Minister Mucha wziął w Bydgoszczy udział spotkaniu dyskusyjnym pt. "Wymiar sprawiedliwości według Konstytucji – jak usprawnić sądy?", ky zorganizowany został w ramach prowadzonych przez kancelarię prezydenta konsultacji w związku z inicjatywą Andrzeja Dudy zorganizowania w przyszłym roku referendum na temat zmian w ustawie zasadniczej.

Przekonywał, że "po 20 latach mamy to, co konstytucjonaliści określają "momentem konstytucyjnym". - Mamy praktyczne doświadczenie związane ze stosowaniem konstytucji z 1997 r. Mamy świadomość zmieniających się okoliczności, jeżeli chodzi o rzeczywistość społeczną. Mamy świadomość, że konstytucja była przyjmowana zanim Polska stała się członkiem UE i NATO - mówił wiceszef kancelarii prezydenta.

Z drugiej strony - jak zaznaczył - "mamy doświadczenia i wyroków TK, i praktyki politycznej, widzimy obszary, w których można by konstytucję zmieniać".

Towarzysząca ministrowi prof. Anna Młynarska-Sobaczewska z Instytutu Nauk Prawnych PAN, zwróciła uwagę, że wymiar sprawiedliwości jest dość wąsko regulowany w konstytucjach. - Sędziowie (...) to jest ta władza, z którą obywatele spotkają się bezpośrednio, często jedyna władza z jaką spotkamy się bezpośrednio. Jest to władza, która bardzo mocno ingeruje w naszą sferę praw i wolności, nieraz bardzo dotkliwie - wskazywała ekspert.

Jej zdaniem bardzo ważne jest, aby zaprojektować tę władzę tak, aby spełniała kilka podstawowych warunków. "Po pierwsze - właściwa legitymacja, czyli prawowitość tej władzy. Musimy być przekonani, że ludzie, którzy ją sprawują, mają pewne atrybuty, które umożliwiają im sprawowanie władzy sądowniczej" - podkreśliła Młynarska-Sobaczewska.
Druga rzecz - według niej - to "sprawiedliwość proceduralna, czyli przekonanie i zespół gwarancji, które stanowią o tym, że to wymierzanie sprawiedliwości, dzieje się w sposób nienaganny". - Trzecia rzecz to prawo do wyroku, to musi być wyrok, który odpowiada pewnym warunkom, także pewnej perswazyjności - przekonywała profesor.

Sędzia Trybunału Konstytucyjnego w stanie spoczynku Wiesław Johann zwrócił uwagę, że  od sądów, które rozstrzygają o naszych prawach, wolnościach, obowiązkach oczekujemy żeby były niezależne, niezawisłe i sprawiedliwe. - Ja, jako obywatel chciałbym dowiedzieć się więcej, jak funkcjonują sądy, chciałbym wiedzieć jakie zapadają wyroki, dlaczego zapadają te wyroki. Obecnie ta informacja jest bardzo skromna" - ocenił. "Wypowiadają się rzecznicy, czasami strony, pełnomocnicy, ale nie dostajemy tej pełnej informacji jak funkcjonują sądy, jak funkcjonuje wymiar sprawiedliwości w Polsce. Nie ma przełożenia wiedzy o sądach do opinii publicznej, to trzeba zmienić - mówił Johann. (ks/pap)