wtorek, że do jego urzędu dotarły dokumenty z Naczelnego Sądu Administracyjnego i w najbliższych dniach stołeczny Urząd Stanu Cywilnego dokona transkrypcji akt małżeństwa osób tej samej płci, co do których sądy wydały już wyroki. Zapowiedział też, że będą dokonywane również transkrypcje dokumentów, w sprawie których nie zapadły takie wyroki.

Jedyny żyjący rodzic dziecka jest osobą samotnie wychowującą dziecko, jeżeli jako jedyna osoba sprawuje nad nim władzę rodzicielską. Znaczenia nie ma tutaj sam fakt bycia osobą samotną, czyli niezamężną, nieżonatą lub niepozostającą w nieformalnym związku partnerskim. Jest to istotne z punktu widzenia prawa do dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka w przypadku spełnienia pozostałych wytycznych.

Rodzice i opiekunowie złożyli do tej pory ponad 3,5 mln wniosków o świadczenie wychowawcze na nowy okres 2026/2027. Dotyczą one niemal 5 mln dzieci. ZUS przypomina, że aby nie stracić pieniędzy - nawet jeśli wypłata nie będzie ciągła - wniosek można wysłać najpóźniej do 30 czerwca.

Uczestnik pracowniczego planu kapitałowego, pozostający w związku małżeńskim, powinien pamiętać, że jeśli z małżonkiem łączy go wspólność majątkowa, to w razie rozwodu albo unieważnienia małżeństwa część środków zgromadzonych na jego rachunku PPK może przypaść jego byłemu małżonkowi.

Rzeczniczka praw dziecka opracowała projekt ustawy, której celem jest zwiększona ochrona dzieci przed przemocą. Projekt zakłada m.in. zmiany w procedurze „Niebieskiej Karty”, a także powołanie przy każdym wojewodzie zespołów do spraw lokalnej analizy zdarzeń. - Ufam, że projekt ustawy zostanie pilnie przyjęty. Dzieci krzywdzone nie mogą czekać. Dzieci krzywdzone potrzebują reakcji, pomocy i życia wolnego od przemocy - apeluje Monika Horna-Cieślak, RPD.

Gdy po odpowiedzi unijnego Trybunału na pytanie prawne Naczelny Sąd Administracyjny nakazał urzędowi stanu cywilnego dokonanie transkrypcji aktu zawartego za granicą małżeństwa dwóch mężczyzn, mogło się wydawać, że ten trwający od lat impas jest rozwiązany. A już szczególnie, gdy honorowanie takich dokumentów zapowiedziała tak ważna instytucja jak ZUS. Jednak za wcześnie na odtrąbienie sukcesu, bo blokadą jest wciąż brak zapowiedzianych przez rząd formularzy do rejestracji takich związków.

Mężczyzna domagał się alimentów – 500 zł – od swojego dziecka, ponieważ, jak twierdził, znalazł się w niedostatku, choć dysponuje niewielką kwotą pieniędzy. Sądy uznały jednak, że biorąc pod uwagę, iż powód sam wcześniej nie pomagał ani w utrzymaniu, ani w wychowaniu swojego syna, dochodzone roszczenie – w ich ocenie – byłoby sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Do tego doszła jeszcze kwestia interpretacji „niedostatku" – w ocenie sądów I i II instancji w nim nie jest.

Rzecznik Praw Obywatelskich w swojej opinii do projektu ustawy o pieczy współdzielonej zwraca uwagę m.in. na „niepełną" definicję opieki współdzielonej. Jak wskazuje, powstaje pytanie, czy sąd może orzec tę formę pieczy nad dzieckiem tylko wtedy, jeżeli w wyniku rozwodu lub rozstania rodziców będą oni mieli różne miejsce pobytu, czy też nawet wtedy, gdy pomimo rozwodu lub rozstania, będą nadal – choćby przez jakiś czas – zamieszkiwać wspólnie. Jego wątpliwości budzi kolejność kryteriów, które miałyby być brane pod uwagę przy orzekaniu, i brak uregulowania kwestii alimentów przy takiej formie opieki na dzieckiem.

Naczelna Rada Adwokacka przygotowała już swoje uwagi do projektu Ministerstwa Sprawiedliwości, który ma uregulować pieczę współdzieloną nad dzieckiem. Główne zastrzeżenia to brak bezpośredniego odniesienia się w ustawie do zagrożenia przemocą wobec dziecka oraz - jak wskazano - próba wprowadzenia przez ustawodawcę takiego modelu jako zasady w postępowaniu zabezpieczającym, dotyczącym wniosku o uregulowanie pieczy nad nim. W ocenie Adwokatury projekt wymaga pogłębionej korekty legislacyjnej, w tym także doprecyzowania zasady ustalania w takiej sytuacji alimentów.

Informacje o potrzebach klientów można czerpać z analiz poradnictwa prawnego prowadzonego w określonych parafiach. Uzyskanie nieodpłatnej porady prawnej nie tylko przybliża znaczenie rozwiązań prawnych, ale i wspiera życie człowieka. Długofalowe projekty pomocowe związane z poradnictwem prawnym są w interesie nas wszystkich - wskazuje dr Katarzyna Julia Kowalska z Wydziału Nauk Społecznych Uniwersytetu Vizja.