Nowelizacja - w zamierzeniu resortu sprawiedliwości będącego inicjatorem tej zmiany w Kodeksie postępowania w sprawach o wykroczenia - ma przyspieszyć ten rodzaj postępowań sądowych.

Wykroczenia to czyny sprzeczne z prawem, niebędące przestępstwami. Za różne wykroczenia - a są nimi m.in. zakłócanie ciszy nocnej, nieprzyzwoite zachowanie (np. picie alkoholu) w miejscu publicznym, a przede wszystkim przewinienia drogowe - grożą głównie kary grzywny, czasem także aresztu.

Zdaniem resortu sprawiedliwości nagrywanie rozpraw zapewni wierne utrwalenie przebiegu czynności procesowych, umożliwiając gruntowną ich ocenę - bez "zniekształceń i przekłamań zdarzających się w wersji pisemnej". "Nie jest także bez znaczenia, że sporządzanie protokołu elektronicznego nie będzie absorbujące dla sędziego i pozwoli mu skupić się na kwestiach merytorycznych" - wskazuje MS.

Według planów dostęp do elektronicznej wersji protokołu, czyli zapisu dźwięku i obrazu, w siedzibie sądu mają mieć: strony, obrońcy, pełnomocnicy i przedstawiciele ustawowi. Zgodnie z przepisami przyjętymi przez Sejm mieliby mieć oni także możliwość otrzymania z akt sprawy zapisu dźwięku.

Najważniejsza z przyjętych w piątek senackich poprawek sprecyzowała, że zapis dźwięku będzie przekazywany bezpłatnie w przypadku, gdy wykorzystywane do tego będą "środki komunikacji elektronicznej", czyli np. poczta elektroniczna. Większości nie zyskała natomiast m.in. senacka poprawka, według której strony mogłyby otrzymać z sądu nie tylko zapis dźwięku rozprawy, ale też jej obrazu.

Zgodnie z uchwaloną ustawą niezależnie od nagrywania ma być sporządzany skrócony protokół pisemny z przebiegu rozprawy. Według ustawy ma on zawierać m.in.: oznaczenie sprawy, sądu, czas i miejsce, osoby uczestniczące oraz określenie jawności rozprawy i trybu postępowania. "Jeżeli ze względów technicznych utrwalenie przebiegu rozprawy za pomocą urządzenia rejestrującego dźwięk albo obraz i dźwięk nie jest możliwe, sporządza się wyłącznie protokół pisemny" - przewidziano w nowelizacji.

Szczegóły, zasady i tryb sporządzania protokołu elektronicznego oraz jego powiązanie ze skróconym protokołem pisemnym mają być określone w rozporządzeniu ministra sprawiedliwości. W rozporządzeniu zostaną też opisane kwestie techniczne: rodzaje urządzeń służących do utrwalania obrazu i dźwięku, tryb sporządzania zapisu oraz zasady udostępniania i przechowywania tych zapisów.

W końcu zeszłego roku Senat przygotował natomiast projekt, który ma wprowadzić obowiązkowe nagrywanie w sądach rozpraw karnych, jeśli sala sądowa jest wyposażona w odpowiedni sprzęt. Senacki projekt jednocześnie utrzymuje obowiązek tradycyjnego, pisemnego protokołowania rozpraw karnych.

Z kolei nagrywanie rozpraw cywilnych umożliwiła ustawa, która weszła w życie w lipcu 2010 r. Zasadą stało się sporządzanie podczas rozprawy cywilnej protokołu elektronicznego, czyli zapisu dokonanego za pomocą urządzeń nagrywających. Pisemnie sporządzany jest tylko protokół skrócony. Jak ostatnio informował resort sprawiedliwości, dotychczas nagrano ponad 411 tys. rozpraw cywilnych. (PAP)