Tymczasem, sprawnie działające płuca są warunkiem długiego życia w dobrym zdrowiu - podkreślają specjaliści. Przypominają też, że od 10 do 20 września 2014 w ponad 100 ośrodkach w całym kraju Polacy będą mogli wykonywać bezpłatną spirometrię - badanie, które służy do oceny funkcji płuc.

- Badanie spirometryczne jest proste, trwa 10 minut i jest w stanie ujawnić obturację, która jest cechą dwóch chorób układu oddechowego, tj. astmy oraz przewlekłej obturacyjnej choroby płuc (POChP) – mówi alergolog dr Piotr Dąbrowiecki z Polskiej Federacji Stowarzyszeń Chorych na Astmę, Alergię i POChP, która koordynuje akcję badań, prowadzoną w ramach obchodów III Światowego Dnia Spirometrii.

Każdy pacjent, u którego wykryta zostanie obturacja, otrzyma list do swojego lekarza rodzinnego, by ten wdrożył diagnostykę w kierunku obturacyjnej choroby płuc. Listę placówek, które będę wykonywały spirometrię, można znaleźć na stronie internetowej Federacji (http://www.astma-alergia-pochp.pl/).

Według dr. Dąbrowieckiego na spirometrię powinny się zgłosić przede wszystkim osoby, które mają utrzymujące się objawy ze strony układu oddechowego, takie jak przewlekły kaszel, duszność, odkrztuszanie wydzieliny, palą tytoń lub paliły go w przeszłości (palenie tytoniu jest bowiem głównym czynnikiem ryzyka POChP), są narażone na bierne wdychanie dymu tytoniowego.

Alergolog podkreśla, że wykonywanie badań spirometrycznych przyczynia się do wcześniejszego rozpoznawania POChP i astmy, a to z kolei poprawia skuteczność ich leczenia. Dlatego specjaliści w dziedzinie chorób płuc od lat starają się, by badanie spirometryczne było w Polsce dostępne w gabinecie lekarza podstawowej opieki zdrowotnej (POZ).

Jest to o tyle ważne, że – jak wskazują badania epidemiologiczne – objawy astmy występują u około 4 mln osób w Polsce, z czego połowa nie ma postawionej diagnozy i nie leczy się, natomiast na POChP choruje około 2 mln, przy czym u 75-80 procent nie jest ona zdiagnozowana.

- Choroby układu oddechowego nie są problemem epidemiologicznym o mniejszym znaczeniu niż schorzenia kardiologiczne czy onkologiczne, ale problemem równorzędnym – podkreśla prof. Bolesław Samoliński, prezydent Polskiego Towarzystwa Alergologicznego.

Specjalista zwraca uwagę, że zgodnie z danymi Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) choroby oddechowe są trzecią przyczyną zgonów ludzi – za chorobami układu krążenia i nowotworami. Jednak, jeśli wziąć pod uwagę, że najczęstszą przyczyną zgonów z powodów nowotworowych jest rak płuca, schorzenia te faktycznie zajmują drugą pozycję.

Profesor Samoliński podkreśla, że przewlekłe choroby układu oddechowego zwiększają ryzyko występowania ciężkich chorób w wieku podeszłym (zwłaszcza późno wykryte, nieleczone lub leczone źle), skracają życie i pogarszają jego jakość.
- Jeżeli ktoś ma niesprawny układ oddechowy, to nie będzie miał w przyszłości sprawnego układu krążenia – tłumaczy ekspert.

U osób cierpiących na astmę, która przeważnie ujawnia się we wczesnym dzieciństwie, choroby układu krążenia występują o 60 procent częściej niż u ludzi, którzy nie mają tego schorzenia, niewydolność serca występuje o 130 procent częściej (2,3 raza), a ryzyko przedwczesnego zgonu z różnych przyczyn jest o ponad 260 procent wyższe (około 3,5 raza).

- Oznacza to, że gdy ktoś zachoruje na astmę jako dziecko, to w wieku dorosłym będzie miał kilka razy wyższe ryzyko ciężkiej choroby i niepełnosprawności – mówi profesor Samoliński.

Co więcej, osoby cierpiące na astmę mają o 12,5 raza wyższe ryzyko zachorowania na POChP.
- Jest to choroba, która daje potworne kalectwo. Sprawia, że pacjenci bardzo cierpią i nie mają komfortu życia – zaznacza ekspert.

POChP, która rozwija się długo (kilkanaście lub kilkadziesiąt lat), stopniowo pogarsza funkcje płuc i prowadzi do niewydolności oddechowej – wówczas przy każdej najdrobniejszej czynności, a nawet w spoczynku pacjentowi towarzyszy duszność. Choroba przyczynia się do rozwoju wielu innych poważnych schorzeń, w tym chorób serca i skraca życie.

Ze względu na znaczenie epidemiologiczne i duże koszty związane z chorobami układu oddechowego, ich prewencja, wczesne wykrywanie i skuteczne leczenie powinny znaleźć się wśród najważniejszych priorytetów polityki zdrowotnej państwa - oceniają eksperci.

Honorowy patronat nad obchodami III Światowego Dnia Spirometrii oraz akcją bezpłatnych badań objęły: Narodowy Fundusz Zdrowia (NFZ), Polskie Towarzystwo Alergologiczne i Wojskowy Instytut Medyczny w Warszawie. (pap)