Zazwyczaj jaskinie kojarzą się z obszarami krasowymi czyli terenami bogatymi w skały rozpuszczalne (np. wapienie), w których wody powierzchniowe i podziemne rzeźbią rozmaite formy. Tymczasem jedne z największych jaskiń Europy odkrywane są w beskidzkich piaskowcach. Właśnie powstał projekt ochrony największej z nich, Jaskini Wiślańskiej - poinformował w czwartek PAP przyrodnik ze Stowarzyszenia dla Natury "Wilk", dr Robert Mysłajek.

"Jaskinia Wiślańska jest najdłuższą jaskinią odkrytą dotychczas na terenie polskich Beskidów i jednocześnie największą jaskinią niekrasową na terenie Polski. Prawdopodobnie jest również największą jaskinią niekrasową na terenie środkowej Europy" - podkreśla dr Mysłajek. Dodaje, że długość korytarzy, do których zapuścili się dotychczas badacze, wynosi prawie 2,3 km, natomiast pionowa odległość pomiędzy najniższym a najwyższym punktem wynosi 41 m.

Jaskinia leży w Beskidzie Śląskim, w karpackiej części województwa śląskiego, na terenie gminy Brenna. We wrześniu 2003 r. odkrył ją Czesław Szura ze Stowarzyszenia Ochrony Jaskiń "Grupa Malinka". O ochronę tego miejsca zabiegają naukowcy z Instytutu Ochrony Przyrody PAN w Krakowie - dr Jan Urban i dr hab. Włodzimierz Margielewski we współpracy ze specjalistami ze Stowarzyszenia dla Natury "Wilk" (dr Robert Mysłajek) i Stowarzyszenia Ochrony Jaskiń "Grupa Malinka" (Czesław Szura).

Proponują, by jaskinię i jej bezpośrednie sąsiedztwo (o powierzchni 2,2 ha) objąć ochroną jako tzw. stanowisko dokumentacyjne. W takiej formie chroni się w Polsce miejsca ważne z punktu widzenia nauki i dydaktyki, m.in. formacje geologiczne. Dokumentację przesłano do Gminy Brenna; to radni zdecydują, czy utworzyć nowy obszar chroniony.

W Jaskini Wiślańskiej zimuje siedem gatunków nietoperzy. "W latach 2011-2013 hibernowało ich tu 130-166 osobników. Otoczenie jaskini jest wykorzystywane przez nietoperze także w trakcie późnoletniego i jesiennego rojenia, związanego u wielu gatunków z godami. W tym czasie w sąsiedztwie jaskini zaobserwowano aż dwanaście gatunków tych ssaków.

Wśród nich znalazły się cztery gatunki wymienione w +Polskiej Czerwonej Księdze Zwierząt+. Dwa z nich – podkowiec mały i nocek orzęsiony – mają status gatunków silnie zagrożonych wyginięciem w kraju, natomiast dwa kolejne – nocek Bechsteina i mroczek pozłocisty – to gatunki bliskie zagrożenia" - opowiada dr Mysłajek.

"Ochrona oznacza, że zabezpieczymy miejsce przed potencjalnie niekorzystnymi działaniami ludzi, często nawet nieświadomymi. Można sobie wyobrazić, co by było, gdyby u wylotu takiej jaskini składowano - albo nawet palono - gałęzie po przecinaniu drzew. Łatwiej też będzie chronić jaskinię przed grotołazami-amatorami i przeciwdziałać wszelkiej dewastacji w jej sąsiedztwie" - podkreśla dr Mysłajek.

Ze względu na trudności techniczne zwiedzania i konieczność użycia specjalistycznego wyposażenia eksploracyjnego Jaskinia Wiślańska nie nadaje się do udostępnienia turystycznego.