Od ponad roku obowiązuje zmieniona wersja rozporządzenia z 11 września 2006 r. w sprawie środków odurzających, substancji psychotropowych, prekursorów kategorii 1 i preparatów zawierających te środki lub substancje (tekst jedn. Dz. U. z 2025 r. poz. 1678) w zakresie wystawiania recept na niektóre produkty lecznicze. Teraz w przepisach jest krótki katalog leków, których przepisanie na recepcie jest możliwe jedynie po osobistym zbadaniu pacjenta. Katalog ten obejmuje fentanyl, morfinę, oksykodon, ziele konopi innych niż włókniste oraz wyciągi, nalewki farmaceutyczne, a także wszystkie inne wyciągi z konopi innych niż włókniste, jak również żywicę konopi.
W systemie LEX znajdziesz zagadnienie powiązane z tym artykułem:
Prawo do świadczeń zdrowotnych
Najczęściej czytane w temacie:
Czytaj więcej w systemie informacji prawnej LEX
To zagadnienie zawiera:
Najczęściej czytane w temacie:
Czytaj więcej w systemie informacji prawnej LEX
Teleporada to za mało
Oznacza to, że od 7 listopada 2024 r. nie jest możliwe przepisanie recepty na te konkretne preparaty w drodze teleporady (na odległość). Osoba wystawiająca receptę ma obowiązek osobistego zbadania pacjenta w celu ustalenia (lub wykluczenia) wskazań do zastosowania danego preparatu. Wyjątkiem są przypadki kontynuacji leczenia określonym preparatem, kiedy osobą wystawiającą receptę jest lekarz udzielający świadczeń opieki zdrowotnej, w ramach umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej z zakresu podstawowej opieki zdrowotnej (z wyłączeniem nocnej i świątecznej opieki zdrowotnej).
Sprawdź również książkę: Ochrona osób z zaburzeniami psychicznymi, intelektualnymi i osób starszych w postępowaniu cywilnym Wyzwania implementacyjne art. 13 Konwencji o prawa >>
Egzekwować zaostrzone przepisy od ponad roku stara się Bartłomiej Chmielowiec Rzecznik Praw Pacjenta (RPP). -Bezpieczeństwo pacjenta musi być priorytetem dla placówek, które wystawiają recepty na leki za pośrednictwem systemów teleinformatycznych lub systemów łączności. Niedopuszczalne są sytuacje, w których leki przepisywane są bez zbadania pacjenta, wyłącznie na podstawie wypełnionej przez pacjenta ankiety na stronie internetowej placówki. Moim obowiązkiem jest stanie na straży praw pacjenta, stąd działania podjęte przeze mnie w 2025 r. względem receptomatów – podkreśla Chmielowiec.
Sprawdź w LEX: Czy istnieje termin na wydanie recepty przez lekarza? >
RPP przypomina, że zgodnie z art. 6 ust. 1 i art. 8 ustawy z 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 581) pacjent ma prawo do świadczeń zdrowotnych odpowiadających wymaganiom aktualnej wiedzy medycznej oraz udzielanych z należytą starannością. Ustalenie problemu zdrowotnego pacjenta (diagnoza) i wdrożenie leczenia, w tym zaordynowanie leków dostępnych na receptę, musi odbywać się zgodnie z tymi prawami pacjenta.
Sprawdź w LEX: Czy farmaceuta może dopisać na recepcie literę S? >
Surowe kary za brak osobistego badania
Dlatego w całym 2025 r. RPP wydał 27 decyzji uznających stosowanie praktyk naruszających zbiorowe prawa pacjentów w zakresie podmiotów leczniczych, które nie dostosowały się do tych wymogów prawa, stwarzając niebezpieczne warunki udzielania świadczeń zdrowotnych dla swoich pacjentów. W grudniu takich decyzji było cztery, na łączną kwotę prawie pół miliona złotych. RPP nie ujawnia jednak nazw konkretnych ukaranych podmiotów, ani wysokości nałożonych na nie jednostkowych kar. -Konieczność nałożenia kar finansowych wynika z niedostosowania się podmiotów do wydanej przeze mnie decyzji w sprawie uznania stosowania praktyk naruszających zbiorowe prawa pacjenta w zakresie działalności tzw. receptomatów – dodaje Chmielowiec.
Procedurę nakładania kar pieniężnych za naruszenie zbiorowych praw pacjentów regulują art. 59-67 i 68 ustawy z 2008 r. Przepisy te pozwalają Rzecznikowi Praw Pacjenta nałożyć na podmiot udzielający świadczeń zdrowotnych karę pieniężną do wysokości 500 tysięcy złotych, gdy nie wykona on zaleceń określonych w decyzji RPP we wskazanych w niej terminach.
Sprawdź w LEX: Czy apteka odpowiada za realizację nieprawidłowej recepty? >
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Linki w tekście artykułu mogą odsyłać bezpośrednio do odpowiednich dokumentów w programie LEX. Aby móc przeglądać te dokumenty, konieczne jest zalogowanie się do programu. Dostęp do treści dokumentów w programie LEX jest zależny od posiadanych licencji.
