W Ocenie Skutków Regulacji wskazano, że efektem realizacji KPK ma być m.in. skrócenie czasu przejazdu pomiędzy największymi polskimi miastami, w tym bezpośrednie połączenie centrów miast; zapewnienie bezpieczeństwa i komfortu przejazdu na poziomie przyjętym w UE; zaproponowanie alternatywnego w stosunku do transportu samochodowego i lotniczego środka transportu; zdecydowane zwiększenie dostępności komunikacyjnej wielu regionów kraju, także dla tzw. ściany wschodniej oraz Polski zachodniej i wzmocnienie powiązań międzyregionalnych, nie tylko w relacjach kolejowych do stolicy; aktywizacja i rozwój urbanistyczny terenów w pobliżu linii kolejowych; zwiększenie atrakcyjności inwestycyjnej regionów, miast, gmin oraz pozytywny wpływ na zwiększenie mobilności mieszkańców.

KPK jest ustanawiany przez Radę Ministrów w drodze uchwały, jego celem jest wzmocnienie roli transportu kolejowego w zintegrowanym systemie transportowym kraju przez stworzenie spójnej i nowoczesnej sieci linii kolejowych.

Na podstawie "Krajowego Programu Kolejowego do 2023 roku – Infrastruktura kolejowa zarządzana przez PKP Polskie Linie Kolejowe" opracowany zostanie szczegółowy plan realizacji inwestycji kolejowych, który będzie zatwierdzany przez Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju, Ministerstwo Finansów, a w przypadku realizacji programów regionalnych przez ministra odpowiedzialnego za rozwój regionalny.

Łącznie program zakłada wydanie na inwestycje w infrastrukturę kolejową ponad 67 mld zł. Dokument przewiduje maksymalne wykorzystanie środków UE na sfinansowanie projektów w ramach: Programu Infrastruktura i Środowisko na lata 2014-2020, instrumentu "Łącząc Europę" (Connecting Europe Facility - CEF), Programu Polska Wschodnia na lata 2014-2020 oraz Regionalnych Programów Operacyjnych na lata 2014-2020. Oprócz środków unijnych na sfinansowanie programu zostaną przeznaczone także środki własne PKP PLK SA oraz publiczne środki krajowe.

Planowane inwestycje zostały podzielone w KPK na listę podstawową i rezerwową. Jak wskazano, w pierwszej kolejności będą realizowane inwestycje z listy podstawowej, zaś w przypadku oszczędności – z listy rezerwowej.

Na liście podstawowej znalazły się m.in. takie inwestycje jak: prace inwestycyjne na odcinku Lublin – Stalowa Wola Rozwadów wraz z elektryfikacją, prace na linii kolejowej na odcinku Białystok – Bielsk Podlaski, oraz Skarżysko Kamienna – Sandomierz, prace na linii kolejowej między Warszawą a Lublinem, a także prace na linii średnicowej w stolicy na odcinku Warszawa Wschodnia – Warszawa Zachodnia (koszt tej ostatniej inwestycji to 1 mld zł - PAP).

Na tej liście wpisano także prace dotyczące poprawy dostępności kolejowej do portów morskich w Szczecinie, Świnoujściu, Gdańsku i Gdyni. Znalazły się na niej również: projekt dynamicznej informacji pasażerskiej i systemu monitoringu wizyjnego na dworcach, stacjach i przystankach kolejowych za ok. 770 mln zł oraz inwestycje związane z poprawą bezpieczeństwa skrzyżowań linii kolejowych z drogami warte 400 mln zł. Z kolei za ok. 500 mln zł planowana jest poprawa bezpieczeństwa ruchu kolejowego poprzez zakup specjalistycznego sprzętu technicznego. 900 mln zł zarezerwowano na zwiększenie kolejowej dostępności regionów atrakcyjnych turystycznie.


Lista podstawowa zawiera także takie inwestycje jak: remont torów do wywozu węgla na Górnym i Dolnym Śląsku – łącznie przeznaczono na to ponad 2,3 mld zł, modernizację linii kolejowej między Krakowem a Medyką oraz linii Przemyśl – Medyka i odcinka Rzeszów do granicy państwa.

Podstawowe inwestycje w KPK to także projekty kolejowe zapisane w Regionalnych Programach Operacyjnych. Są wśród nich budowa linii kolejowej od stacji Modlin do portu lotniczego wraz ze stacją, rewitalizacja linii kolejowej Kutno – Płock (obie inwestycje w woj. mazowieckim). Z kolei w Małopolsce planowana jest rewitalizacja linii kolejowej między Kalwarią Zebrzydowską - Wadowicami do granic województwa. Na liście rezerwowej woj. małopolskiego znalazł się projekt budowy infrastruktury do obsługi Szybkiej Kolei Aglomeracyjnej.

KPK zawiera oddzielną listę projektów dotyczących wschodniej Polski - chodzi o inwestycje w ciągu Magistrali Wschodniej: Rzeszów/Kielce – Lublin – Białystok – Olsztyn. Magistrala Wschodnia to szczególna koncepcja połączenia miast wojewódzkich Polski wschodniej, które z powodów historycznych nie mają bezpośrednich połączeń kolejowych. (PAP)