Samorząd lekarski zgłasza NFZ do... UOKiK

Naczelna Izba Lekarska poinformowała o skierowaniu do prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów dwóch wniosków o wszczęcie postępowania antymonopolowego wobec Narodowego Funduszu Zdrowia. Samorząd lekarski chce, by urząd zbadał m.in. nowe zasady dotyczące rozliczania nadwykonań np. w zakresie tomografii i innych badań diagnostyki obrazowej, które wprowadziło ostatecznie zarządzenie prezesa NFZ.

Jak zaznacza NIL, działania samorządu lekarskiego wynikają z troski o zapewnienie pacjentom właściwego, zgodnego z kryteriami medycznymi dostępu do świadczeń ambulatoryjnej opieki specjalistycznej (AOS) oraz o zachowanie stabilnych warunków funkcjonowania podmiotów leczniczych. W pierwszym wniosku NIL wskazuje na kwestię wprowadzenia przez NFZ współczynnika 0,75 w rozliczaniu świadczeń AOS, uzależnionego od struktury udzielanych świadczeń. Zdaniem samorządu lekarskiego, mechanizm ten może prowadzić do ograniczania konkurencji oraz wpływać negatywnie na dostępność świadczeń dla pacjentów.

Drugi wniosek dotyczy wprowadzenia kolejnych współczynników obniżających wycenę świadczeń po przekroczeniu limitów określonych w umowach z NFZ – m.in. do poziomu 0,5 dla badań tomografii komputerowej i rezonansu magnetycznego oraz 0,6 dla badań endoskopowych. W ocenie NIL rozwiązania te mogą prowadzić do pogorszenia sytuacji finansowej placówek oraz ograniczenia dostępności kluczowej diagnostyki dla pacjentów.

Naczelna Izba Lekarska podkreśla, że, zdaniem samorządu, opisane działania NFZ mogą stanowić przejaw nadużywania pozycji dominującej na rynku organizowania świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Dlatego postanowiono o zwróceniu się do UOKiK o podjęcie odpowiednich działań, jak podkreslono, w celu ochrony konkurencji oraz interesów pacjentów.

Nowe zasady rozliczeń 

Przypomnijmy, że do tej pory placówki medyczne otrzymywały pełne stawki za badania wykonane pod limit określony w umowie z NFZ. Mimo sprzeciwu środowiska medycznego i organizacji pacjenckich, w ramach oszczędności, od drugiego kwartału 2026 r. stawki za nadwykonania kształtują się następująco: w endoskopii (gastroskopia i kolonoskopia) 60 proc; w diagnostyce obrazowej (tomografia komputerowa i rezonans magnetyczny) 50 proc. Z ostatecznej wersji nowych przepisów wykreślono postanowienie o mocy wstecznej zarządzenia, pozostała jednak zasada płacenia dopiero na koniec roku, a nie w systemie kwartalnym. 

Czytaj więcej: Pacjenci już zaczynają odczuwać skutki oszczędności wprowadzonych przez NFZ