Projekt nowej ustawy o umowach koncesji na roboty budowlane lub usługi znajduje się obecnie w konsultacjach międzyresortowych i społecznych, w ramach których do projektu można zgłaszać uwagi odpowiednio do 15 i 22 maja. Ma on wdrożyć do polskiego prawa nową unijną dyrektywę z 26 lutego 2014 r. w sprawie udzielania koncesji.

Stworzenie nowej ustawy zamiast kolejnej nowelizacji, Urząd Zamówień Publicznych uzasadnia dużą skalą zmian oraz obecnością w dyrektywie zupełnie nowych rozwiązań. Polska musi wdrożyć nowe przepisy przed 18 kwietnia 2016 r.

Nowa ustawa ma poprawić sytuację na rynku zamówień publicznych >>

Celem dyrektywy jest przede wszystkim ograniczenie niepewności prawnej przy udzielaniu koncesji oraz sprzyjanie publicznym i prywatnym inwestycjom w infrastrukturę i usługi strategiczne. Ma ona również przyczynić się do większej efektywności przedsięwzięć infrastrukturalnych oraz ułatwić ich przeprowadzanie w formule partnerstwa publiczno-prywatnego (PPP).

"Umowy koncesji (...) stanowią instrument, którego celem jest długoterminowy rozwój infrastruktury i usług z zaangażowaniem sektora prywatnego (...). Wykorzystanie (koncesji) umożliwi realizację zadań publicznych z większym zaangażowaniem sektora prywatnego, a także wykorzystanie wiedzy eksperckiej, co wpłynie pozytywnie na osiągnięcie wydajności i wprowadzenie rozwiązań innowacyjnych" - czytamy w ocenie skutków regulacji projektu.

Nowa dyrektywa koncesyjna daje więcej swobody >>

Zasadniczym celem zmian zawartych w projekcie, podobnie jak w dyrektywie koncesyjnej, jest zlikwidowanie stanu niepewności prawnej, który wiąże się z trudnością odróżnienia umów koncesji na roboty budowlane i usługi od zamówień publicznych. Nowe prawo precyzyjnie definiuje koncesje oraz rozróżnia ją od zamówień publicznych. Wprowadza też kluczowe dla koncesji, zdaniem autorów, pojęcia ryzyka operacyjnego związanego z eksploatacją obiektów budowlanych lub wykonywaniem usług.

Propozycje zawarte w projekcie precyzują też zasady ogłaszania wszczęcia postępowania w sprawie zawarcia umowy koncesji, kryteria kwalifikacji wykonawców oraz przesłanki wykluczenia wykonawców z postępowania. "Zaproponowane przepisy wprowadzają jasne, przejrzyste zasady oraz procedury udzielania zamówień w drodze umów koncesji" - zaznacza departament prawny Urzędu Zamówień Publicznych.

Projekt zmierza także do tego, by instytucje udzielające koncesji na roboty budowlane lub usługi, mogły za ich pomocą realizować cele pozaekonomiczne. Opisując przedmiot koncesji, będą one mogły uwzględniać szczególne warunki dotyczące m.in.: aspektów gospodarczych, środowiskowych, społecznych, innowacyjnych. Będą mogły również egzekwować od koncesjonariuszy przestrzeganie przepisów prawa pracy, ochrony środowiska i zabezpieczenia socjalnego.

Ważnym ułatwieniem dla tych instytucji, ma też być bardziej swobodne określenie procedury wyłaniania koncesjonariusza. Projekt skraca też terminy składania wniosków oraz określa termin składania ofert, jak również skraca dopuszczalny czas trwania umowy. Ma to zapobiegać ograniczaniu konkurencji przez blokowanie dostępu do rynku.

Projekt precyzuje też sposób szacowania wartości koncesji, który ma być obliczany przez odniesienie do całkowitego obrotu koncesjonariusza uzyskanego w czasie obowiązywania umowy. Ma być ona obliczana na podstawie wynagrodzenia za roboty budowlane lub usługi, które są przedmiotem danej umowy, oraz uwzględniać m.in. opcje i przedłużenia okresu obowiązywania umowy, przychody z opłat i kar od użytkowników, dotacji lub innych korzyści finansowych.

Projekt nadaje prezesowi UZP nowe kompetencje. Będzie on mógł upowszechniać informacje o wykładni przepisów, tworzyć wzory dokumentów, a także monitorować postępowania pod kątem nieprawidłowości, przestępstw korupcyjnych i konfliktów interesów. Nadanie tych kompetencji prezesowi UZP, ma zdaniem autorów projektu przełożyć się na lepszą ochronę konkurencyjności na rynku koncesji na roboty budowlane i usługi.

Zmiany mają dotknąć także Krajową Izbę Odwoławczą (KIO) i Sądy Okręgowe, które będą orzekać w sprawach zawierania umów koncesji. Wykonawcy ubiegający się o udzielenie koncesji, będą mogli składać do KIO dowołania oraz skarżyć decyzje Izby przed Sądami Okręgowymi - analogicznie jak wykonawcy działający na podstawie Prawa zamówień publicznych (Pzp). (PAP)