NRA: Propozycje w sprawie reklamy aptek obniżają wiarygodność farmaceutów
Nie ma zgody na powrót do praktyk, które obniżały prestiż zawodu farmaceuty – wręczania patelni, punktów za choroby czy talonów na wesele. Przez kilkanaście lat udało się wypracować i obronić godność tego zawodu. Rządowy projekt ustawy - Prawo farmaceutyczne, zawierający istotne luki, może ten dorobek podważyć – podkreśla dr n. med. Marek Tomków, prezes Naczelnej Izby Aptekarskiej.
Przypomnijmy, że w Polsce wciąż obowiązuje całkowity zakaz reklamy aptek. W czerwcu 2025 roku Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej uznał jednak takie rozwiązanie za niezgodne z prawem unijnym.
Czytaj w LEX: "Polski" zakaz reklamy aptek sprzeczny z prawem UE. Omówienie wyroku TS z dnia 19 czerwca 2025 r., C-200/24 (Komisja p. Polsce) >
W związku z tym, rząd przygotował projekt nowelizacji prawa farmaceutycznego. Naczelna Rada Aptekarska zwraca jednak uwagę, że propozycja nowych regulacji pozwala na zdecydowanie zbyt wiele. Samorząd zaznacza że projekt w obecnym kształcie wymaga istotnych zmian jeszcze na etapie prac parlamentarnych.
Naczelna Rada Aptekarska konsekwentnie opowiada się za stworzeniem takiego modelu regulacji reklamy aptek i punktów aptecznych, który umożliwi rzetelne informowanie pacjentów o działalności aptek, dostępnych usługach i świadczeniach, a jednocześnie zapewni skuteczną ochronę pacjentów, niezależności zawodowej farmaceutów oraz szczególnego charakteru apteki jako placówki ochrony zdrowia publicznego – zaznacza NRA w apelu przesłanym m.in. do Ministerstwa Zdrowa i prezesa rady ministrów.
Stolarz w kitlu farmaceuty
Dr Marek Tomków, prezes NRA, podczas Forum Ekonomicznego w Karpaczu wskazał na błędy w projekcie dotyczącym reklamy aptek. Przekonywał, że obecny kształt przepisów budzi poważne wątpliwości i może wpłynąć na wizerunek zawodu. - Farmaceuci wykonują niezależny zawód medyczny. Udzielają świadczeń zdrowotnych i odpowiadają za bezpieczeństwo pacjentów. Standardy tej pracy nie powinny być ustalane przez podmioty zewnętrzne, kierujące się wyłącznie rachunkiem ekonomicznym – podkreśla dr Marek Tomków.
Czy farmaceuta może być równocześnie kierownikiem apteki i działu farmacji szpitalnej? - sprawdź w LEX >
Naczelna Rada Aptekarska zaproponowała cztery poprawki do projektu nowego prawa farmaceutycznego, które przesłała do Ministerstwa Zdrowia i Rady Ministrów. Chodzi m.in. o osoby podszywające się pod farmaceutów. Projekt dopuszcza bowiem, aby w reklamie apteki wystąpił aktor, stolarz czy fryzjer w białym fartuchu, przedstawiający się jako magister farmacji. Dlatego organizacja postuluje objęcie zakazem wykorzystywania wizerunku lub głosu osób wykonujących zawód medyczny, posiadających wykształcenie medyczne lub farmaceutyczne a także odwoływania się do zaleceń medycznych i farmaceutycznych udzielanych przez aktorów.
Jaką stawką ryczałtu opodatkować przychody z działalności farmaceutycznej obejmującej zarządzanie apteką, obsługę pacjentów, sporządzanie leków oraz wykonywanie szczepień? - sprawdź w LEX >
Co wolno reklamodawcy?
Poza tym, samorząd apeluje o uzupełnienie katalogu niedopuszczalnych form reklamy o te naruszające standardy rzetelności przekazu. Niedopuszczalna powinna być szczególnie reklama sprzeczna z przepisami prawa lub dobrymi obyczajami, uchybiająca godności człowieka, wywołująca lęk, wykorzystująca przesądy lub stanowiąca istotną ingerencję w sferę prywatności.
- Proponowana zmiana nie wprowadza nowej koncepcji, lecz rozwija i porządkuje rozwiązania obecne już w pierwotnej wersji projektu, która przewidywała m.in. ograniczenia dotyczące reklamy wprowadzającej w błąd, wywołującej lęk lub presję oraz zawierającej treści niezgodne z prawem lub dobrymi obyczajami. Odejście od generalnego zakazu reklamy aptek i punktów aptecznych nie może oznaczać rezygnacji z podstawowych standardów rzetelności przekazu reklamowego i ochrony pacjentów przed nieuczciwymi lub nadmiernie ingerującymi formami reklamy – zaznacza NRA.
Ponadto, NRA chce wprowadzenia ochrony ustawowych zasad wykonywania zawodu farmaceuty w działalności reklamowej. Jak argumentują, reklama apteki nie może naruszać ustawowych zasad wykonywania zawodu farmaceuty ani utrudniać farmaceucie ich przestrzegania. Niedopuszczalne powinny być szczególnie mechanizmy reklamowe sprzeczne z obowiązkiem kierowania się dobrem pacjenta i zachowania niezależności zawodowej.
Czy farmaceuta uprawniony do wystawiania w Polsce recept pro auctorae może wystawić receptę transgraniczną? - sprawdź w LEX >
Milionowa kara
Samorząd aptekarski widzi też konieczność doprecyzowanie odpowiedzialności za prowadzenie niedozwolonej reklamy. Luka w przepisach sprawia, że wielomilionowe kary za nielegalną reklamę mogą ominąć jej rzeczywistych pomysłodawców, a odpowiedzialność zostanie przeniesiona np. na podstawioną fundację. NRA proponuje również podwyższenie maksymalnej wysokości administracyjnej kary pieniężnej do 1 mln zł, tak aby sankcja była skuteczna i odstraszająca.
NRA podkreśla, że wykonanie wyroku TSUE nie wymaga wprowadzenia modelu nieograniczonej reklamy aptek, lecz zastąpienia zakazu generalnego regulacją precyzyjną i proporcjonalną. Regulacja ta, zdaniem rady, powinna z jednej strony umożliwiać prowadzenie reklamy zgodnie z prawem Unii Europejskiej, a z drugiej zapewniać ochronę zdrowia i bezpieczeństwa pacjentów, ich prawa do rzetelnej informacji oraz niezależności, godności i prestiżu zawodu farmaceuty.
- Wnosimy o konkretne poprawki i będziemy przedstawiać stanowisko samorządu na każdym etapie prac legislacyjnych: w Sejmie, Senacie oraz na etapie decyzji prezydenta. Wizerunek zawodu budowany przez lata wymaga ochrony – zapowiada Marek Tomków.
Linki w tekście artykułu mogą odsyłać bezpośrednio do odpowiednich dokumentów w programie LEX. Aby móc przeglądać te dokumenty, konieczne jest zalogowanie się do programu. Dostęp do treści dokumentów LEX jest zależny od posiadanych licencji.
