W ubiegłym tygodniu w Sejmie odbyło się pierwsze czytanie projektu zmian w ustawie o terminach zapłaty w transakcjach handlowych, Kodeksie cywilnym oraz niektórych innych ustaw. Jego celem jest "przeciwdziałanie opóźnieniom w płatnościach w transakcjach handlowych oraz wprowadzenie ujednoliconego mechanizmu naliczania odsetek w obrocie cywilnoprawnym". Projekt przygotowało Ministerstwo Gospodarki.
Najważniejsze zmiany zaproponowane w ramach projektu to między innymi wprowadzenie mechanizmu obliczania odsetek za opóźnienie w obrocie profesjonalnym, nowy mechanizm naliczania odsetek ustawowych z Kodeksu cywilnego oraz zróżnicowanie wysokości tych odsetek. Projekt wprowadza również zmiany w zakresie naliczania odsetek maksymalnych, które stanowić będą dwukrotność odpowiednio – odsetek ustawowych (kapitałowych) lub odsetek ustawowych za opóźnienie.
"Projekt tej nowelizacji należy ocenić pozytywnie, z drobnymi uwagami o charakterze szczegółowym" - powiedział PAP Jacek Cieplak, dyrektor Związku Przedsiębiorców i Pracodawców oraz adwokat specjalizujący się w obsłudze prawnej przedsiębiorstw. "Jak zaznaczono w uzasadnieniu, proponowany projekt ustawy ma zapewnić realizację dwóch celów – po pierwsze ma implementować przepisy dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/7/UE z dnia 16 lutego 2011 r. w sprawie zwalczania opóźnień w płatnościach w transakcjach handlowych, po drugie natomiast ma uprościć i uporządkować system naliczania odsetek w obrocie cywilnoprawnym. Wydaje się, że ustawa realizuje tak sformułowane założenia. Należy więc liczyć na to, że w praktyce przyczyni się do polepszenia sytuacji przedsiębiorców między innymi w kwestiach płynności finansowej" - mówił.
Zgodnie z propozycjami MG relacja między odsetkami kapitałowymi i za opóźnienie zostanie ustalona na stałym poziomie (odsetki za opóźnienie będą wyższe od odsetek kapitałowych). Identyczna relacja zostanie zachowana między odsetkami maksymalnymi kapitałowymi a maksymalnymi za opóźnienie. Tym samym zaakcentowana zostanie funkcja sankcyjna odsetek za opóźnienie. Ponadto, również odsetki ustawowe za opóźnienie w zapłacie w obrocie profesjonalnym będą wyższe niż w obrocie konsumenckim, co ma wzmocnić pożądane postawy płatnicze w obrocie gospodarczym.
W razie wzrostu stóp procentowych ustalanych przez Radę Polityki Pieniężnej – wzrost poziomu odsetek maksymalnych będzie zbliżony do wzrostu stóp rynkowych. Nowy mechanizm ograniczy zatem ryzyko spirali zadłużenia w przyszłości. Zaproponowany mechanizm powoduje, że ten wzrost lub spadek będzie łagodny a nie gwałtowny.