Odkrycia dokonano dzięki międzynarodowemu projektowi „The Cancer Genome Atlas” (TCGA). Uczestniczą w nim poznańscy badacze z Wielkopolskiego Centrum Onkologii im. Marii Skłodowskiej-Curie oraz Uniwersytetu Medycznego w Poznaniu. WCO jest jedynym polskim szpitalem biorącym udział w projekcie TCGA.

Jak powiedział koordynator projektu w Wielkopolskim Centrum Onkologii dr hab. med. Maciej Wiznerowicz, do tej pory zwalczając raka żołądka lekarze stosowali ogólną terapię, dopiero gdy ta nie przynosiła efektów - zmieniano leczenie. Odkrycie nowych typów raka żołądka sprawia, że w niedalekiej przyszłości można będzie stosować bardzo efektywną oraz spersonalizowaną terapię polegającą na dobraniu najbardziej skutecznego leczenia dla poszczególnych chorych.

- Wyniki przeprowadzonych analiz molekularnych wskazują na nowe możliwości dla zastosowania tzw. leków celowanych, które wybiórczo hamują wybrane mechanizmy molekularne w komórkach nowotworowych i tym samym prowadzą do zahamowania wzrostu guza i rozwoju przerzutów – dodał dr Wiznerowicz.

W Polsce na raka żołądka rocznie zapada około 6 tys. osób, w całej Europie 139 tys., a na świecie 951 tys. W naszym kraju nowotwory żołądka pod względem umieralności zajmują 4. miejsce u mężczyzn oraz 7. wśród kobiet. Na 100 pacjentów, po pięciu latach od diagnozy, przeżywa tylko 10-15 osób.

Dzięki wspólnym badaniom naukowcy przenalizowali zmiany w DNA, RNA oraz wybranych białek w komórkach nowotworowych, które pochodziły od prawie 300 chorych, w tym 40 z Wielkopolskiego Centrum Onkologii. Jak wyjaśnił dr Wiznerowicz, „wyniki tych analiz wskazują na istnienie nieznanych wcześniej czterech głównych podtypów molekularnych raka żołądka, z których każdy wymaga innego rodzaju leczenia”.

- Okazało się, że rak żołądka nie jest jednolitą chorobą o wspólnych cechach - dodał współkoordynator projektu TCGA dr n. med. Witold Kycler.

Drugi współkoordynator projektu, dr hab. med. Dawid Murawa ocenił, że „określenie genów w tkance raka żołądka to wielki krok w rozwoju nauki”. Wyniki badań mają się przyczynić również do opracowania nowych sposobów zapobiegania oraz wykrywania tego typu nowotworów. Odkrycie pociągnie za sobą również efekt ekonomiczny - półroczna terapia raka żołądka kosztuje kilka tysięcy złotych, a w przypadku nieskuteczności musi być powtarzana.

Rak żołądka występuje najczęściej w krajach azjatyckich takich jak Chiny, Japonia, Korea oraz w Europie Środkowo-Wschodniej, w tym w Polsce. Do najważniejszych przyczyn zwiększonej zachorowalności na ten nowotwór uważa się zakażenie bakterią helicobacter pylori oraz dietę bogatą w potrawy ze sztucznymi konserwantami, solone, wędzone i smażone.

Celem projektu TCGA jest opracowanie atlasu genomu nowotworów w oparciu o tzw. analizę molekularną kilkunastu tysięcy próbek guzów pochodzących z 20 typów różnych typów raka. Projekt rozpoczęto w ubiegłym roku, a jego budżet wynosi 300 mln dolarów i jest w całości finansowany przez Narodowe Instytuty Zdrowia (NIH) i koordynowany przez Narodowy Instytut Badań nad Rakiem w USA do końca 2015 roku.

Po projekcie sekwencjonowania ludzkiego genomu TCGA jest jednym z największych projektów biomedycznych na świecie. W pracach uczestniczy kilkadziesiąt ośrodków badawczych i placówek medycznych na całym świecie, w tym sześć z Europy. W poznańskim szpitalu prowadzone są prace nad rakiem piersi, rakiem jelita, rakiem żołądka, nowotworami regionu głowy i szyi oraz czerniakiem. (pap)