W Diagnozie Umiejętności Matematycznych (DUMa)– bo tak nazywa się badanie Instytutu Badań Edukacyjnych – będzie mogła wziąć każda szkoła. Wystarczy, że jej dyrektor do 30 kwietnia 2014 roku zarejestruje to na stronie internetowej projektu (www.duma.edu.pl). Może zgłosić wszystkie lub tylko wybrane klasy V ze swojej placówki.
Naukowcy z IBE zapowiadają, że formą i rodzajem użytych zadań będzie nawiązywać do sprawdzianu szóstoklasisty. Uczniowie będą rozwiązywali zestaw zadań w wersji standardowej, a sam test będzie trwał 45 minut.
Badanie DUMa ma sprawdzić jak uczniowie radzą sobie z modelowaniem matematycznym, czyli umiejętnością przetworzenia tekstu zadania na działania arytmetyczne lub proste równania, a także z rozumowaniem i wnioskowaniem oraz tworzeniem strategii rozwiązania problemu.
Wyniki badania mają pomóc nauczycielom ocenić mocne i słabe strony uczniów, a tym samym lepiej zaplanować pracę w VI klasie. Każda szkoła otrzyma we wrześniu informacje o rezultatach uczniów poszczególnych oddziałów i wynikach uczniów całej szkoły na tle całej populacji biorącej udział w badaniu. Publicznie dostępny będzie jedynie raport omawiający wyniki całego badania na poziomie krajowym.
Instytut Badań Edukacyjnych w podobny sposób wspierał egzamin gimnazjalny w nowej formule, organizując Diagnozę Kompetencji Gimnazjalistów. IBE planuje również działania wokół nowej matury w 2015 r.
Niezależnie od działań prowadzonych przez IBE próbny egzamin przed przyszłorocznym sprawdzianem dla szóstoklasistów zaplanowała Centralna Komisja Egzaminacyjna. Przeprowadzony zostanie w grudniu.
Wiosną 2015 r. sprawdzian dla szóstoklasistów zdawać będzie pierwszy rocznik uczniów szkół podstawowych, który uczy się zgodnie z nową podstawą programową kształcenia ogólnego; to obecni uczniowie piątych klas szkół podstawowych.
Sprawdzian w nowej formule będzie się składał z dwóch części. Pierwsza z nich sprawdzać będzie wiadomości i umiejętności z języka polskiego i z matematyki, w tym wykorzystywanie wiadomości i umiejętności z tych przedmiotów w zadaniach osadzonych w kontekście historycznym lub przyrodniczym.@page_break@

Ta część sprawdzianu ma potrwać 80 minut. Uczeń będzie rozwiązywać zadania zamknięte (w takich zadaniach wybiera jedną poprawną odpowiedź spośród kilku podanych) oraz otwarte (sam udziela odpowiedzi).
Po części pierwszej i przerwie szóstoklasista przystąpi do drugiej części egzaminu - testu z języka obcego. Zgodnie z nową podstawą programową wszyscy uczniowie już od pierwszej klasy obowiązkowo uczą się języka obcego. Do wyboru jest sześć języków: angielski, francuski, hiszpański, niemiecki, rosyjski, włoski. Ta część egzaminu potrwa 45 minut. Wszystkie zadania rozwiązywane przez uczniów będą zamknięte.
Wyniki sprawdzianu wyrażone w procentach będą osobno podane z części pierwszej (z wyszczególnieniem wyniku dla zadań z języka polskiego i matematyki) i osobno z drugiej. Ma to umożliwić porównywanie wyników uzyskanych przez uczniów z danych przedmiotów na wszystkich etapach edukacji.
Obecnie sprawdzian dla szóstoklasistów trwa 60 minut. Ma charakter ponadprzedmiotowy, sprawdza opanowanie przez ucznia umiejętności: czytania, pisania, rozumowania, korzystania z informacji i wykorzystywania wiedzy w praktyce. Wyniki ucznia ze sprawdzianu wyrażone są w punktach, osobno dla każdej z umiejętności.
20 maja - w tym samym dniu co DUMa - odbędzie także Ogólnopolskie Badanie Umiejętności Trzecioklasistów (OBUT). Podobnie, jak w przypadku badania piątoklasistów, udział szkół w nim jest dobrowolny. Do ubiegłorocznej edycji zgłosiło się blisko 9 tys. szkół podstawowych, czyli ponad 70 proc. wszystkich placówek tego typu w kraju. Także po tym badaniu szkoły otrzymują raporty z wynikami klas i szkół wraz z rekomendacjami, jak skutecznie rozwijać badane umiejętności uczniów. (PAP)