Obecnie 16 komend wojewódzkich oraz Komenda Stołeczna Policji organizują w ciągu roku ponad 30 egzaminów na licencję detektywa. Do każdego z nich przystępuje od kilku do kilkunastu osób.
Według MSWiA zastąpienie tych egzaminów egzaminem centralnym, organizowanym przez Komendanta Głównego Policji, ma uprościć procedury oraz ograniczyć wydatki, jakie ponosi policja w związku z ich przeprowadzaniem. Zastąpienie egzaminów na szczeblu wojewódzkim egzaminami centralnymi ma także przynieść oszczędności, ponieważ KGP, MSWiA oraz szkoły policji przestaną ponosić koszty z tytułu delegowania swojego przedstawiciela do składu komisji egzaminacyjnej.
Zgodnie z nowelizacją licencję detektywa będzie można uzyskać albo po zdaniu centralnego egzaminu, albo poprzez uzyskanie decyzji w sprawie uznania kwalifikacji w tym zawodzie na mocy przepisów ustawy o zasadach uznawania kwalifikacji zawodowych nabytych w państwach członkowskich UE.
Nowela precyzuje też zasady, na jakich ma się odbywać egzamin na licencję detektywa. Zgodnie z regulacją ma on być przeprowadzany przez Komendanta Głównego Policji, nie rzadziej niż raz na kwartał (zgodnie z obecnymi przepisami przeprowadza go komisja powołana przez komendanta wojewódzkiego policji, nie rzadziej niż raz na sześć miesięcy).
Egzamin ma przeprowadzać sześcioosobowa komisja, w skład której - według nowelizacji - ma wchodzić m.in. przedstawiciel ministra spraw wewnętrznych i administracji, komendanta głównego policji, prezesa sądu apelacyjnego w Warszawie, prokuratora apelacyjnego w Warszawie oraz organizacji zawodowych zrzeszających detektywów.
Egzamin - zgodnie z nowelą - ma składać się z części pisemnej i ustnej, przeprowadzanych w języku polskim. Przy czym do egzaminu ustanego będzie można przystąpić jedynie po zdaniu testu pisemnego. Zakres tematów ma określić szef MSWiA w rozporządzeniu. Jedna z przyjętych poprawek Senatu określa, że w celu przygotowania pytań i zadań praktycznych na egzamin Komendant Główny Policji powoływał będzie zespół złożony z trzech przedstawicieli szkół policyjnych.
Z danych MSWiA wynika, że w Polsce działalność gospodarczą w zakresie usług detektywistycznych prowadzi ok. 300 przedsiębiorców, natomiast liczba detektywów nie przekracza 500.(PAP)