W czerwcu 2025 roku Komisja Kodyfikacyjna Prawa Rodzinnego przyjęła projekt nowelizacji kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (k.r.o.), który zakłada całkowite zniesienie możliwości orzekania o winie za rozkład pożycia małżeńskiego w postępowaniach o rozwód i separację oraz jednoczesną zmianę zasad alimentacji na rzecz ekonomicznie słabszego małżonka - piszą adwokat Tomasz Uljasz i Cyntia Mizak, aplikantka radcowska w RESIST Rezanko Sitek.

W trzecim kwartale 2026 r. ma być gotowy projekt nowelizacji kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, wprowadzający do prawa polskiego pojęcie i definicję pieczy współdzielonej. Zgodnie z założeniami, które znalazły się już w wykazie prac legislacyjnych rządu, sąd, pozostawiwszy władzę rodzicielską obojgu rodzicom, będzie powierzał im sprawowanie bieżącej pieczy nad dzieckiem naprzemiennie w powtarzających się, ale niekoniecznie w takich samych okresach. Priorytetem ma być zawsze dobro dziecka.

Wiele tematów tzw. światopoglądowych nadal nie zostało uregulowanych w polskim porządku prawnym. Chodzi tu nie tylko o ustawę o związkach partnerskich, ale też np. kwestie ubezwłasnowolnienia – prace nad ustawą nadal trwają, mowę nienawiści czy represje za niesienie pomocy humanitarnej na granicy polsko-białoruskiej. A przecież ochrona prawa człowieka to też bezpieczeństwo, o czym władza nie powinna zapominać – mówi w rozmowie z Prawo.pl adwokat Jarosław Jagura, laureat I miejsca w konkursie Rising Stars Prawnicy – liderzy jutra 2025.

Coraz więcej małżonków decyduje się m.in. na rozdzielność majątkową. Jak podkreślają notariusze, to dobre rozwiązanie np. wtedy, gdy prowadzą firmy i chcą być niezależni w finansowych decyzjach. Warto jednak pamiętać o kilku istotnych kwestiach - po pierwsze, rozdzielność obowiązuje na przyszłość i od momentu jej podpisania, a w przypadku śmierci współmałżonka, jeśli nie sporządził testamentu, nie zmienia kolejności dziedziczenia ustawowego. Tak więc małżonek dziedziczy, a jeśli jest testament i został w nim ze spadku wykluczony, może ubiegać się o zachowek.

Zakwestionowanie ojcostwa jest w Polsce trudne, ale Europejski Trybunał Praw Człowieka wziął pod uwagę wyjątkowo przewlekły czas trwania postępowań kwestionujących domniemanie ojcostwa, które wyniosły prawie 15 lat. Sąd polski zaś nie podjął decyzji co do zasadności wniosku o uznanie ojcostwa, dopóki dzieci nie osiągnęły pełnoletności. Dlatego zasądził 20 tys. euro na rzecz skarżącego.

Rząd w Madrycie przyznaje tamtejsze obywatelstwo chętnym 54 dzieciom i 117 wnukom żołnierzy walczących w wojnie domowej 1936-1939 po stronie republikańskiej. Właśnie takie dokumenty otrzymało kilkoro Polaków, ale nie wystarczy wykazać samo pokrewieństwo z którymś z weteranów, aby królewskim dekretem dostać imiennie czerwono-żółty paszport. Trzeba jeszcze być zasłużonym dla demokracji.

Po śmierci męża jego żona dowiedziała się z aktu zgonu, że jest on... wdowcem. Dlatego Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił kobiecie prawa do renty rodzinnej po nim, ponieważ nie przedłożyła aktu małżeństwa wydanego przez Urząd Stanu Cywilnego. A świadectwo ślubu dla celów kościelnych, który został zawarty w 1996 r., nie stanowi dokumentu urzędowego, który potwierdza zawarcie małżeństwa w rozumieniu przepisów prawa cywilnego – orzekł Sąd Okręgowy w Suwałkach.

Testament bywa postrzegany jako najwyższa forma zabezpieczenia woli spadkodawcy – akt, który pozwala jednoznacznie rozporządzić majątkiem na wypadek śmierci. Pomimo swojego ostatecznego charakteru, testament nie zawsze odzwierciedla rzeczywistą wolę spadkodawcy i nie jest dokumentem absolutnie niepodważalnym – piszą Tomasz Uljasz i Cyntia Mizak, prawnicy z RESIST Rezanko Sitek.

Ustawa o statusie osoby najbliższej w związku ma uregulować stosunki majątkowe, prawa do mieszkania i alimentów oraz dostępu do informacji medycznej – to najważniejsze sprawy w projekcie, który jest kompromisem przedstawicieli PSL i Lewicy. Zgodnie z projektem – który ma trafić do Sejmu jako przedłożenie rządowe - strony zawierające umowę o wspólnym pożyciu same mają decydować o jej treści.

Szef prezydenckiego Biura Polityki Międzynarodowej Marcin Przydacz poinformował, że prezydent Karol Nawrocki jest otwarty na rozmowy dotyczące przepisów o statusie osoby najbliższej, ale pod warunkiem, że nie będzie w nich elementów ideologicznych stanowiących konkurencję dla związku małżeńskiego. W piątek mają zostać ogłoszone szczegóły i nazwa projektu ustawy, która ma regulować sytuację osób pozostających w nieformalnych związkach. Ma być to kompromis między propozycjami Lewicy i PSL. Rzecznik rządu Adam Szłapka potwierdził we wtorek, że będzie to projekt rządowy.

Nie są istotne motywy ojca zobowiązanego do płacenia alimentów na rzecz swoich dzieci, którymi kieruje się sprawca, ani też fakt, czy jego zachowanie jest podyktowane obawą przed grożącą mu karą. Zwalnia jednak z odpowiedzialności uiszczenie całości zobowiązania w terminie 30 dni. Dlatego Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i umorzył postępowanie. Kosztami postępowania w sprawie został obciążony Skarb Państwa.

Dotychczasowe historie sukcesji w polskich firmach rodzinnych pokazują, że konflikty między następcami są często największym zagrożeniem dla ciągłości biznesu. Emocje, różnice interesów czy brak przejrzystych zasad mogą doprowadzić do sporu przekładającego się na kondycję całej firmy – piszą Oliwia Lewandowska, adwokat i Martyna Kunke, radczyni prawna z PragmatIQ Kancelarii Prawnej.

Okoliczność, że rodzic sprawujący pieczę nad dzieckiem nie wypełnia obowiązku kontaktowania się ze względu na postawę dziecka, nie wyłącza możliwości nakazania zapłaty sumy pieniężnej na rzecz rodzica uprawnionego do kontaktów także wtedy, gdy postawa dziecka wynika z zachowań obojga rodziców - taką uchwałę podjęłą Izba Cywilna Sądu Najwyższego.

Sporo nadziei obudziły ostatnie wypowiedzi ministra sprawiedliwości Waldemara Żurka o pracach nad ustawowym uregulowaniem pieczy współdzielonej oraz zapowiedzi zajęcia się m.in. utrudnianiem kontaktów z dziećmi. Podejście nie będzie pierwsze – sprawę próbował uregulować poprzedni rząd i poprzedni Senat. Projekty szły w kierunku penalizacji uporczywego utrudniania kontaktów i spełzły na niczym. I nadal w wielu sprawach rozwodowych dziecko jest kartą przetargową i sposobem na to, by odegrać się na znienawidzonym byłym.

Fundacja „Dzieci są z nami” promuje publikowanie wizerunków dzieci w sieci i nie zgadza się z postulatem ograniczenia tzw. sharentingu. Zdaniem Mirosława Wróblewskiego, prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych, jej cele statutowe mogą być sprzeczne z przepisami, jako naruszające prawa i wolności dzieci, w tym prawo do ochrony wizerunku i prywatności.

Faktyczne „dziedziczenie” taniego najmu mieszkań przyznanych kiedyś z kwaterunku przez osoby o wysokich dochodach albo mających inne nieruchomości mieszkalne trzeba stanowczo ukrócić – uważa Aleksandra Sikorska-Lewandowska, radca prawny w toruńskiej kancelarii Melete, profesor Uniwersytetu Mikołaja Kopernika.

Na oddziałach psychiatrycznych miesiącami przebywają dzieci porzucone przez rodziców – alarmuje Anna Brzezińska z zarządu województwa mazowieckiego. Problem ten narasta od lat. Tymczasem wprowadzone w czerwcu 2022 r. przepisy ustawy o wspieraniu i resocjalizacji nieletnich powodują, że na oddziały psychiatryczne kierowana jest młodzież, która ma problemy ze zdrowiem psychicznym, ale i przejawia oznaki niedostosowania społecznego.

Polska nie ratyfikowała dotąd Protokołu nr 12 z 2000 r. do Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, który wprowadza ogólny zakaz dyskryminacji. Zabiega o to m.in. rzecznik praw obywatelskich, według którego oznaczałoby to rozwój standardów antydyskryminacyjnych. Tymczasem według rządu, ratyfikacja tego protokołu mogłaby skutkować nadmierną ingerencją w wolności obywatelskie.

Genealodzy-amatorzy zainteresowani historią własnej rodziny mają mieć prostszy dostęp do archiwaliów dotyczących swoich przodków. Po interwencji rzecznika praw obywatelskich, urzędnicy MSWiA zapowiadają ułatwienia w przepisach. Problem ten – bulwersujący środowisko badaczy historii własnych przodków - opisywaliśmy na Prawo.pl

Unijny Trybunał otwiera szeroko furtkę do transgranicznego badania ojcostwa mężczyzn, którzy już nie żyją. Wszystko przez pozwolenie na otwarcie grobu i pobranie próbek DNA od zmarłego we Francji, gdzie to dotychczas było zakazane, ze względu na postępowanie w innym państwie członkowskim. Precedensowa opinia rzeczniczki generalnej Tamary Ćapeta, jeśli znajdzie za kilka miesięcy potwierdzenie w wyroku TSUE, może ułatwić procedury ustalania ojcostwa, rodzinne i spadkowe, gdy rodzicem - także polskiego dziecka - był cudzoziemiec.