Projekt przygotowali posłowie PO. "Ważne, żeby KRP mogła funkcjonować w oparciu o przejrzystą regulację o randze ustawowej" - mówił przedstawiciel wnioskodawców Witold Pahl (PO). Dodał, że projekt nie ogranicza obecnych kompetencji prokuratora generalnego. Planowana ustawa - jak wskazywał - ma dokładnie określić zadania i zasady funkcjonowania KRP. Pahl jest też jednym z czterech posłów, którzy wchodzą w skład KRP.
Krajową Radę Prokuratury, która ma m.in. stać "na straży niezależności prokuratorów", utworzono na mocy obowiązującej od 31 marca nowelizacji Ustawy o prokuraturze, która rozdzieliła funkcje ministra sprawiedliwości i prokuratora generalnego. To właśnie w znowelizowanej wtedy ustawie zawarto ogólne przepisy regulujące działanie Rady. Szczegółowe kwestie regulowane są na razie w regulaminie uchwalonym przez samą Radę.
Wniosek o odrzucenie projektu w pierwszym czytaniu złożyło PiS, będzie on głosowany jeszcze podczas tego posiedzenia Sejmu. Przedstawicielka tej partii Marzena Wróbel oceniła, że przedłożona propozycja jest "skandaliczna" i po uchwaleniu "doprowadzi do dwuwładzy w prokuraturze i dekonstrukcji państwa odnośnie ścigania przestępstw". Dodała, że po przyjęciu ustawy Rada z ciała opiniodawczego stanie się organem zarządzającym z bardzo dużym wpływem na prokuratorskie kadry.
Przedstawiciele SLD, PSL i PJN opowiedzieli się za dalszymi pracami nad projektem w komisji sejmowej. Wskazywali, że projekt jest dokończeniem zapoczątkowanej w ubiegłym roku reformy prokuratury. Marian Filar (DKP) popierając projekt, zaznaczył, że podczas dalszych prac legislacyjnych konieczne będzie dokładne rozważenie wielu jego zapisów. Wiceminister sprawiedliwości Grzegorz Wałejko powiedział, że projekt "może być przedmiotem dalszych prac legislacyjnych".
Zgodnie z Ustawą o prokuraturze Krajowa Rada Prokuratury składa się z 25 członków. W jej skład wchodzą: minister sprawiedliwości, prokurator generalny, przedstawiciel prezydenta, czterech posłów, dwóch senatorów, prokurator wybrany przez zebranie prokuratorów Naczelnej Prokuratury Wojskowej, prokurator wybrany przez zebranie prokuratorów Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, trzech prokuratorów wybranych przez zebranie prokuratorów Prokuratury Generalnej oraz jedenastu prokuratorów, wybranych przez zgromadzenia prokuratorów w prokuraturach apelacyjnych.
KRP zgodnie z ustawą m.in. opiniuje projekty aktów normatywnych dotyczących prokuratury; wysłuchuje informacji prokuratora generalnego o działalności prokuratury i wyraża opinie w tym zakresie; wyraża opinię w przedmiocie wniosku premiera o odwołanie prokuratora generalnego przed upływem kadencji, rozpatruje i ocenia kandydatury do pełnienia stanowisk prokuratorskich, zajmuje stanowisko w sprawie wyrażenia zgody na odwołanie w trakcie trwania kadencji z pełnienia funkcji prokuratora, uchwala zbiór zasad etyki zawodowej prokuratorów i czuwa nad ich przestrzeganiem.
Nowym zadaniem, które zawarto w projekcie - ma być opiniowanie przez KRP przy powoływaniu prokuratora apelacyjnego, prokuratora okręgowego, prokuratora rejonowego oraz ich zastępców. Rada mogłaby także występować o podjęcie wobec prokuratora czynności dyscyplinarnych "w przypadku uzyskania informacji o oczywistej i rażącej obrazie przepisów prawa lub uchybieniu godności urzędu".
Ponadto projekt reguluje m.in. zasady posiedzeń KRP, sprawy związane z wyborem przewodniczącego Rady, jego zastępców, wskazuje też komisje, które Rada ma obligatoryjnie powoływać ze swego składu. Rada byłaby zobowiązana do przedstawiania parlamentowi i prezydentowi rocznej informacji ze swojej działalności. Nad informacją mógłby debatować Sejm, jednak nie byłaby ona przyjmowana w głosowaniu.
W projekcie przyznano KRP prawo do przeprowadzania wizytacji i lustracji prokuratur. Przewiduje się także, że koszty działalności KRP pokrywane byłyby z budżetu państwa, w którym dochody i wydatki Rady stanowiłyby odrębną część.
Niedawno Sejm uchwalił nową ustawę o Krajowej Radzie Sądownictwa. W ustawie tej zawarto wiele przepisów związanych z trybem działania KRS i postępowaniem przed tą Radą, które dotąd także nie były regulowane na poziomie ustawowym. W ten sposób zrealizowano wcześniejsze wskazania Trybunału Konstytucyjnego. PiS wskazuje jednak, że KRP nie można porównywać z KRS. "Krajowa Rada Sądownictwa jest umocowana w konstytucji, a KRP nie" - mówiła Wróbel.


Marcin Jabłoński (PAP)