Proponowana zmiana w kodeksie postępowania karnego i kodeksie postępowania w sprawach o wykroczenia jest dostosowaniem przepisów do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z października zeszłego roku. Senacki projekt trafił teraz do Sejmu.

TK orzekł w 2013 r., że przepisy kpk nieprzewidujące odwołania od zarządzenia prezesa sądu odmawiającego wyznaczenia obrońcy z urzędu dla oskarżonego oraz nieuwzględniające możliwości zaskarżenia postanowienia sądu o cofnięciu wyznaczenia obrońcy z urzędu są niezgodne z konstytucją. Wniosek w tej sprawie do Trybunału złożyła RPO.

Zgodnie z przepisami oskarżony, który nie ma obrońcy z wyboru, może żądać, aby mu wyznaczono obrońcę z urzędu, jeżeli wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów obrony. Zgłoszenie przez oskarżonego wniosku w tej sprawie skutkuje wydaniem przez prezesa sądu zarządzenia o wyznaczeniu obrońcy z urzędu bądź też – w razie stwierdzenia, że sytuacja materialna oskarżonego nie uzasadnia przyznania mu obrońcy z urzędu – negatywnego rozstrzygnięcia w tym zakresie.

Jak wskazał w swym wyroku TK zasadą jest prawo zaskarżalności orzeczeń i decyzji sądu. Trybunał podkreślił, że prawo do obrony jest jedną z podstawowych zasad procesu karnego. W związku z tym prawo to - jak podkreślił Trybunał - "musi być realne i efektywne, a nie iluzoryczne".

W senackim projekcie podobną korektę przepisów zaproponowano w odniesieniu do spraw wykroczeniowych. "Wprawdzie TK nie zajmował się rozwiązaniami procedury wykroczeniowej, aczkolwiek nie oznacza to, że postępowania w sprawach o wykroczenia dotyczą jakieś inne reguły" - wskazali w uzasadnieniu projektu senatorowie.(PAP)