W przypadku młodzieży w wieku 16-18 lat, która powinna się uczyć w szkołach ponadgimnazjalnych, odsetek niechodzących do szkoły jest wyższy – wynosi 10 proc.
Według dyrektora Instytutu Badań Edukacyjnych Michała Federowicza, istnieje przypuszczenie, że zjawisko to może mieć związek z emigracją zarobkową rodziców. „Nie musi to oznaczać, że te dzieci nigdzie się nie uczą. Prawdopodobnie uczą się w kraju, w którym obecnie przebywają. Rodzice, którzy podejmują decyzję o emigracji zarobkowej, przywiązują z reguły wagę do kształcenia dzieci” - powiedział Federowicz.
Nie wykluczył też innych powodów niechodzenia do szkoły. Według niego, możliwe jest, że część młodych ludzi po prostu nie chce się uczyć. „To kwestia bodźców, z jakimi młodzi ludzie mają obecnie do czynienia – bodźców ze świata mediów elektronicznych, gier komputerowych. Odciągają one od rutyny. Z jednej strony to dobrze, bo wymusza to na szkole odejście od rutyny na rzecz innego sposobu uczenia. Z drugiej strony niesie to z sobą ryzyko, że odchodząc od rutyny młodzi ludzie nie będą chcieli kontynuować nauki” - ocenił.
„Musimy przyglądać się temu zjawisku. Na pewno zbadanie go wymaga pogłębionych badań” - uznał Federowicz. Zaznaczył, że na pewno o informacje na ten temat będzie łatwiej, gdy zacznie funkcjonować nowy System Informacji Oświatowej. W nowym systemie dane zbierane o uczniach będą powiązane z ich numerami PESEL.
Dyrektor instytutu zwrócił też uwagę, że odsetek młodych ludzi w Polsce przedwcześnie kończących naukę jest niski na tle innych krajów Unii Europejskiej. W ogłoszonej w 2010 r. przez Komisję Europejską Strategii „Europa 2020” postulowano obniżenie tego odsetka w skali Europy do 10 proc. z poziomu 15 proc.
Polskie prawo rozróżnia dwa pojęcia: obowiązek szkolny i obowiązek nauki. Obowiązek szkolny polega na przymusie uczęszczania do szkoły podstawowej i gimnazjum. Obowiązek nauki trwa do 18. roku życia, czyli do uzyskania pełnoletności. Obowiązek nauki po ukończeniu szkoły podstawowej i gimnazjum można wypełniać nie tylko ucząc się w szkole ponadgimnazjalnej, ale także poza szkołą, ucząc się np. zawodu u rzemieślnika.
Niespełnianie tych obowiązków grozi nałożeniem na rodziców kary grzywny, a w skrajnych przypadkach pozbawieniem przez sąd władzy rodzicielskiej.
“Raport o stanie edukacji. Kontynuacja przemian” zawiera całościowy obraz edukacji, uaktualniony o dane za 2011 r., a także prezentuje przegląd zmian prawnych dotyczących edukacji, dokonanych w 2011 roku. Raport zawiera także dwa opracowania monograficzne, dotyczące szkolnictwa wyższego i szkolnictwa zawodowego.
Jest to drugi raport o stanie edukacji przygotowany przez Instytut Badań Edukacyjnych. Pierwszy, zawierający informacje o zmianach polskiej oświaty w ostatnich 10-15 latach, ukazał się w 2011 r. (PAP)