Art. 94a Prawa farmaceutycznego całkowicie zakazuje reklamy aptek i punktów aptecznych. Ministerstwo Zdrowia stoi jednak przed koniecznością modyfikacji tego przepisu. Wynika to z wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) z 19 czerwca 2025 r. w sprawie C-200/2024, który orzekł, że całkowity zakaz reklamy aptek narusza unijne prawo, w szczególności art. 49 i art. 56 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej. W odpowiedzi  na wyrok 12 grudnia do konsultacji publicznych został przekazany o projekt nowelizacji (numer RCL - UD291). Zgodnie z zawartymi w nim propozycjami apteki będą mogły się reklamować, ale na określonych zasadach. Za ich złamanie grozić będą kary - wyższe niż dotychczas. Nie wolno będzie np. oferować w sposób pośredni lub bezpośredni jakiejkolwiek korzyści w zamian za nabycie leku, wyrobu medycznego, środka spożywczego specjalnego przeznaczenia żywieniowego lub innego dostępnego asortymentu. Nowelizacja ma wejść w życie po 14 dniach od dnia ogłoszenia w Dzienniku Ustaw, czyli najwcześniej w pierwszym kwartale br. Zgodnie z art. 2 projektu, dotychczasowe sprawy dotyczące ukarania za reklamę, które będą w toku w dniu wejścia w życie nowelizacji (czyli niezakończone jeszcze decyzją ostateczną), zostaną umorzone.

 

Sprawdź również książkę: Prawo farmaceutyczne. Komentarz >>


Jeszcze więcej pastylek

Samorząd lekarski jednak negatywnie ocenia proponowane zmiany. W swoim stanowisku stwierdza, że nowelizacja zmierza w kierunku, który należy ocenić jako niewłaściwy. Ostrzega, że umożliwienie szerokiego reklamowania się aptek będzie prowadziło do dalszego zwiększenia sprzedaży leków w Polsce, w tym do zwiększenia liczby leków sprzedawanych wysyłkowo. –Zachęty sprzedażowe, nachalne reklamy i innego rodzaju działania promocyjne mogą negatywnie wpływać na decyzje zakupowe pacjentów i tym samym prowadzić do nadużywania leków, co stanowi realne zagrożenia dla ich zdrowia. Już teraz mieszkańcy naszego kraju kupują nadmiernie dużo leków, często bez wskazań medycznych, a wprowadzenie możliwości reklamy aptek jeszcze ten trend nasili – wskazują przedstawiciele NRL.

Polacy są w czołówce krajów europejskich, w których kupuje się najwięcej suplementów i leków bez recepty (OTC). Wiąże się to z  dużymi zagrożeniami. Z danych  NFZ wynika, że w 2023 r. do szpitali trafiło 30 tysięcy osób, które zatruły się lekami, czyli prawie 100 osób każdego dnia.  Gwałtownie rośnie też liczba zatruć lekami wśród młodzieży.

 

Zachować jak najwięcej po staremu

W ocenie prezydium NRL zmiany są zbyt daleko idące - należy w jak największym stopniu pozostawić w mocy dotychczasowe przepisy, które traktują aptekę jako placówkę ochrony zdrowia, a nie podmiot ukierunkowany na maksymalizację zysku. – Leki nie są przecież zwykłym towarem handlowym. Z podobnych względów w ustawie o działalności leczniczej zakazano reklamy podmiotów wykonujących działalność leczniczą – w ochronie zdrowia chodzi o to, aby pacjent kierował się realną potrzebą zdrowotną, a jego decyzje były podyktowane względami jakości udzielanych świadczeń, a nie skutecznością docierającego do niego przekazu reklamowego – argumentuje samorząd lekarski.

 

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Linki w tekście artykułu mogą odsyłać bezpośrednio do odpowiednich dokumentów w programie LEX. Aby móc przeglądać te dokumenty, konieczne jest zalogowanie się do programu. Dostęp do treści dokumentów w programie LEX jest zależny od posiadanych licencji.