W PISA Financial Literacy badano wiedzę, zrozumienie pojęć oraz umiejętność oceny ryzyka w kwestiach związanych z ekonomią i finansami osobistymi. Badano motywację i pewność 15-letnich uczniów w zastosowaniu tej wiedzy przy podejmowaniu decyzji w różnych kontekstach ekonomicznych. Było to drugie porównawcze międzynarodowe badanie dotyczące tego obszaru.

Informację o wynikach polskich uczniów w zakresie wiedzy i umiejętności finansowych wraz z analizą - udostępnione PAP - przygotował zespół Fundacji Naukowej Evidence Institute we współpracy ze Związkiem Nauczycielstwa Polskiego.

Wśród 15 krajów, które wzięły udział w tym badaniu, polscy 15-latkowie lokują się w środku zestawienia - uzyskali średnio 485 punktów przy średniej krajów OECD wynoszącej 489 punktów. Podobne wyniki uzyskali młodzi Amerykanie oraz Włosi. Najlepsze rezultaty uzyskali uczniowie z kilku prowincji Chin, które wzięły udział w badaniu. Zaraz za nimi uplasowali się młodzi Belgowie z Flandrii oraz Kanadyjczycy.

Badanie wyróżnia pięć poziomów umiejętności, przy czym poziom pierwszy jest najniższy. Na tym poziomie uczniowie mają bardzo ograniczoną wiedzę, której nie potrafią wykorzystać w praktyce, z trudnością radzą sobie z podstawowymi problemami finansowymi napotykanymi w życiu codziennym. Poziom piąty oznacza, że uczniowie mają rozległą wiedzą, nawet na tematy, które jeszcze nie dotyczą ich bezpośrednio (np. pożyczki, podatki). Potrafią ją też wykorzystać w praktyce do analizy złożonych problemów ekonomicznych i finansowych.

W Polsce co piąty 15-latek (20 proc.) ma wiedzę i umiejętności z zakresu finansów na bardzo niskim poziomie (poziom pierwszy). Mamy takich uczniów mniej niż średnia 22 proc. dla 10 krajów OECD biorących udział w badaniu, ale znacznie więcej niż w Kanadzie czy Flandrii. Jednocześnie mamy mniej niż średnio w OECD uczniów dysponujących wiedzą i umiejętnościami finansowymi na najwyższym poziomie. W Polsce na poziomie piątym jest tylko 8 proc. uczniów (średnia OECD to 12 proc., w Holandii ten wskaźnik wynosi 19 proc., w Kanadzie 22 proc.).

Badanie PISA pokazało też różnice między chłopcami i dziewczętami pod względem wiedzy ekonomicznej i finansowej. W Polsce i na Słowacji to dziewczęta mają większą wiedzę i umiejętności z ekonomii i finansów. Włochy i Chiny są przykładami krajów, gdzie to chłopcy wyróżniają się wyższymi umiejętnościami w tym zakresie.

Polska jako jeden z niewielu krajów uczestniczyła w badaniu wiedzy ekonomicznej i finansowej po raz drugi. Poprzednie badanie przeprowadzono w 2012 roku. W stosunku do tamtej edycji badania wyniki polskich uczniów obniżyły się, m.in. wzrósł odsetek uczniów najsłabszych, nieradzących sobie z najprostszymi problemami z zakresu finansów.

Według analizy wyników badania przygotowanej przez Fundację Evidence Institute, słabsze wyniki naszych 15-latków należy wiązać z jednej strony z brakiem narodowej strategii edukacji finansowej, a także ze zbyt słabym umocowaniem tych kwestii w podstawach programowych. "Wyzwaniem dla naszych szkół jest nauczanie wiedzy o ekonomii i finansach w odniesieniu do rzeczywistych problemów. Z drugiej strony nie tylko szkoły mają tutaj lekcję do odrobienia. Polscy 15-latkowie znacznie rzadziej niż w innych krajach mają konta bankowe i rzadziej uczestniczą w planowaniu i analizach rodzinnego budżetu.

Informację przygotował zespół Fundacji Naukowej Evidence Institute we współpracy ze Związkiem Nauczycielstwa Polskiego

Badanie Programu Międzynarodowej Oceny Uczniów (PISA - Programme for International Student Assessment) prowadzone pod auspicjami Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD) to najważniejsze i największe badanie edukacyjne na świecie. Przeprowadzane jest cyklicznie co trzy lata, począwszy od 2000 r. Badanie sprawdza, czy 15-latkowe (w wielu krajach w tym wieku kończy się obowiązkową naukę) mają wiedzę i umiejętności, by dalej radzić sobie w życiu.

W każdej edycji badania PISA sprawdzane są trzy umiejętności 15-latków: czytanie i interpretacja, rozwiązywanie problemów matematycznych oraz rozumowanie w naukach przyrodniczych. Badaniu głównemu towarzyszą badania innych dziedzin - takim badaniem jest m.in. PISA - Financial Literacy. (PAP)