Monika Stelmach

Ratunkowy Dostęp do Technologii Lekowych rządzi się niejasnymi procedurami, jest pełen luk prawnych, a jego skuteczność zależy od interpretacji przepisów. Do tego dochodzi niepewność finansowa. – Dlatego konieczne jest podjęcie działań legislacyjnych i organizacyjnych, które nadadzą temu rozwiązaniu przewidywalność, spójność i realny charakter ratunkowy – apelują organizacje pacjenckie.

W 2025 r. wydatki na bezpłatne leki sięgnęły niemal 10 mld zł. Jednocześnie liczba pacjentów korzystających z tej formy refundacji wzrosła od 2023 r. jedynie o 4,4 proc., podczas gdy koszty recept zwiększyły się aż o 25 proc. Analizy Narodowego Funduszu Zdrowia wskazują, że jedną z przyczyn jest ordynowanie leków o tym samym działaniu terapeutycznym, ale znacząco różniących się ceną. Fundusz apeluje do lekarzy, żeby zwracali uwagę na tańsze zamienniki.

Zarówno rzecznik praw pacjenta, jak i Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdzili, że wydanie zwolnienia lekarskiego należy traktować jako istotny element realizacji zaleceń lekarskich. Natomiast pewna poradnia odesłała pacjenta po zwolnienie do innej placówki, tłumacząc się chwilowymi problemami organizacyjnymi. – Przerzucenie odpowiedzialności za brak właściwej organizacji udzielania świadczeń na pacjenta oznacza łamania jego praw – stwierdził RPP.

Obywatele Ukrainy ze statusem uchodźcy, którzy po wygaszeniu tzw. specustawy chcą skorzystać z dobrowolnego ubezpieczenia zdrowotnego w Polsce, muszą uiścić dodatkową opłatę sięgającą 17 tys. zł. Dla wielu z nich tak duża kwota jest poza zasięgiem ich możliwości finansowych. Tracą więc uprawnienia do bezpłatnego leczenia. Rzecznik praw obywatelskich interweniował w tej sprawie w NFZ. Fundacje prowadzą zbiórki na leczenie uchodźców z Ukrainy.

Senat zagłosował za przyjęciem przepisów, który ma przedłużyć termin potwierdzenia znajomości języka polskiego przez medyków z Ukrainy o dodatkowy rok. Poprawka w tym zakresie została wcześniej zgłoszona w innym projekcie. Jeśli regulacja zostanie zawetowana przez prezydenta, z opieki zdrowotnej może zniknąć około tysiąc lekarzy, pielęgniarek i położnych. Część szpitali, szczególnie powiatowych, stanie przed problemem braku kadry.