Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego sędzia Zbigniew Kapiński zarządził natychmiastową przerwę w czynnościach służbowych sędziego Sądu Najwyższego Andrzeja Michałowicza od 29 października 2026 r. do czasu wydania uchwały przez właściwy sąd dyscyplinarny, nie dłużej jednak niż na okres jednego miesiąca.

W sądach lekarskich lekarze rzadko tracą prawo do wykonywania zawodu, choć w ostatnich latach wzrosła liczba przypadków zawieszeń i nakładania kar pieniężnych. Zarówno środowisko lekarskie, jak i eksperci, są zgodni: potrzebujemy zmian, by postępowania dyscyplinarne spełniały swoją funkcję. Powtarzającą się propozycją, która mogłaby rozwiązać obecne problemy, jest obecność prawników w składzie orzekającym. Prostszą, a również potencjalnie skuteczną, mogłaby być natomiast organizacja specjalistycznych szkoleń.

Przepisy prawa karnego powinny zapewniać gwarancję ochrony godności nie tylko podejrzanych, oskarżonych i skazanych, ale również pokrzywdzonych. Przesądza o tym przepis art. 2 par. 1 pkt 3 k.p.k., w treści którego zakodowano jeden z podstawowych celów postępowania karnego, jakim jest strzeżenie prawnie chronionych interesów pokrzywdzonego przy jednoczesnym poszanowaniu jego godności – pisze dr Piotr Kosmaty, prokurator Prokuratury Regionalnej w Krakowie, Fundacja SPRZYMIERZENI z GROM.

Kiedy sytuacja jest trudna i dynamiczna, a agresor może mieć niebezpieczne narzędzie, paralizator zdecydowanie zwiększa bezpieczeństwo interwencji. Z jednej bowiem strony zapewnia ochronę policjantom, bo próba obezwładnienia agresywnego napastnika mogłaby skończyć się ich zranieniem. Z drugiej nie niesie ze sobą takiego ryzyka jak użycie broni palnej. Jak zawsze istotne jest jednak to, jak policjanci z tego skorzystają, czyli czy są wystarczająco przeszkoleni – pisze Jacek Kudła, biegły sądowy z zakresu czynności operacyjno-śledczych.

Opłaty alokacyjne lub dystrybucyjne stały się „sposobem” ubezpieczycieli na problem z opłatami likwidacyjnymi, w przypadku których sądy dopatrzyły się klauzul niedozwolonych. Teraz TSUE oceni, czy i te opłaty sędziowie mogą badać pod względem abuzywności, a konkretnie, czy stanowią one główny przedmiot umowy. Pytanie prawne zostało już zarejestrowane. Pełnomocnicy uważają, że sądy mają taką podstawę, choćby dlatego, że postanowienia dotyczące tych opłat nie są formułowane zgodnie z unijnym wymogiem, czyli prosto, zrozumiale i jednoznacznie.

Senacka Komisja Praw Człowieka i Praworządności oraz Komisja Ustawodawcza opowiedziały się bez poprawek za dwiema ustawami przygotowanymi w Ministerstwie Sprawiedliwości, które mają na celu kompleksowe usprawnienie, cyfryzację oraz zwiększenie dostępności i ochrony praw w postępowaniach sądowych. Nowelizacje obejmują Kodeks postępowania karnego - przyspieszając kontakt elektroniczny oraz wzmacniając ochronę danych osobowych świadków i pokrzywdzonych, a także Prawo o ustroju sądów powszechnych - tworząc m.in. ogólnokrajową cyfrową bazę i publiczną wyszukiwarkę biegłych.

Złożenie ślubowania w siedzibie Sejmu w obecności marszałka Sejmu i marszałek Senatu, przy jednoczesnym braku prezydenta, nie może być uznane za równoważne złożeniu ślubowania wobec Prezydenta RP – wynika ze stanowiska prezydenta Karola Nawrockiego w sprawie sędziego TK Macieja Berka. Jak dodano, oznacza to z kolei, iż nie nawiązał on stosunku służbowego sędziego Trybunału Konstytucyjnego.

Areszty są problemem systemowym Polski, więc Ministerstwo Sprawiedliwości chce wprowadzić do polskiego porządku prawnego nowy środek zapobiegawczy w postaci aresztu elektronicznego. Nie mógłby być stosowany w sytuacji, gdy zachodzi uzasadniona obawa, że osoba nim objęta będzie nakłaniała do składania fałszywych zeznań lub wyjaśnień albo w inny bezprawny sposób utrudniała postępowanie karne. Propozycje przewidują również możliwość zamiany aresztu na areszt elektroniczny, co ma ograniczyć długotrwałość aresztów tymczasowych.

Stowarzyszenie Sędziów Polskich „Iustitia” wystąpiło do Funduszu Pomocy, utworzonego przy Fundacji „Dom Sędziego Seniora”, z wnioskiem o wsparcie finansowe na rzecz, jak poinformowano, dwóch nowych sędziów Trybunału Konstytucyjnego: Krystiana Markiewicza i Macieja Taborowskiego, niedopuszczanych do orzekania. Obaj są w grupie pięciu sędziów TK, którzy nie zostali zaproszeni na ślubowanie do Pałacu Prezydenckiego, więc ślubowali w Sejmie „wobec prezydenta”, ale bez jego fizycznej obecności. Jak ustaliło Prawo.pl chodzi o kwotę po 75 tys. zł.

Nieopublikowane przez rząd orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego nie usunęło z systemu prawnego przepisu będącego podstawą przeprowadzania testów niezawisłości sędziego sądu administracyjnego. Przepis ten nadal obowiązuje, zaś sędzia nie ma podstaw do wznowienia postępowania kwestionującego jego wyłączenie od orzekania – stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale, pozostawiającej pytanie zwykłego składu NSA bez rozpoznania. Eksperci podkreślają, że tracą nie tylko obywatele, skorzystać z wyroku Trybunału Konstytucyjnego nie może nawet sędzia, której skarga konstytucyjna doprowadziła do jego wydania.

Sędzia powołujący się na orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej był zawieszony z tego powodu w czynnościach 522 dni. Jego sprawa dyscyplinarna toczyła się 5 lat. Po zmianie władzy rzecznik dyscyplinarny i KRS wycofały zarzuty. Do przewlekłości sprawy przyczyniły się m.in. wnioski o wyłączenie sędziów powołanych po 2018 roku przez Krajową Radę Sądownictwa – stwierdziła 2 lata temu Izba Odpowiedzialności Zawodowej, odnosząc się do wniosków obrony sędziego Macieja Ferka. Od tej pory nic się nie zmieniło, oprócz tego, że przeciwko byłej szefowej KRS wszczęto postepowanie za niesłuszne oskarżanie sędziego Ferka.

Obowiązująca już prawie trzy miesiące specustawa frankowa pozwala odmówić przyjęcia do rozpoznania kasacji wcześniej już przyjętych. To tzw. ponowny przedsąd. W referatach dwójki sędziów już trwa weryfikacja przyjętych przed sierpniem skarg kasacyjnych banków i wydawanie postanowień o odmowie przyjęcia ich do rozpoznania.

Nowelizacja Prawa o adwokaturze, która obowiązuje od 17 października br., pozwala NRA ustalić wysokość zryczałtowanej opłaty za czynności okręgowych rad adwokackich związane z wpisami na listę adwokatów i aplikantów. Uchwała została już podjęta, zacznie obowiązywać 1 stycznia 2027 r. i zakłada, że opłata za wpis na listę adwokatów sięgnie 60 proc. minimalnego wynagrodzenia za pracę, w przypadku listy adwokatów zagranicznych 100 proc., a na listę aplikantów 10 proc. W praktyce dla aplikantów, którzy zdadzą wiosną egzamin oznacza to zwiększenie opłaty z kilkuset zł do prawie 3 tys. zł.

Dobrze, że rząd chce wprowadzić do polskiego prawa karnego definicję tortur, ale niedobrze, że ona ma być inna niż ta zapisana w konwencji ONZ o zakazie tortur, którą Polska podpisała i ratyfikowała – mówi dr Hanna Machińska, była zastępczyni Rzecznika Praw Obywatelskich. Dodaje, że nie bardzo wierzy w podpis prezydenta pod taką ustawą, ale jej uchwalenie uważa za konieczne. – A definicja tortur powinna być dokładnie taka jak w Konwencji – podkreśla.

Niedopuszczalne jest, aby sędziowie zaliczani do sędziów, których sprawa bezpośrednio dotyczy i stronniczych, uczestniczyli w rozstrzyganiu zagadnień prawnych przez pełny skład tego sądu. Stąd Sąd Najwyższy musi podjąć wszelkie środki zapobiegające wystąpieniu ryzyka nieprawidłowej jego obsady – czytamy w uzasadnieniu postanowienia o wyłączeniu 35 sędziów.

Po wejściu w życie ustawy frankowej zdarza się, że sądy odwołują odległe terminy rozpraw, żeby na ten sam czas wyznaczyć posiedzenie niejawne. W ten sposób - jak podkreślają pełnomocnicy - „marnują się” narzędzia, które miały przyspieszyć kończenie praw frankowych. Dla kredytobiorcy oznacza to, że na wyrok nadal musi czekać tyle samo, a regulacja miała usprawnić rozpatrywanie sporów frankowych i pomóc sądom uporać się z lawiną pozwów przeciwko bankom.

Wąskie specjalizacje, ale też umiejętność szukania nowych ścieżek kariery, kompleksowe wykształcenie, często połączone z pracą naukową, skuteczność, innowacyjność, umiejętność pracy z biznesem i wykorzystywania nowych technologii, zaangażowanie w działalność pro bono - to cechy charakterystyczne tegorocznej grupy 35 prawników i prawniczek nominowanych w jubileuszowej, XV edycji konkursu Rising Stars Prawnicy - liderzy jutra 2026.

Z projektu budżetu Trybunału Konstytucyjnego na 2025 r. usunięto 10,23 mln zł zaplanowane na wynagrodzenia sędziów. Prezes TK sięgnął po ugody, aby uruchomić szczególny tryb finansowania wypłat. Czy jednak ich zawarcie dawało mu podstawę do wypłacenia wynagrodzeń mimo braku środków zaplanowanych na ten cel? Zastrzeżenia NIK wskazują, że sam podpis pod porozumieniem nie wystarcza do wykazania legalności wydatku – pisze prof. Grzegorz Kuca, adwokat, z Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Ministerstwo Sprawiedliwości chce tak rozszerzyć przepis o narzędziach, które mogą być wykorzystane do czynnej napaści na funkcjonariusza publicznego, by za taki środek mógł być uznany samochód. Tymczasem Komisja Kodyfikacyjna Prawa Karnego jest temu przeciwna i uznaje, że problem może zostać rozwiązany przez Sąd Najwyższy, jeśli uporządkuje on swoje orzecznictwo w tym zakresie. Są jednak wątpliwości, czy SN jest obecnie do tego zdolny.

Sztuczna inteligencja wykorzystywana jest obecnie w różnych dziedzinach życia – wspomaga procesy rekrutacyjne do firm, przyznawanie świadczeń społecznych, ale też może wpływać na prowadzenie sprawy prawnej. A co, jeśli algorytm się pomyli, powieli uprzedzenia lub wskaże rozwiązanie, którego nikt nie potrafi wyjaśnić? Albo powoła się na nieistniejące orzeczenia? Kto poniesie odpowiedzialność i jak obywatel będzie mógł bronić swoich praw - w Krajowej Izbie Radców Prawnych powstało właśnie 10 zasad odpowiedzialnego wykorzystania sztucznej inteligencji, a w ślad za tym, zainaugurowano pierwszą polską edycję kursu HELP „Sztuczna inteligencja i prawa człowieka”.