„Chcemy do końca miesiąca ogłosić specyfikację istotnych warunków zamówienia i zaprosić do składania ofert” - powiedział dyrektor Narodowego Centrum Badań i Rozwoju, agencji wykonawczej Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego.

Założenia skierowanego do branży energetycznej programu „Bloki 200+” NCBR przedstawiło pod koniec października br. Zgodnie z nimi celem jest wypracowanie innowacyjnych rozwiązań i technologii, pozwalających dostosować znaczną część polskich bloków energetycznych do zmieniających się warunków eksploatacji i wyzwań związanych z pracą krajowego systemu elektroenergetycznego.

W rozmowie z PAP prof. Chorowski przypomniał, że kilkadziesiąt eksploatowanych obecnie w Polsce bloków o mocy ok. 200 MW wymaga albo gruntownej modernizacji albo wyłączenia.

„W związku z tym NCBR chce sfinansować próbę znalezienia rozwiązania, które pozwoli na dalszą eksploatację tych bloków co najmniej przez dekadę, a może przez dwie dekady” - wskazał. Przypomniał, że pozostawienie w systemie energetycznym łącznej mocy tych bloków, rzędu 10 GW, dałoby Polsce czas na podjęcie decyzji dotyczących ostatecznego miksu energetycznego.

Dyrektor NCBR zaznaczył, że przygotowany program opiera się o niestosowaną dotąd formułę tzw. zamówienia przedkomercyjnego. Centrum najpierw ogłosi konkurs na opracowanie rozwiązania - wraz z pilotażową modernizacją bloku. Będą do niego mogli stanąć wszyscy, którzy udokumentują, że są w stanie rozwinąć taką i udowodnić to w warunkach rzeczywistych.

„Spodziewamy się, że zgłoszeń możemy mieć stosunkowo dużo, więc będziemy realizowali ten konkurs w sposób charakterystyczny dla agencji amerykańskich” - zasygnalizował Chorowski.

NCBR wybierze w tym etapie wielu potencjalnych wykonawców, którym przyzna stosunkowo niewielkie środki. W kolejnym etapie spośród przedstawionych koncepcji wybrane zostaną najlepsze. Ich autorzy – za przyznane już nieco większe środki - przygotują dokładne programy modernizacji, z udowodnieniem, że osiągną zamierzone w programie cele.

„Wybieramy z nich jednego lub dwóch najlepszych i powierzamy im wykonanie modernizacji wybranego bloku, będącego własnością którejś ze spółek energetycznych” - wyjaśnił szef NCBR. Zastrzegł, że każdy z oferentów będzie musiał dostarczyć rodzaj promesy, że będzie miał dostęp do bloku, który będzie chciał pilotażowo zmodernizować.

„W pewnym stopniu wymuszamy, aby przyszły do nas oferty od konsorcjów, które będą łączyły element akademicki, pewną iskrę bożą, związaną z pracami badawczo-rozwojowymi, element projektowy. Oczekujemy, że będą w nich uczestniczyły zespoły inżynierskie – i musi być właściciel bloku, co oznacza, że musi być zgoda na ingerencję w majątek” - wyjaśnił.

Budżet programu ma wynieść do 200 mln zł – w zależności, jak ostatecznie, na podstawie analiz w kolejnych etapach, będzie realizowany. „To nie jest kwota, która pozwoli na rozwiązanie wszystkich problemów polskiej energetyki, natomiast chcielibyśmy uzyskać odpowiedź, co dalej z blokami klasy 200 MW” - zasygnalizował Chorowski.

Przyznał też, że czasu jest stosunkowo niewiele. Tzw. konkluzje BAT (najlepsze dostępne techniki - PAP) dotyczące m.in. bloków 200 MW, wejdą bowiem w życie pod koniec 2021 r. „Mamy świadomość, że zostaje nam rok czy dwa lata od przeprowadzenia pilotażowego wdrożenia” - wskazał szef NCBR.

W programie „Bloki 200+” zamówiona ma zostać technologia, która zostanie przetestowana na istniejących blokach – z założeniem, że jeżeli spełnione zostaną kryteria technologiczne i ekonomiczne, będzie mogła zostać wykorzystana nie tylko w innych blokach klasy 200, ale być może także, po modyfikacjach, w blokach klasy 360.

Wśród kluczowych założeń programu są: planowana dalsza eksploatacja zmodernizowanych bloków klasy 200 MW oraz zwiększenie ich elastyczności.

Zainteresowanie zasadami programu zadeklarował już m.in. Tauron, którego spółka Wytwarzanie dysponuje 10 blokami klasy 200 MW o łącznej mocy elektrycznej 2 250 MW. Znajdują się one w elektrowniach Jaworzno III (6 bloków) i Łaziska (4 bloki). Przedstawiciele Taurona sygnalizowali, że prócz kwestii czasu, ważnym dla nich kryterium będzie ubezpieczenie ryzyka związanego z ewentualną modernizacją jednostek.

Program „Bloki 200+” jest jednym z dwóch aktualnie przygotowanych przedsięwzięć, w których NCBR chce „zamawiać” określone, nieistniejące jeszcze produkty. Pierwszym z nich jest program „Bezemisyjny transport publiczny”, którego celem mają być dostępne kosztowo elektryczne autobusy miejskie. Centrum planuje ogłosić więcej tego typu konkursów w roku 2018. (PAP)

autor: Mateusz Babak

edytor: Anna Mackiewicz