Jak napisano we wstępie do programu jest to pierwszy dokument całościowo opisujący problematykę organizacji działań ratowniczych podejmowanych w celu ochrony życia, zdrowia, mienia i środowiska przez wszystkie podmioty publiczne i społeczne realizujące te zadania.

Strategicznym celem programu jest stworzenie nowoczesnej i efektywnej ochrony ludności i ratownictwa odpowiadających na wyzwania związane z bezpieczeństwem obywateli. Mają temu służyć trzy cele szczegółowe: poprawa sprawności funkcjonowania ratownictwa i ochrony ludności, wspieranie rozwoju społecznych organizacji ratowniczych (np. OSP, GOPR i TOPR) oraz doskonalenie umiejętności ratowników i kadry, która ich szkoli.

W ramach poprawy sprawności ratownictwa założono, że podjęcie działań ratowniczych w ciągu 15 minut zostanie do 2020 roku zapewnione 80 procentom ludności, podczas gdy obecnie na ratunek w ciągu kwadransa może liczyć 75 procent Polaków.

Za cel postawiono sobie też zwiększenie liczby lądowisk przyszpitalnych z obecnych 102 do 250. Również do 250 ma w 2020 roku wzrosnąć liczba szpitalnych oddziałów ratunkowych (teraz jest ich 214). Program zakłada też, że zostaną wprowadzone obligatoryjne mechanizmy współpracy między służbami w procesie powiadamiania i alarmowania, prowadzenia działań ratowniczych i organizowania ćwiczeń.

We fragmencie poświęconym wspieraniu ludzkiego i technicznego rozwoju społecznych organizacji ratowniczych program zakłada między innymi, że do 2020 roku. średni wiek pojazdów ratowniczo-gaśniczych ochotniczych straży pożarnych spadnie z obecnych 25 do 15 lat.

W 2020 roku wszystkie jednostki OSP mają osiągnąć trzy standardy: zaopatrzenia w kompletny sprzęt i środki ochrony indywidualnej ratowników (obecnie te wymogi spełnia 17 proc. jednostek); powiadamiania i alarmowania (teraz ten standard osiągnęło 37 procent); oraz wyposażenia w pojazdy pożarnicze (dziś 43 procent).

W tej części programu mowa jest też o pracach nad nowymi technologiami i rozwiązaniami technicznymi, które sprawią, że ratownicy będą bezpieczniejsi, a sprzęt bardziej niezawodny.

Osiągnięciu trzeciego celu, czyli doskonaleniu umiejętności ratowników, ma służyć  "utrzymanie właściwego poziomu finansowania" szkoleń, stałe odtwarzanie zasobów sprzętu i materiałów oraz stworzenie warunków motywujących lekarzy do specjalizowania się w medycynie ratunkowej i podejmowania pracy w szpitalnych oddziałach ratunkowych i zespołach ratownictwa medycznego, gdzie brakuje fachowców. Specjalizacja z medycyny ratunkowej została kilka lat temu uznana przez Ministerstwo Zdrowia za priorytetową.

Program zakłada, że środki na realizację wymienionych zadań będą pochodziły z budżetu państwa i funduszy UE, w ramach których na lata 2014-20 zaplanowano wzrost wydatków na obszar spraw wewnętrznych.

Autorzy dokumentu podkreślają, że ma on charakter programowy, co oznacza, że nie przedstawia propozycji przyjęcia konkretnych przepisów prawnych, szczegółowego harmonogramu wdrażania nowych rozwiązań ani sposobów ich finansowania. Wyznacza natomiast kierunki i priorytety.

Program przygotował międzyresortowy zespół powołany przez premiera we wrześniu 2013 roku. Na czele zespołu stanęli przedstawiciele MSW, a w pracach uczestniczyły też MAC, MON, MZ i PSP. (pap)