Nowe prawo Unii Europejskiej umożliwia pacjentom korzystanie ze świadczeń medycznych w innym kraju Wspólnoty i otrzymanie zwrotu kosztów leczenia w ich kraju. Ministerstwo zdrowia przygotowało projekt ustawy wdrażającej dyrektywę, ale - według resortu - dopóki jej przepisy nie wejdą w życie, dyrektywy się nie stosuje.

Zgodnie z przygotowanym przez resort zdrowia projektem pacjent ubezpieczony w NFZ będzie mógł otrzymać zwrot poniesionych kosztów świadczeń uzyskanych w innym państwie UE według stawek stosowanych przy rozliczaniu kosztów takich samych świadczeń gwarantowanych w ramach publicznego systemu opieki zdrowotnej w Polsce. Dotyczy to także produktów leczniczych i wyrobów medycznych. Zwrot nie będzie mógł przekraczać kwoty wydatków rzeczywiście poniesionych przez pacjenta.

Aby otrzymać zwrot poniesionych kosztów, pacjent będzie musiał zwrócić się z wnioskiem do właściwego oddziału wojewódzkiego NFZ. Podstawą do zwrotu będzie rachunek wystawiony przez zagraniczny podmiot wykonujący działalność leczniczą. W Polsce przyjmowaniem wniosków pacjentów o zwrot kosztów i wypłatą zajmie się NFZ.

- Wprowadzenie w życie projektowanych przepisów w istotny sposób ułatwi polskim pacjentom korzystanie ze świadczeń zdrowotnych w innych państwach członkowskich Unii Europejskiej, co powinno oznaczać ogólną poprawę dostępu do świadczeń opieki zdrowotnej - wskazano w uzasadnieniu projektu.

W projekcie przewidziano jednak pewne ograniczenia co do zwrotu kosztów leczenia za granicą. W niektórych przypadkach zwrot kosztów będzie wymagał uprzedniej zgody NFZ. Szczegółowy wykaz tych świadczeń znajdzie się w rozporządzeniu ministra zdrowia.

Projekt rozporządzenia załączony do projektu noweli przewiduje, że będą to między innymi świadczenia związane z hospitalizacją świadczeniobiorcy trwające co najmniej jedną noc, świadczenia pielęgnacyjne i opiekuńcze w ramach opieki długoterminowej udzielane w trybie stacjonarnym, terapia izotopowa, terapia hiperbaryczna, badania genetyczne, tomografia komputerowa czy rezonans magnetyczny.

Resort zdrowia przewidział ponadto inny tzw. przepis ostrożnościowy. Na jego podstawie NFZ będzie mógł zawiesić wypłaty z tytułu zwrotu kosztów świadczeń, gdy wydatki poniesione w danym roku osiągną kwotę limitu wydatków przeznaczonych na dany rok. Wówczas wydatki te będą pokrywane w pierwszej kolejności z limitu wydatków na kolejny rok.

W myśl projektowanej nowelizacji powołany zostanie krajowy punkt kontaktowy (KPK). Zostanie on utworzony w centrali NFZ. Do jego zadań będzie należeć między innymi udzielanie informacji o świadczeniodawcach, uprawnieniach pacjentów w kwestiach leczenia transgranicznego, możliwościach i zasadach otrzymania zwrotu kosztów od właściwej instytucji państwa ubezpieczonego, prawach pacjenta. KPK będzie współpracować z podobnymi placówkami działającymi w innych państwach członkowskich UE. KPK będzie też prowadzić swoją stronę internetową dla pacjentów z innych państw.

Ponadto w projekcie przewidziano, że podmioty wykonujące działalność leczniczą będą zobowiązane podawać do wiadomości pacjentów informacje dotyczące: rodzaju działalności leczniczej oraz zakresu udzielanych świadczeń zdrowotnych, wysokości opłaty za udostępnienie dokumentacji medycznej, wysokości opłat za świadczenia zdrowotne. Ponadto pacjent powinien mieć do dyspozycji informację o stosowanych metodach diagnostycznych, terapeutycznych oraz o ich jakości i bezpieczeństwie.

Według Ministerstwa ustawa wejdzie w życie prawdopodobnie w połowie roku 2014, czyli z opóźnieniem. Państwa unijne miały bowiem czas na dostosowanie przepisów krajowych do dyrektywy o transgranicznej opiece zdrowotnej do 25 października 2013 roku. (pap)