W listopadzie 2011 r. weszła w życie ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi. Wprowadziła ona możliwość udzielania przedsiębiorcom poszkodowanym w wyniku powodzi pożyczek na usuwanie szkód w prowadzonym przez nich przedsiębiorstwie.

Dotychczas pomoc przedsiębiorcom poszkodowanym w wyniku powodzi była uruchamiana na podstawie wspomnianej ustawy dwukrotnie. Pierwszy raz po powodziach w 2012 r., kiedy z pomocy w postaci pożyczek mogli skorzystać przedsiębiorcy w 7 gminach województwa dolnośląskiego. Drugi raz pomoc została skierowana do przedsiębiorców w sumie z 18 gmin położonych w województwach dolnośląskim, lubuskim oraz śląskim, w wyniku wystąpienia powodzi w 2013 r. Po raz trzeci pomoc zostanie udzielona przedsiębiorcom poszkodowanym w majowych powodziach w 2014 r. w województwach małopolskim (gmina Ciężkowice) oraz województwie opolskim (gmina Głuchołazy).

Jak informują autorzy projektu, doświadczenia związane z ustawą pozwoliły na zidentyfikowanie problemów z nią związanych. Chodzi m.in. o podstawę określenia wysokości udzielanej pożyczki, sposób postępowania w przypadku niewykorzystania w całości przez przedsiębiorcę udzielonej mu pożyczki, czy dokonywanie spłaty lub zwrotu pożyczki. Stąd projekt nowelizacji.

Zgodnie z projektowaną regulacją podstawą określenia kwoty pożyczki będzie oszacowanie szkód poniesionych przez przedsiębiorcę dokonane przez: komisję powołaną przez fundusz pożyczkowy, rzeczoznawcę lub biegłego uprawnionego do dokonywania wyceny środków trwałych lub aktywów obrotowych, rzeczoznawcę majątkowego lub ubezpieczyciela. W przypadkach kiedy przedsiębiorca zdecyduje się na skorzystanie z usług wymienionych rzeczoznawców lub biegłego albo kiedy zdecyduje, aby podstawą określenia kwoty pożyczki było oszacowanie dokonane przez ubezpieczyciela - będzie on obowiązany dołączyć do wniosku o udzielenie pożyczki także dokumentację, na podstawie której to oszacowanie zostało dokonane. Dokumentacja ta pozwoli funduszom pożyczkowym na określenie kwoty pożyczki.

Autorzy projektu wprowadzili również możliwości dokonywania zmian w przeznaczeniu pożyczki. Nadal będzie ona mogła być wykorzystana jedynie na usuwanie szkód powstałych w majątku przedsiębiorstwa w wyniku wystąpienia powodzi. Możliwe jednak stanie się dokonywanie przesunięć środków finansowych pomiędzy różnymi składnikami tego majątku - dokonywanie zmian pomiędzy kategoriami wydatków w przypadku, gdy w trakcie usuwania poniesionych przez przedsiębiorcę szkód, okaże się, że część z nich została usunięta taniej niż zostało to określone w oszacowaniu, a na usuwanie niektórych z tych szkód należy przeznaczyć więcej środków finansowych.

Dotychczasowe doświadczenia wskazują, że ten problem występuje dość często i związany jest z różnymi czynnikami, np. przedsiębiorca usuwa szkodę częściowo we własnym zakresie (np. kupuje części do maszyny, a naprawę wykonuje sam) przez co zmniejsza wydatki na naprawę maszyn, a zaoszczędzone środki przeznacza np. na odbudowanie magazynu. W tej sytuacji pojawia się rozbieżność pomiędzy ustalonym kosztorysem poniesionych szkód a rzeczywistymi wydatkami.

Projekt zawiera propozycję regulacji, na podstawie której, w przypadku wniesienia przez przedsiębiorcę odwołania od decyzji funduszu pożyczkowego odmawiającej umorzenia pożyczki, za okres od dnia wniesienia tego odwołania, do dnia uprawomocnienia się wydanego w postępowaniu odwoławczym rozstrzygnięcia nie będą naliczane odsetki ustawowe. Doświadczenie pokazuje, że sprawy odwoławcze ze względu na swój skomplikowany charakter trwają długo (kilka miesięcy), nie ma zatem powodów obarczania przedsiębiorców kosztami narosłych odsetek.

Autorzy projekty proponują, żeby fundusz pożyczkowy i przedsiębiorca mogli na zasadach umownych kształtować harmonogram spłat pożyczki. Zmiana ustawy ma umożliwić przedsiębiorcy, który np. znajdzie się chwilowo w trudnej sytuacji finansowej lub zachoruje i przez pewien okres nie będzie mógł spłacać pożyczki na zasadach ustalonych z funduszem pożyczkowym przed wystąpieniem trudnej sytuacji, na dopasowanie wysokości rat i terminów ich spłat do swoich możliwości. Okres karencji w spłacie pożyczki będzie wynosił 9 miesięcy, jednak czas spłaty pożyczki przez przedsiębiorcę nie będzie mógł przekroczyć 3 lat od dnia zawarcia umowy pożyczki. (PAP)