Asystent prokuratora jego prawą ręką, ale egzamin prokuratorski musi zdać

Asystent wspiera prokuratora m.in przy prowadzonych śledztwach. Do jego zadań należy m.in. sprawowanie bieżącego nadzoru nad toczącym się dochodzeniem, prowadzenie przesłuchania świadków, przeszukania, oględziny i np. przeprowadzanie eksperymentów procesowych. By jednak mógł zostać prokuratorem potrzebuje tytułu magistra, kilkuletniego doświaczenia i przede wszystkim zdanego egzaminu prokuratorskiego.

Wymaganie dotyczące asystentów reguluje ustawa Prawo o Prokuraturze. Zgodnie z art.  176. na stanowisku asystenta prokuratora może być zatrudniony ten, kto:

• posiada obywatelstwo polskie i korzysta z pełni praw cywilnych i obywatelskich, a także nie był prawomocnie skazany za umyślne przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego;
• jest nieskazitelnego charakteru;
• ukończył wyższe studia w Polsce i uzyskał tytuł magistra lub zagraniczne studia uznane w Polsce;
• ukończył 24 lata.

Co ważne, przed zatrudnieniem asystenta prokuratora kierownik danej jednostki organizacyjnej prokuratury zasięga informacji o kandydacie z Krajowego Rejestru Karnego. A także od policji informacji o każdym z kandydatów pomocne przy ocenie spełniania wymogu nieskazitelnego charakteru o:

• zachowaniu świadczącym o naruszeniu przez niego porządku prawnego;
• kontaktach ze środowiskami przestępczymi lub grupami środowiskowymi patologii społecznej i o charakterze tych kontaktów;
• okolicznościach wskazujących na uzależnienie od alkoholu, środków odurzających lub substancji psychotropowych.

Czytaj: Płace w gospodarce rosną, a zarobki asystenta prokuratora niekonkurencyjne>>

Nabór na stanowisko asystenta prokuratora 

Zgodnie z art.  180. Właściwy prokurator organizuje, w drodze konkursu, nabór kandydatów na stanowisko asystenta prokuratora. O konkursie informuje przez umieszczenie ogłoszenia w miejscu powszechnie dostępnym w siedzibie prokuratury, we właściwym ze względu na siedzibę prokuratury urzędzie pracy, w Biuletynie Informacji Publicznej lub np. w prasie.

Sam konkurs  przeprowadza komisja konkursowa powołana przez prokuratora, a jego celem jest sprawdzenie wiedzy, umiejętności, predyspozycji oraz zdolności ogólnych kandydatów, niezbędnych do wykonywania obowiązków asystenta prokuratora. Co istotne komisja konkursowa po przeprowadzeniu konkursu, w oparciu o jego wyniki, może wyłonić rezerwową listę kandydatów na wypadek zaistnienia możliwości zatrudnienia większej liczby osób lub rezygnacji kandydata wyłonionego w drodze konkursu.

Skład komisji konkursowych oraz sposób i tryb ich działania, etapy i przebieg konkursu, a także zakres i sposób udostępniania informacji kandydatowi określa minister w rozporządzeniu. 

Najpierw staż asystencki

Osoby podejmujące po raz pierwszy pracę asystenta prokuratora odbywają staż asystencki w prokuraturze, w której są zatrudniani. Staż trwa 6 miesięcy.

Do czasu ukończenia stażu asystent prokuratora zatrudniany jest na podstawie umowy o pracę na czas określony, z możliwością jej wcześniejszego rozwiązania z dwutygodniowym wypowiedzeniem. Z obowiązku odbycia stażu zwolnione są osoby, które zdały egzamin sędziowski, prokuratorski, notarialny, adwokacki lub radcowski.

Ścieżka kariery 

Jak zostać asystentem prokuratora? Prokurator informuje o konkursie przez umieszczenie ogłoszenia w miejscu powszechnie dostępnym w siedzibie prokuratury, we właściwym ze względu na siedzibę prokuratury urzędzie pracy, w Biuletynie Informacji Publicznej oraz może poinformować w inny sposób, w szczególności przez umieszczenie ogłoszenia w prasie.

Sam konkurs przeprowadza komisja konkursowa powołana przez prokuratora i mam on na celu sprawdzenie wiedzy, umiejętności, predyspozycji oraz zdolności ogólnych kandydatów, niezbędnych do wykonywania obowiązków asystenta prokuratora.

Starszy asystent? Większe wymagania

Z kolei na stanowisku starszego asystenta prokuratora może być zatrudniony:

• asystent, który zajmował stanowisko asystenta prokuratora przez co najmniej 10 lat, i nie był karany za przewinienia dyscyplinarne oraz uzyskiwał pozytywne okresowe oceny,
• albo osoba, która złożyła egzamin prokuratorski lub egzamin sędziowski.

Jakie kompetencje powinien mieć asystent prokuratora? Przydadzą się, umiejętność szybkiego czytania ze zrozumieniem - akta często liczą setki stron dokumentacji, umiejętność sprawnego przenoszenia myśli na papier, sprawne poruszanie się po systemach prawniczych, jak np. LEX czy LEGALIS, umiejętność pracy w zespole, opanowane techniki relaksacyjne oraz radzenia sobie ze stresem i pracą pod presją czasu

Możliwe podejście do egzaminu prokuratorskiego

Asystent prokuratora, który ukończył wyższe studia prawnicze i uzyskał tytuł magistra, po przepracowaniu 5 lat na tym stanowisku może przystąpić do egzaminu prokuratorskiego. 

Z kolei asystent prokuratora, który zdał egzamin notarialny, adwokacki lub radcowski, może przystąpić do egzaminu prokuratorskiego po przepracowaniu 4 lat na stanowisku asystenta prokuratora. 

Taki wniosek - o dopuszczenie do egzaminu prokuratorskiego - trzeba zgłosić dyrektorowi Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury na 3 miesiące przed terminem egzaminu, uiszczając wymaganą opłatę. Zgodnie z przepisami o złożeniu wniosku o dopuszczenie do egzaminu prokuratorskiego asystent prokuratora ma niezwłocznie zawiadomić Prokuratora Krajowego. 

Wynagrodzenie? Zasadnicze do 6 tys. zł 

Wynagrodzenie asystentów prokuratora określa rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie wynagrodzenia zasadniczego asystentów i starszych asystentów prokuratorów. W 2022 roku wynosiło ono od 4200 do 6000 zł brutto. 

Poza wynagrodzeniem zasadniczym asystentowi prokuratora przysługują dodatek za wieloletnią pracę, nagrody jubileuszowe oraz jednorazowa odprawa w razie ustania stosunku pracy w związku z przejściem na rentę z tytułu niezdolności do pracy lub emeryturę.