Nowa ustawa refundacyjna po długich pracach przyjęta przez rząd

Usprawnienie procesów administracyjnych, zapewnienie większej dostępności refundowanych produktów, zwiększenie udziału pacjentów w procedurach i informatyzacja. To tylko niektóre cele nowelizacji ustawy refundacyjnej, która po ponad 1,5 roku prac legislacyjnych została przyjęta przez rząd. Jednym z oczekiwanych rozwiązań ma być także wprowadzenie narzędzia, które określi kwotę refundacji automatycznie - obecnie robią to lekarze pod rygorem odpowiedzialności za błędy.

Jak podkreślono w uzasadnieniu projektu, system refundacyjny w obecnym kształcie zmaga się z szeregiem problemów i wyzwań, które wpływają na jego skuteczność i efektywność. Obowiązujące przepisy w niektórych przypadkach prowadzą do opóźnień w procedurach administracyjnych, ograniczonej dostępności refundowanych produktów dla pacjentów oraz trudności interpretacyjnych dla podmiotów odpowiedzialnych. Resort zaznacza, że najbardziej jaskrawym przykładem dysfunkcjonalności regulacyjnej jest wzór na wielkość dostaw leków, który nie tylko wydłuża procedury administracyjne, ale również nie spełnia zakładanych celów w postaci zabezpieczenia dostępności refundowanego produktu na terytorium Polski. Z tego względu projekt zakłada zniesienie tego wzoru i zastąpienie go mechanizmem negocjacyjnym z udziałem Komisji Ekonomicznej, który pozwoli na indywidualną ocenę zapotrzebowania na dany produkt.

System przyjazny dla pacjenta 

Resort zdrowia wskazuje również, że obecny system refundacyjny nie zawsze skutecznie reaguje na potrzeby pacjentów w sytuacjach niedoborów leków. Problem ten dotyczy w szczególności braków leków, które w razie ich niedostępności nie mogą być zastąpione w szybkim trybie np. odpowiednikami w obcojęzycznych opakowaniach. Projekt przewiduje wprowadzenie szybkiej ścieżki proceduralnej umożliwiającej refundację takich leków bez konieczności przeprowadzania czasochłonnych negocjacji cenowych, co pozwoli na uniknięcie przerywania terapii wynikającej z braków rynkowych. 

Czytaj też w LEX: Sztuczna inteligencja jako narzędzie optymalizujące procesy w placówce medycznej >

Dlatego głównym celem projektu jest usprawnienie funkcjonowania systemu refundacyjnego poprzez wprowadzenie nowych rozwiązań i zmian w kilku istotnych obszarach. Chodzi o: 

1. Usprawnienie procedur administracyjnych - projekt przewiduje m.in. zmiany mające na celu uproszczenie i przyspieszenie procedur związanych z rozpatrywaniem wniosków refundacyjnych, np. wprowadzenie szybkiej ścieżki proceduralnej dla określonych kategorii leków oraz ograniczenie obowiązków związanych z publikacją protokołów;

2. Zapewnienie większej dostępności refundowanych produktów- wprowadzenie mechanizmów, które pozwolą na lepsze zarządzanie dostępnością leków na rynku, a dotyczy to w szczególności sytuacji deficytów leków;

3. Reagowanie na potrzeby interesariuszy - uwzględniając postulaty zgłaszane przez pacjentów, organizacje społeczne oraz przedstawicieli rynku farmaceutycznego, projekt przewiduje m.in. zwiększenie przejrzystości procesu refundacyjnego przez udział przedstawicieli pacjentów w pracach zespołów koordynacyjnych, poprawę rentowności obrotu produktami refundowanymi przez hurtownie oraz wprowadzenie bardziej elastycznych zasad dotyczących analiz technologii medycznych;

4. Eliminacja luk prawnych i dostosowanie przepisów do prawa Unii Europejskiej - projekt wprowadza zmiany mające na celu eliminację niezgodności z prawem Unii Europejskiej, w tym dostosowanie definicji przedstawiciela podmiotu odpowiedzialnego oraz innych wymogów formalnych, dzięki czemu przepisy krajowe będą bardziej spójne z regulacjami unijnymi;

5. Rozwój systemów informatycznych - wprowadzenie Systemu Wspomagania Decyzji w Polityce Lekowej oraz rozszerzenie funkcjonalności Zintegrowanego Systemu Monitorowania Obrotu Produktami Leczniczymi ma docelowo przyczynić się do poprawy efektywności procesów administracyjnych i lepszego monitorowania dostępności leków.

Projekty ustaw i rozporządzeń z zakresu prawa ochrony zdrowia - zobacz w LEX >

Lekarz nie będzie sam obliczał refundacji 

W projekcie wprowadzono również długo oczekiwane automatyczne narzędzie do określania poziomu refundacji, z którego personel medyczny będzie mógł dobrowolnie korzystać przy wystawianiu recepty. Obecnie, jak wyjaśniono w uzasadnieniu zmian, proces ten jest wysoce problematyczny, anachroniczny, powodujący częste błędy, w związku z czym od wielu lat jest przedmiotem krytyki środowisk medycznych, zwłaszcza lekarskiego, które oczekują usprawnień. Zwłaszcza że błędy mogą wiązać się z surowymi karami nakładanymi przez Narodowy Fundusz Zdrowia. 

Zaproponowano jednocześnie przyjęcie zasady, zgodnie z którą skorzystanie z omawianego narzędzia na etapie wystawiania recepty i wystawienie jej z uwzględnieniem wskazanej odpłatności będzie jednoznaczne z określeniem poziomu odpłatności w sposób prawidłowy i niekwestionowalny z punktu widzenia odpowiedzialności osoby wystawiającej. Krótko mówiąc, zdejmie to z lekarza odpowiedzialność za ewentualne błędy samego narzędzia. 

Teraz projekt trafi pod obrady Sejmu. 

Czytaj też w LEX: Przewodnik po nowych usługach e-zdrowia >