Podczas środowej sesji katowickiej rady miasta uchwała ws. metropolii przeszła jednogłośnie.

Jako pierwszą uchwałę wyrażającą intencję podjęcia działań zmierzających do utworzenia związku metropolitalnego i powierzającą je prezydentowi przyjęto 17 grudnia ub. roku w Gliwicach.

Uchwały według ujednoliconego potem, wypracowanego w GZM wzoru przyjęto dotąd w Zabrzu (18 stycznia), Rudzie Śląskiej (21 stycznia) i Bytomiu (25 stycznia). Wyrażają one wolę radnych utworzenia związku metropolitalnego (w trybie ustawy z 9 października 2015 r. o związkach metropolitalnych) i w tym celu upoważniają prezydentów miast do podjęcia wszelkich działań niezbędnych do tworzenia takiego związku.

Podobną uchwałę umieszczono też w programie środowej sesji rady miasta w Dąbrowie Górniczej, czwartkowych sesji – w Chorzowie, Mysłowicach, Siemianowicach Śląskich, Sosnowcu, Świętochłowicach i Tychach oraz piątkowej – w Jaworznie. Radni Piekar Śląskich zbiorą się również w piątek, jednak – jak przekazała PAP rzeczniczka tamtejszego magistratu Katarzyna Nylec - sprawę rozpatrzą na kolejnej sesji, w lutym.

Wszystkie te ośrodki to miasta na prawach powiatu należące do Górnośląskiego Związku Metropolitalnego (GZM), który od połowy grudnia koordynuje tworzenie metropolii w regionie. W styczniu – na podstawie głosu ekspertów powołanego zespołu konsultacyjnego – Związek doprosił do dalszych prac władze kolejnych dziewięć zainteresowanych miast spoza tej organizacji.

W ten sposób oprócz 14 miast – członków GZW związkiem metropolitalnym objęte zostałyby także: Będzin, Bieruń, Czeladź, Knurów, Łaziska Górne, Mikołów, Radzionków, Tarnowskie Góry oraz Wojkowice. Ich przedstawiciele wzięli udział w spotkaniu z członkami GZM 15 stycznia br. Potem do tego grona dołączyły jeszcze Pyskowice, w których rada miasta rozpatrzy uchwałę upoważniającą burmistrza do prac nad tworzeniem związku metropolitalnego w czwartek.

Poszerzony poza obecny kształt GZM zasięg przyszłego związku metropolitalnego rekomendował członkom Związku zespół konsultacyjny kierowany przez prof. Bogdana Dolnickiego i prof. Tomasza Pietrzykowskiego. Zespół zajmuje się analizą ustawy metropolitalnej (weszła w życie 1 stycznia br.) i przygotowuje m.in. kolejne kroki formalne (m.in. 28 grudnia miasta zaapelowały do premier Beaty Szydło o jak najszybsze wydanie rozporządzenia określającego tryb postępowania w sprawie składania wniosku o utworzenie związku metropolitalnego).

Samorządowcy z miast GZM chcieliby, aby ich przyszły związek metropolitalny mógł zacząć działać od 1 stycznia 2017 r. Jednym z pierwszych kroków są właśnie uchwały rad miast upoważniające do działań w tej sprawie prezydentów i burmistrzów.

Przyjęta jeszcze przez poprzedni parlament i podpisana przez prezydenta 28 października ubr. ustawa umożliwia powoływanie przez Radę Ministrów (na wniosek zainteresowanych samorządów) związków metropolitalnych, czyli spójnych przestrzennie sfer oddziaływania miast, które są siedzibą wojewody lub sejmiku województwa.

Metropolia powinna mieć silne powiązania funkcjonalne i charakteryzować się zaawansowanymi procesami urbanizacyjnymi. Musi być zamieszkała przez co najmniej 500 tys. mieszkańców.

W skład związku metropolitalnego wchodzić mają: gminy położone w granicach obszaru metropolitalnego i powiaty, na obszarze których leży co najmniej jedna gmina położona w granicach obszaru metropolitalnego. Granice poszczególnych obszarów metropolitalnych ustala Rada Ministrów w drodze rozporządzenia.

Związek metropolitalny ma wykonywać zadania publiczne w zakresie: kształtowania ładu przestrzennego, rozwoju obszaru związku, publicznego transportu zbiorowego na obszarze związku; współdziałania w ustalania przebiegu dróg krajowych i wojewódzkich na obszarze związku oraz promocji związku.

Wśród źródeł dochodów związków metropolitalnych mają się znaleźć się m.in.: 5-procentowy udział w podatku PIT osób zamieszkałych na obszarze metropolii, składki gmin wchodzących w skład związku, dochody uzyskiwane przez metropolitalne jednostki budżetowe i wpłaty od metropolitalnych zakładów budżetowych, dotacje z budżetu państwa oraz dotacje z budżetów jednostek samorządu terytorialnego.

Zgodnie z ustawą rozporządzenie Rady Ministrów ustalające granice obszarów metropolitalnych i tworzące na ich terenie związki metropolitalne jest wydawane nie później niż 30 kwietnia. Związek metropolitalny jest tworzony z dniem 1 lipca, z tym że uzyskiwanie dochodów i realizację zadań związek metropolitalny rozpoczyna 1 stycznia roku następnego.

W przypadku tworzenia związku metropolitalnego Prezes Rady Ministrów, na wniosek wojewody wyznacza pełnomocnika do spraw utworzenia związku metropolitalnego. Wojewodą śląskim jest Jarosław Wieczorek, b. gliwicki radny i b. członek zarządu GZM, który brał czynny udział w konsultacjach ustawy o związkach metropolitalnych.(PAP)