Mniejsze apteki bez wymogu posiadania izb recepturowych, mniej formalności dotyczących transportu wyrobów medycznych, zamawianie leków przez aplikację apteki - to kolejne propozycje deregulacyjne w obszarze prawa farmaceutycznego, które zostały zgłoszone w ramach inicjatywy "SprawdzaMY". Część wcześniejszych propozycji trafiła już do Sejmu i została zaakceptowana przez posłów.

Pakiet farmaceutyczny obejmuje nową dyrektywę w sprawie unijnego kodeksu dotyczącego produktów leczniczych stosowanych u ludzi oraz nowe rozporządzenie dotyczące wydawania pozwoleń na leki. O osiągnięciu w tej sprawie kompromisu poinformowała podczas piątkowej konferencji prasowej ministra zdrowia Izabela Leszczyna. Jak podkreśliła, dla pacjentów to przede wszystkim lepszy dostęp do niektórych produktów leczniczych.

Łącznie 100 zaproponowanych zmian, w tym 30 o charakterze deregulacyjnym - to efekt prac nad projektem nowelizacji ustawy o refundacji (tzw. SZNUR), który właśnie został przekazany do konsultacji publicznych. Jak zaznacza resort zdrowia, nowe przepisy mają ułatwić pacjentom dostęp do leków i wyrobów medycznych, uprościć skomplikowane procedury i poprawić błędy poprzedniej nowelizacji.

Pandemia i zagrożenie wojną pokazały, że w Europie konieczne jest wzmocnienie stabilności łańcuchów dostaw lekowych, zwłaszcza dla tych pacjentów, którzy chorują na rzadkie choroby i nie mogą liczyć na zamienniki w przypadku braku dostępności. Stworzenie założeń unijnego aktu było jednym z priorytetów polskiej prezydencji w Radzie UE. Nad rozporządzeniem będzie teraz dalej pracował m.in. Parlament Europejski.

Przedsiębiorca twierdził, że nie wiedział o istnieniu reklamy apteki, ponieważ nie był jej autorem. Nie wiedział też, kto i kiedy ją umieścił. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że ocena, czy przedsiębiorca był zaangażowany w proces powstawania reklamy lub jej umieszczenia, nie ma prawnie istotnego znaczenia. Natomiast z uwagi na jej bliskie sąsiedztwo i fakt, że wisiała przez okres niemal trzech lat od nabycia apteki, nie mógł nie wiedzieć o jej istnieniu.

Na wtorkowym posiedzeniu Rada Ministrów przyjęła kolejny pakiet przepisów nowelizujących różne ustawy, które w założeniu mają uprościć procedury. Zmiany dotkną teraz m.in. podatków, inwestycji, prawa farmaceutycznego, a także kontaktów z sądami. Jak wskazuje rząd, umożliwiona zostanie dwustronna komunikacja elektroniczna z sądem. W postępowaniu podatkowym, które rozpoczynane jest z urzędu, niedające się usunąć wątpliwości dotyczące stanu faktycznego, będą rozstrzygane na korzyść podatnika. Część firm będzie z kolei przeprowadzać tzw. test zaspokojenia.

Na 10 maja br. zaplanowano "Marsz Milczenia Medyków", organizowany przez Naczelną Izbę Lekarską, Ogólnopolski Związek Zawodowy Lekarzy, Porozumienie Rezydentów oraz inne organizacje zrzeszające przedstawicieli zawodów medycznych. Będzie to forma protestu przeciwko przemocy wobec personelu medycznego i upamiętnienie zamordowanego lekarza z Krakowa.

Oświadczenia zdrowotne dotyczące substancji botanicznych nie mogą na obecnym etapie być stosowane do promowania i reklamowania suplementów diety, bo badania nad nimi nie zostały jeszcze zakończone - orzekł Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Jak podkreślono, producent nie może w takiej sytuacji zachwalać leczniczych wartości wyciągów roślinnych, które znalazły się w produkcie.

Stres, presja, zmęczenie, nieuwaga, zbyt mała liczba personelu - to czynniki, które przyczyniają się do pomyłek lekowych w placówkach medycznych, które często są tragiczne w skutkach. Eksperci podkreślają, że, po pierwsze - musimy zacząć badać problem, bo w Polsce głównie udajemy, że go nie ma. Po drugie - konieczne są rozwiązania organizacyjne, które pomogą wyeliminować część pomyłek, takie jak zbyt podobne opakowania leków.

Rozszerzenie katalogu kierunków studiów uprawniających do pracy jako "osoba wykwalifikowana" w aptece, które miałoby pozwolić większej liczbie specjalistów wejść na rynek pracy, zwiększyć szanse absolwentów na rynku pracy i poprawić dostępność usług farmaceutycznych dla pacjentów. To najważniejsze założenia jednej z najnowszych propozycji deregulacyjnych w ramach inicjatywy "SprawdzaMY".

Farmaceutka, która odmówiła sprzedaży pigułki „dzień po” z powodów religijnych, jest winna, lecz jej sprawa dyscyplinarna została umorzona z powodu znikomej społecznej szkodliwości czynu. Izba Odpowiedzialności Zawodowej Sądu Najwyższego odrzuciła kasację obrońcy farmaceutki, uznając ją za niedopuszczalną, gdyż miała na celu obejście prawa.

Zmiana ma na celu umożliwienie dostępu do bezpłatnych leków w przypadkach braku kodu uprawnienia dodatkowego „DZ” (dzieci) albo „S” (seniorzy) na recepcie, mimo że uprawnienie to przysługuje. Pacjent nie będzie musiał wracać do lekarza w celu uzupełnienia recepty, ponieważ od ręki zrobi to farmaceuta, u którego będzie ją realizować. Projekt rozporządzenia w tej sprawie właśnie trafił do konsultacji.

Farmaceuta w aptece lub w punkcie aptecznym będzie mógł uzupełnić receptę wystawioną przez lekarza, jeśli zabrakło na niej informacji o prawie do bezpłatnego leku, które przysługuje dzieciom i seniorom. Projekt rozporządzenia w tej sprawie Ministerstwo Zdrowia przekazało do konsultacji publicznych.

O około 20 proc. wzrosła w 2024 r. liczba przestępstw w obszarze przestępczości farmaceutycznej - wynika z danych Komendy Głównej Policji. To, że fałszowanie leków wciąż jest poważnym problemem, pokazują także badania prowadzone przez unijne instytucje. Szczególnie trudna jest walka z fałszywkami w internecie. Prawnicy zaznaczają, że problemów jest więcej - potrzebne są zmiany w prawie, zwłaszcza w kontekście reklam farmaceutyków i suplementów.

Wojewódzki inspektor farmaceutyczny przekazał okręgowej izbie aptekarskiej odpis prawomocnego wyroku skazującego farmaceutkę za fałszowanie recept. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, że wbrew twierdzeniom farmaceutki, działanie to miało oparcie w przepisach prawa. Organ jest bowiem zobowiązany do współpracy z samorządem, do którego zadań należy sprawowanie pieczy i nadzoru nad wykonywaniem zawodu.

Lekarze kierują pacjentów do specjalisty, np. kardiologa tylko po to, by potwierdził ich prawo do refundacji leków przeciwzakrzepowych, które wcześniej były im przepisane. To uciążliwe i dla pacjenta, i dla systemu, w który wpadają kolejne wizyty, wydłużając i tak długie kolejki. Tymczasem Ministerstwo Zdrowia przesłało Naczelnej Izbie Lekarskiej interpretację, która mówi, że nawet jeśli stan pacjenta poprawił się wskutek przyjmowania refundowanego leku, to refundacja na ten lek dalej mu przysługuje.

Stowarzyszenie „Projekt: Wolny Zawód Farmaceuta" złożyło petycję do ministry zdrowia o zmianę unijnych przepisów w czasie polskiej prezydencji w Radzie UE. Regulacje miałyby wyeliminować z nazewnictwa określenia „leczniczy" w odniesieniu do produktów homeopatycznych i wszystkich innych, które nie mają potwierdzenia skuteczności w badaniach klinicznych. Wnioskodawcy domagają się też obowiązkowego ostrzeżenia o braku potwierdzonych właściwości leczniczych.

Lekarze narzekają na zawiły system refundacyjny i ryzyko wysokich kar za błędne oznaczanie stopnia refundacji na recepcie. Samorządy lekarskie od wielu miesięcy apelują do Narodowego Funduszu Zdrowia i Ministerstwa Zdrowia o modyfikacje w przepisywaniu recept i zniesienie sankcji za nieprawidłowości. Naczelna Rada Lekarska opracowała listę zmian, które powinny być wprowadzone, żeby uzdrowić ten system.

Osoby w wieku 65 plus i do 18. roku życia będą mogły otrzymać receptę na bezpłatne leki także podczas wizyty lekarskiej w gabinecie prywatnym. Będzie ją także mógł wystawić lekarz specjalista w ambulatoryjnej opiece i lekarz w szpitalu, już nie tylko elektronicznie. Nie będzie konieczne wpisywanie kodów oznaczających seniorów lub dzieci. Zmiany w przepisach podpisał prezydent Andrzej Duda.

Leki bez recepty można kupić niemal w każdym sklepie spożywczym i na stacji benzynowej. Problem jednak w tym, że powszechnie dostępne lekarstwa na przeziębienie czy ból głowy mogą zawierać w składzie silnie uzależniające substancje, a ich nieograniczone przyjmowanie na własną rękę to prosta droga do uzależnień i problemów zdrowotnych. Potrzebne są zmiany, ale znalezienie złotego środka nie jest takie proste.