Izba Odpowiedzialności Zawodowej badała wniosek rzecznika dyscyplinarnego sędziów sądów powszechnych Piotra Schaba (odwołanego przez obecnego ministra), który domagał się bezterminowego zawieszenia sędzi Anny Bator-Ciesielskiej z Sądu Okręgowego w Warszawie. Sędzia ta orzekała i skazała na karę bezwzględnego więzienia posłów Macieja Wąsika i Mariusza Kamińskiego, a także uniewinniła „Babcię Kasię” w sprawie naruszenia nietykalności cielesnej policjanta w czasie demonstracji ulicznej.
Rzecznik dyscyplinarny postawił sędzi pięć zarzutów:
-
W sierpniu 2019 r. podczas rozprawy odwoławczej, jako przewodnicząca składu orzekającego, po odroczeniu rozprawy, pomijając naradę składu orzekającego, zaprezentowała swój osobisty pogląd w sprawie i publicznie zakwestionowała skład orzekający, przez podważenie niezawisłości i niezależności członka składu orzekającego sędziego negując jego tytuł do uczestnictwa w tym składzie.
-
W trzech sprawach karnych wydała postanowienie o zwróceniu się do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z pytaniami prejudycjalnymi, po czym z tego powodu zawiesiła postępowanie w sprawie, dokonując tym samym sprzecznej z przepisami art. 47a par. 1 i 47b par. 1ustawy o ustroju sądów powszechnych. ingerencji w skład orzekający powołany do rozpoznania na rozprawie tej sprawy, działając jednocześnie na szkodę interesu publicznego, wyrażającego się w prawidłowym funkcjonowaniu wymiaru sprawiedliwości.
-
We wrześniu 2019 r. udzieliła wywiadów w mediach, w których podważyła status dwóch sędziów i ich uprawnienia do pełnienia urzędu sędziego, a także ich niezawisłość i niezależność, a nadto zakwestionowała sposób realizacji kompetencji przez wiceprezesa Sądu Okręgowego w Warszawie, kierując w tym zakresie swoje wystąpienie do ministra sprawiedliwości.
Odmowa zawieszenia w czynnościach
Pierwszy raz rozpoznając sprawę Sąd Najwyższy 14 września 2022 r. nie uwzględnił wniosku o zawieszenie czynności służbowych i obniżenie wynagrodzenia.
Przewodniczący składu orzekającego prezes Izby Wiesław Kozielewicz powołał się na orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości UE. Zgodnie z wolą ustawodawcy, od 15 lipca 2022 r., nie stanowi przewinienia dyscyplinarnego błąd w zakresie wykładni i stosowania przepisów prawa krajowego lub prawa Unii Europejskiej.
Sąd Najwyższy doszedł do przekonania, iż wniosek rzecznika był niezasadny w każdym zakresie. Wypowiedzi do mediów zwłaszcza nie godziły na tyle w wizerunek sądownictwa, aby uzasadniało to konieczność odsunięcia sędzi Bator od czynności służbowych.
Prezes Kozielewicz zauważył, że wszczęcie postępowania dyscyplinarnego miało miejsce w 2019 r., a wniosek rzecznika dyscyplinarnego sędziów sądów powszechnych o rozpoznanie sprawy dyscyplinarnej skierowano niemal dwa lata od momentu złożenia wniosku. Sam zatem upływ czasu pozwolił na weryfikację, że nie istniała potrzeba odsunięcia sędzi od pełnienia przez nią służby sędziowskiej, a jej dalsze wykonywanie obowiązków służbowych nie spowodowało zagrożenia dla dobra wymiaru sprawiedliwości.
Zażalenie rzecznika - oddalone
Rzecznik Piotr Schab nie dawał za wygraną, złożył zażalenie na tę uchwałę i wniósł o poprawienie uzasadnienia uchwały, choć stała się ona prawomocna.
Izba Odpowiedzialności Zawodowej SN 27 listopada br. utrzymała w mocy uchwałę SN z września 2024 r. przy jednym głosie odrębnym ławnika Stanisława Adamskiego. Zakwestionował on status zastępcy rzecznika dyscyplinarnego Michała Lasoty oraz status Izby Odpowiedzialności Zawodowej i samego przewodniczącego składu – sędziego Marka Dobrowolskiego.
Jak stwierdził sędzia Dobrowolski w uzasadnieniu uchwały, kadencja rzecznika dyscyplinarnego jest stanowcza. A zatem nie ma w ustawie przesłanek, które pozwalałyby ministrowi sprawiedliwości na jej skrócenie. - W związku z tym uznajemy, że sędzia Michał Lasota jest rzecznikiem dyscyplinarnym – podkreślił sędzia sprawozdawca.
- Zarzuty zażalenia nie mogą dotyczyć prawa materialnego, a takie zawężenie zakresu zaskarżenia powoduje, że nie może ono doprowadzić do zakwestionowania samego rozstrzygnięcia – stwierdził sędzia Dobrowolski. – Uzasadnienie jest adekwatne do treści uchwały – dodał. SN nie chciał rozstrzygać kwestii, czy prawo krajowe jest nadrzędne nad prawem europejskim.
Uchwała Izby Odpowiedzialności Zawodowej Sądu Najwyższego z 27 listopada 2025 r., sygnatura akt II ZZ 12/22.
