Projekt nowelizacji ustawy o języku polskim oraz ustawy o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych opracowano na podstawie założeń przyjętych przez Radę Ministrów w grudniu 2013 roku. Wnioskodawcą projektu jest Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego.
Jak napisano w uzasadnieniu projektu nowelizacji, obecny system przeprowadzania egzaminów z języka polskiego jako obcego nie odpowiada na zwiększające się zainteresowanie polską kulturą i językiem ze strony obcokrajowców. Wynika to m.in. z ograniczonej liczby ośrodków, w których odbywają się egzaminy czy niewystarczającej liczby osób posiadających uprawnienia do ich przeprowadzania. Zmiany, które ma wprowadzić nowelizacja, powinny zapewnić dostęp do egzaminu szerszemu gronu osób.
Dotychczas za przeprowadzanie egzaminów i przyznawanie certyfikatów poświadczających znajomość języka polskiego odpowiadała Państwowa Komisja Poświadczania Znajomości Języka Polskiego jako Obcego. Niezależnie od tego, gdzie i kiedy egzamin był przeprowadzany, musiał w nim uczestniczyć członek tej komisji.
Po wprowadzeniu zmian ma ją zastąpić Komisja do Spraw Poświadczania Znajomości Języka Polskiego jako Obcego, która będzie zapewniała prawidłowe funkcjonowanie całego systemu. Jednak egzaminy poświadczające znajomość języka polskiego jako obcego będą mogły przeprowadzać m.in. uczelnie polskie i zagraniczne prowadzące studia w zakresie filologii polskiej, a także inne podmioty działające w kraju lub za granicą. Oby otrzymać uprawnienia do egzaminowania, muszą jednak od co najmniej trzech lat prowadzić lektoraty, kursy lub inne zajęcia dydaktyczne z języka polskiego lub tego języka jako obcego. Będą one powoływały komisje egzaminacyjne, w których znajdą się specjaliści od nauczania: języka polskiego oraz języka polskiego jako obcego.

Obowiązek szkolny nie dla cudzoziemca>>

Uprawnienia do przeprowadzania egzaminów będzie przyznawał minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego, po zasięgnięciu opinii nowej Komisji. Pierwsze uprawnienie do organizowania egzaminów nadawane będzie na dwa lata, a dopiero kolejne uprawnienia na maksimum pięć lat.
Instytucje uprawnione do organizowania egzaminów będą rejestrowały osoby zainteresowane przystąpieniem do egzaminu oraz wprowadzą ich dane do elektronicznej bazy. Harmonogram sesji egzaminacyjnych ustali Komisja, do której będzie należało też opracowanie zestawów egzaminacyjnych.
Zgodnie z proponowanymi przepisami zwiększy się też liczba poziomów certyfikacji języka polskiego. Zamiast dotychczasowych trzech poziomów, wprowadzonych zostanie dziewięć: sześć od A1 do C2 oraz trzy poziomy dostosowane do potrzeb dzieci i młodzieży. Rozwiązanie to jest zgodne z Europejskim Systemem Opisu Kształcenia Językowego: uczenie, nauczanie, ocenianie.
Wskutek proponowanych zmian rozszerzeniu ulegnie także grupa osób, które będą mogły uzyskać certyfikat znajomości języka polskiego jako obcego bez konieczności zdawania egzaminu. Obecnie taką możliwość mają tylko absolwenci filologii polskiej, certyfikat zaś wydawany jest tylko na jednym poziomie. Po zmianach będą mogli go uzyskać cudzoziemcy lub obywatele polscy zamieszkali na stałe za granicą, którzy są absolwentami: polskich szkół wyższych, którzy odbyli studia w języku polskim; polskich szkół ponadgimnazjalnych lub szkół średnich funkcjonujących w systemach edukacji innych państw, którzy zdali egzamin dojrzałości w języku polskim.
Ze zmian wprowadzanych w ustawie o języku polskim wynikają też zmiany w ustawie o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych. Zgodnie z zapisami ustawy co najmniej dwie osoby wchodzące w skład zarządu towarzystwa emerytalnego, w tym prezes zarządu, muszą posługiwać się językiem polskim. W przypadku obywateli państw obcych znajomość języka polskiego powinna być potwierdzona urzędowym poświadczeniem. Uzyskanie takiego poświadczenia będzie możliwe na zasadach opisanych w nowelizowanej ustawie o języku polskim.
Projekt nowelizacji ustawy, którym we wtorek zajmie się rząd, zawiera autopoprawkę wniesioną przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego. Resort nauki zgłosił ją po uwadze zgłoszonej - w trakcie prac legislacyjnych - przez Departament Rady Ministrów KPRM. Jak wyjaśnił zespół prasowy resortu nauki, autopoprawka nie dotyczy zmian w treści samego projektu ustawy, a jedynie jego uzasadnienia. Zabrakło w nim m.in. informacji o "zgłoszeniach podmiotów zainteresowanych pracami nad projektem w trybie przepisów ustawy o działalności lobbingowej". "Te informacje są standardowo przekazywane wraz z projektem aktu prawnego" - poinformował zespół prasowy MNiSW. (PAP)