Krzysztof Sobczak

Podstawowy termin przedawnienia roszczeń cywilnych ma być skrócony z obecnych 6 do 3 lat, ale biegłby od dnia, w którym uprawniony dowiedział się, albo z łatwością mógł się dowiedzieć, o istnieniu roszczenia i osobie zobowiązanego. To kolejne skrócenie podstawowego terminu przedawnienia – do 2018 r. było to 10 lat - ale zdaniem Komisji Kodyfikacyjnej Prawa Cywilnego, uchylenie niemal wszystkich wyjątków przewidujących krótszy termin, łagodzi skutki tej zmiany.

Jeśli konsultowana obecnie ustawa o biegłych sądowych wejdzie w życie, prezesów sądów okręgowych w prowadzeniu ich listy zastąpi minister sprawiedliwości. I to on będzie rozstrzygał spory o to, jak wąsko, czy jak szeroko określać ich specjalności, których obecnie jest około tysiąca. Ciekawym przyczynkiem do debaty na ten temat są zabiegi o wyodrębnienie rewizji finansowej w ramach szerszej listy specjalności ekonomicznych.

W przygotowanym na zlecenie UNICEF raporcie w sprawie propozycji do nowego modelu postępowania w ochronie dzieci zaproponowano m.in. rozważenie pewnego zawężenia katalogu spraw wymagających w tej dziedzinie orzeczenia sądu. Spotkało się to z krytyką Komisji Kodyfikacyjnej Prawa Rodzinnego oraz środowiska sędziów rodzinnych. Autorzy raportu twierdzą, że to przesadna reakcja, bo oni proponują wręcz wzmocnienie roli sądu. Jednak udział Ministerstwa Sprawiedliwości w tym projekcie może sugerować dalszą dyskusję na ten temat.

Publikowanie w internecie przez rodziców zdjęć i filmów, które kompromitują, wyśmiewają i upokarzają dzieci, uznawane jest za formę cyberprzemocy. A ponieważ zjawisko stale narasta, formułowane są oczekiwania, ale też są zapowiadane przez rząd zmiany w prawie, które miałyby ograniczać ten proceder. Doprecyzowane mają być zasady wyrażania zgody na publikację wizerunku osoby małoletniej, a w kodeksie rodzinnym i opiekuńczym ma zostać nałożony na rodziców obowiązek ochrony prywatności dziecka. Jednak już pojawiają się wątpliwości, czy projektowane przepisy będą skuteczne.

Pozycja ławników, nazywanych teraz sędziami społecznymi, zostanie wzmocniona. Będą inaczej wybierani, efektywniej wykorzystywani i lepiej wynagradzani za wykonywaną pracę – mówi prof. Piotr W. Juchacz z Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, przewodniczący Rady ds. Ławników przy Ministrze Sprawiedliwości. Ale zaznacza, że to dopiero wstęp do szerszej reformy, która ma znacznie rozszerzyć katalog spraw, w których będą orzekać sędziowie społeczni.