Plenerowa galeria artystyczna przy katowickim Placu Grunwaldzkim jest pomysłem architektów Aliny i Andrzeja Grzybowskich, którzy w 2002 roku na zlecenie Urzędu Miasta Katowice zaprojektowali przebudowę skweru. Intencją Grzybowskich było utworzenie miejsca upamiętniającego wybitnych artystów związanych z miastem i regionem, gdzie od 2004 roku są stawiane kolejne rzeźby przedstawiające wybitne postaci świata kultury, związane z Katowicami.

W piątek odsłonięto rzeźbę upamiętniającą znanego śląskiego bluesmana Jana "Kyksa" Skrzeka, który 29 stycznia tego roku zmarł w Katowicach w wieku 61 lat.

"Ikona śląskiego bluesa", "niekwestionowany mistrz i wirtuoz harmonijki ustnej", "człowiek oddany bluesowi - zwłaszcza śląskiemu bluesowi" - tak pisano o Janie "Kyksie" Skrzeku.

Brat upamiętnionego na placu Grunwaldzkim muzyka - Józef Skrzek (wokalista, kompozytor, założyciel zespołu SBB) podkreślił, że piątkowa uroczystość była bardzo ważnym wydarzeniem dla rodziny. "Rodzinny zaszczyt, święto brata" - powiedział w piątek Józef Skrzek.

Wspominając początki kariery "Kyksa" Skrzeka, Józef Skrzek powiedział, że "w pewnym momencie zaczął grać i okazało się, że jest świetny". "Dochodził do tego wszystkiego sam. Poświęcił temu wszystko. Kiedy jeden z kolegów powiedział dzisiaj, że tacy ludzie są nie do zastąpienia - miał rację. Janek to był facet, którego nie da się podrobić" - dodał Józef Skrzek.

Uroczystość była częścią obchodów 150. rocznicy nadania Katowicom praw miejskich.

Jan "Kyks" Skrzek, młodszy brat znanego z grupy SBB Józefa Skrzeka, urodził się 21 listopada 1953 roku w Siemianowicach Śląskich. Był kompozytorem, muzykiem bluesowym, grał na harmonijce ustnej, fortepianie. Brał udział w licznych koncertach i festiwalach (m.in. Rawa Blues Festival), nagraniach, filmach i programach telewizyjnych. Wielokrotnie wyróżniany i nagradzany.

Działalność artystyczną rozpoczął na początku lat 70. Od 1972 r. Jan "Kyks" Skrzek, Leszek Winder, Michał "Gier" Giercuszkiewicz i Jerzy "Kawa" Kawalec grali razem pod nazwą Apogeum, a następnie - Bezdomne Psy.

W 2003 r., po śmierci Kawalca, gdy jego miejsce zajął Mirosław Rzepa, powstała Śląska Grupa Bluesowa. Muzycy współpracowali m.in. z grupami SBB, Dżem, Cree, Kwadrat, a także z Józefem Skrzekiem, Tadeuszem Nalepą, Ireneuszem Dudkiem, Ryszardem Skibińskim, Ryszardem Riedlem, Zbigniewem Hołdysem, Martyną Jakubowicz.

Dotychczas w alejkach Placu Grunwaldzkiego znalazły się wizerunki m.in. aktorów Zbyszka Cybulskiego, Aleksandry Śląskiej i Bogumiła Kobieli, grafika Pawła Stellera, malarza Jerzego Dudy-Gracza, twórcy zespołu pieśni i tańca "Śląsk" Stanisława Hadyny, pisarza Alfreda Szklarskiego, folklorysty Adolfa Dygacza, kompozytora Henryka Mikołaja Góreckiego. W ubiegłym roku odsłonięto wizerunki światowej sławy kompozytora Wojciecha Kilara oraz malarza, grafika i krytyka sztuki Andrzeja Urbanowicza. (PAP)