Włącz wersję kontrastową
Zmień język strony
Włącz wersję kontrastową
Zmień język strony
Prawo.pl

Samorząd i administracja - najnowsze

Państwo zaniedba tych, którzy dbają o budżet państwa

W 2026 roku nie będzie ani modernizacji Krajowej Administracji Skarbowej, ani wzrostu dodatku za wieloletnią pracę w KAS. Nie będzie też dodatkowych środków na wzrost wynagrodzeń. Funkcjonariusze Służby Celno-Skarbowej będą natomiast jedynymi przedstawicielami służb mundurowych bez dodatku mieszkaniowego. Będzie za to wyjątkowo szczegółowa i drobiazgowa weryfikacja rozliczeń PIT i szczegółowe kontrole towarów odprawianych na granicy – zapowiadają związkowcy z KAS.

Granice prawa międzynarodowego: Co oznacza operacja USA w Wenezueli

Porwanie Nicolása Maduro, prezydenta Wenezueli oskarżanego przez USA o udział w narkobiznesie, rodzi pytania o legalność działań Waszyngtonu i naruszenie immunitetu głowy państwa. Pojawiają się pytania czy mamy do czynienia z agresją, czy z operacją poniżej progu napaści zbrojnej? Jakie narzędzia ma społeczność międzynarodowa, by reagować na takie działania wielkich mocarstw? O tym rozmawiamy z dr hab. Patrycją Grzebyk, ekspertką prawa międzynarodowego.

Od 7 stycznia mniej formalności budowlanych, więcej budowli bez zgłoszenia i bez pozwolenia

W dniu 7 stycznia wchodzi w życie nowelizacja Prawa budowlanego, która ma przyspieszyć proces budowlany i uprościć go. W wielu przypadkach zamiast pozwolenia na budowę wystarczające będzie jedynie zgłoszenie robót. Nowe przepisy wprowadzają też ułatwienia dla rolników oraz impuls dla rozwoju energetyki rozproszonej. Zmiany przewidują także większą elastyczność w przypadku nieprawidłowości po stronie inwestora.

WSA: Kiedy organ może odmówić dostępu do informacji publicznej

Dyrektor Biblioteki Narodowej nie mógł odmówić blogerowi dostępu do informacji na temat zawartych przez bibliotekę umów cywilno-prawnych, argumentując, że jest to informacja publiczna przetworzona, a jej przygotowanie wymagałoby nadmiernego zaangażowania. Organ nie dokonał bowiem niezbędnych ustaleń faktycznych i nie wyjaśnił w sposób przekonywujący, że wniosek mężczyzny dotyczy informacji publicznej przetworzonej - orzekł w prawomocnym wyroku WSA w Warszawie.

Wniosek o zmianę nazwiska będzie można złożyć online

Ministerstwo Cyfryzacji chce wprowadzić e-usługę, która pozwoli na złożenie do kierownika urzędu stanu cywilnego oświadczenia o powrocie do dawnego nazwiska po rozwodzie, bez wizyty w urzędzie. Zakłada tak projekt zmian niektórych ustaw w związku z rozwojem rejestrów publicznych oraz niektórych przepisów Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, ustawy o ewidencji ludności i ustawy o dokumentach paszportowych.

ZPP proponuje zmiany w projekcie ustawy o rejestrach publicznych

Związek Powiatów Polskich popiera kierunek zmian proponowany w projekcie ustawy przygotowanej przez Ministerstwo Rozwoju i Technologii, który zakłada zniesienie obowiązku dołączania odpisów z rejestrów publicznych do wniosków kierowanych do administracji. Organizacja wskazuje jednak na potrzebę doprecyzowania procedur, szczególnie w zakresie profesjonalnej rejestracji pojazdów oraz rozszerzenie zmian na przepisy dotyczące działalności lobbingowej.

Przyszedł czas na sprawdzenie partycypacji w PPE

Stan partycypacji w PPE, warunkujący zwolnienie ze stosowania ustawy o PPK, pracodawcy muszą sprawdzać co pół roku – według stanu na 1 stycznia i na 1 lipca. Jeśli w którejś z tych dat liczba uczestników PPE spadnie poniżej 25 proc. osób zatrudnionych u tego pracodawcy, będzie on miał obowiązek utworzyć PPK.

Nowe progi unijne w zamówieniach publicznych, czyli co muszą wiedzieć zamawiający

1 stycznia 2026 roku weszły w życie zaktualizowane progi unijne w zamówieniach publicznych. Choć zmiany są niewielkie, mogą przesądzić o konieczności stosowania pełnego reżimu unijnego. Zamawiający powinni zwrócić szczególną uwagę na prawidłowe szacowanie wartości zamówień, właściwy kurs euro oraz aktualizację procedur, aby uniknąć ryzyka odwołań i powtórzenia postępowań.

NSA: Nawet gdy dyrektor sobie nie radzi, odwołanie wymaga czasu

Organ prowadzący szkołą podstawową może błyskawicznie odwołać dyrektora szkoły. Krok ten musi jednak uzasadnić dobrem placówki i jej wychowanków. Złe zarządzenie szkołą, problemy z kadrą i rodzicami uczniów są poważnymi zarzutami, ale do natychmiastowej dymisji nie wystarczą. Organ musi pamiętać, że dyrektor może dochodzić przywrócenia do funkcji - orzekł Naczelny Sąd Administracyjny.

Jaki jest termin przekazania informacji o wynagrodzeniu dla kandydatów do pracy

W przepisach pojawia się obowiązek informowania kandydatów do pracy o wynagrodzeniu, jakie będą otrzymywać w razie zatrudnienia oraz o regulaminie wynagradzania. Czy wszystkie te informacje będą musiały zostać przekazane na etapie ogłoszenia o rekrutacji? Czy możliwe jest dokonanie podziału i np. przekazanie informacji o przedziale wynagrodzenia w ogłoszeniu, a poinformowanie o regulaminie później?

NSA: Równość wobec prawa również w prawie do abonamentu parkingowego

NSA podkreślił, że przyznawanie abonamentów parkingowych w strefach płatnego parkowania może dotyczyć wybranych użytkowników dróg, jednak kryteria różnicujące muszą być racjonalne, proporcjonalne i powiązane z celem regulacji. Granice uznaniowości rady gminy wyznacza zarówno ustawa o drogach publicznych, jak i konstytucyjna zasada równości wobec prawa. W sprawie łódzkiej uchwały ich naruszenie skutkowało stwierdzeniem nieważności części przepisów.

Koszty dowozu do szkoły - zadanie własne czy finansowane z dotacji?

Niesamorządowa szkoła zorganizowała dzieciom dowóz, którego koszty chciała pokryć z dotacji oświatowej. Tę decyzję zakwestionował wójt, wskazując, że transport uczniów do szkoły, to zadanie własne gminy i tak te wydatki powinny być rozliczane. MEN tłumaczy, że rozliczenia w tym wypadku to skomplikowana kwestia i wszystko zależy od okoliczności danego przypadku.

Od 2 stycznia zakaz polowań na pięć gatunków ptaków

Ministerstwo Klimatu i Środowiska przypomniało w piątek, że od 2 stycznia 2026 roku obowiązuje zakaz polowań na pięć gatunków ptaków. Chodzi tu o: głowienkę, czernicę, łyskę, jarząbka oraz słonkę. W piątek weszła w życie zaktualizowana lista gatunków zwierząt łownych, nie ma na niej tych gatunków ptaków.

Do pięciu lat za zaatakowanie lekarza - przepisy już obowiązują

Od 2 stycznia 2026 r. obowiązuje nowelizacja kodeksu karnego, zwiększająca ochronę funkcjonariuszy publicznych – policjantów, strażaków czy ratowników medycznych – a także osób, które narażają swoje życie i zdrowie, pomagając innym: lekarze, pielęgniarki, ratownicy górscy i wodni oraz zwykli obywatele, którzy reagują na przemoc lub ratują ofiary wypadków. Kary za naruszenie nietykalności tych osób wzrosły z trzech do pięciu lat.

Sołtys z ubezpieczeniem, a jednostki pomocnicze z nowymi kompetencjami

Od 1 stycznia 2026 r. gminy mogą tworzyć młodzieżowe rady jednostek pomocniczych, np. w sołectwach, a wójt powołać konwent sołtysów. Nowelizacja ustawy o samorządzie gminnym oraz ustawy o funduszu sołeckim wprowadza też obowiązkowe diety oraz ubezpieczenia OC i NNW dla sołtysów, a także upraszcza procedurę składania wniosków o fundusz sołecki oraz zmiany w ich ocenie.

Praca tymczasowa cudzoziemców – przepisy do zmiany

W przypadku cudzoziemców zatrudnianych jako pracownicy tymczasowi, dochodzi do kolizji dwóch reżimów prawnych: z jednej strony ustawowego limitu 18 miesięcy wykonywania pracy tymczasowej na rzecz jednego pracodawcy użytkownika, z drugiej strony – realnego czasu trwania postępowania o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę – twierdzi Czytelniczka, która zgłosiła problem do naszej akcji Poprawmy prawo. I postuluje dostosowanie przepisów dotyczących zezwoleń na pobyt czasowy i pracę do realiów pracy tymczasowej.

Nawet 30 tys. zł za spowodowanie zagrożenia pożarowego - przepisy obowiązują od 2 stycznia

Podwyższenie z 5 tys. zł do 30 tys. zł maksymalnej grzywny za stworzenie zagrożenia pożarowego oraz górnej kwoty mandatów z 500 zł do 5 tys. zł - przewiduje nowelizacja kodeksu wykroczeń i kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia, która wchodzi w życie 2 stycznia. Stawki grzywny i mandatów nie były zmieniane od blisko ćwierć wieku. Ale, aby kary były skuteczne, potrzebne są też inne działania.

Niestawienie się pracownika na poranną zmianę ma swoje konsekwencje

Pracownicy niekiedy spóźniają się do pracy, co może nie jest jakimś szczególnym ewenementem, ale w naszej sytuacji powoduje znaczące problemy praktyczne. Ze względu na rodzaj działalności pracownicy mają planowaną pracę każdego dnia roku – w tym także w święta, Sylwestra itp. - w sposób ciągły, tzn. na trzy zmiany. Pracownicy spóźniają się na poranną zmianę lub nawet wcale się nie pokazują, często po dniu świątecznym lub innym, który połączony jest zwyczajowo z zabawą (Sylwester). Czy można nakazać dłuższą pracę osobie, która pracowała na nocną zmianę czy też konieczne byłoby wezwanie innego pracownika?

Nowy wzór wniosku o pomoc finansową dla repatriantów

Od 1 stycznia 2026 r. będzie obowiązywać nowy wzór formularza wniosku o jednorazową pomoc finansową dla repatriantów. Nowy wzór ma nie tylko uporządkować procedury, ale przede wszystkim przyspieszyć i uprościć dostęp do wsparcia dla osób powracających do ojczyzny po latach życia za granicą.

Minister ma zakazać psom szczekać?

Do rzecznika praw obywatelskich zgłosił się obywatel. Zwraca on uwagę na potrzebę wprowadzenia przepisów umożliwiających ochronę przed hałasem powodowanym w obszarach zurbanizowanych przez zwierzęta domowe, zwłaszcza psy. Postuluje on wprowadzenie regulacji zobowiązującej posiadaczy zwierząt do zapewnienia im opieki w sposób niepowodujący nadmiernego hałasu czy długotrwałego zakłócania spokoju otoczenia.