Nowy nabór wniosków do "programu samochodowego"

Od 1 lipca zmieniły się zasady naboru do tzw. programu samochodowego Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (PFRON). Będą m.in. premiowane osoby, które we wcześniejszych naborach kilka razy wnioskowały o dofinansowanie do zakupu samochodu, ale nie otrzymały go, bo wyczerpały się środki. Będzie też tylko jeden nabór w roku. Następny ruszy 1 września 2026 r.

PFRON od 1 lipca wprowadził zmiany w programie „Samodzielność – Aktywność – Mobilność!” Mobilność osób z niepełnosprawnością, czyli tzw. programie samochodowym.

Z dofinansowania do zakupu dostosowanego samochodu mogą skorzystać osoby z niepełnosprawnością w stopniu znacznym, które co bardzo ważne, nie mogą samodzielnie przesiadać się z wózka na fotel kierowcy lub pasażera. Mogą także skorzystać dzieci do 16. roku życia. Nie ma tu dodatkowych wymagań związanych z wiekiem dziecka. Warunkiem jest, że wnioskujący nie może poruszać się bez użycia wózka i legitymuje się ważnym orzeczeniem o niepełnosprawności ze wskazaniem konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Fundusz udziela dofinansowania do dostosowanego samochodu nowego lub używanego do 6 lat. Sprzedający musi wystawić dokument potwierdzający 12-miesięczną gwarancję w przypadku samochodu używanego i 24-miesięczną na nowy samochód. Samochód można kupić na terenie całej Unii Europejskiej. 

Czytaj w LEX: Asystent osobisty osoby niepełnosprawnej – komentarz praktyczny >>>

Zmiany w programie samochodowym

Zmiany od 1 lipca dotyczą kryteriów punktacji:

• 1 punkt otrzymają osoby w wieku 7-18 lat;
• 1 punkt otrzymają osoby od 18. roku życia, jeśli potwierdzą zatrudnienie lub naukę;
• 0,5 pkt za 1–3 wnioski oraz 1 pkt za 4–6 i więcej wniosków otrzymają osoby, które wnioskowały w programie wcześniej, ale nie dostały dofinansowania, bo środki w programie się skończyły.

Nabór w programie samochodowym będzie tylko raz w roku, a nie dwa razy. Następny nabór będzie w dniach 1–18 września. 1 września rozpocznie się o godzinie 10.00, a skończy się 18 września o godzinie 9.59.

Sam proces składania wniosku będzie prostszy. Nie będzie trzeba do wniosku dołączać od razu wszystkich wymaganych załączników. Będzie je trzeba dostarczyć po wstępnej kwalifikacji do dofinansowania.

Od 1 lipca szersza jest lista lekarzy, którzy mogą wystawić zaświadczenie lekarskie. Mogą je wystawić 4 miesiące (120 dni) przed dniem, w którym składa się wniosek. Zaświadczenie może teraz wypisać lekarz ortopeda, lekarz rehabilitacji, neurolog, lekarz chorób wewnętrznych, czyli internista. A także lekarz rodzinny lub dla dzieci – pediatra. Będzie nowy wzór zaświadczenia lekarskiego, który będzie można znaleźć na stronie www.pfron.org.pl. PFRON uzna zaświadczenie lekarskie na starym wzorze, tylko jeśli będzie wystawione 4  miesiące przed złożeniem wniosku przez lekarzy specjalizacji, którzy to mogą robić po 1 lipca (jak wyżej). Zaświadczenie lekarskie też będzie można złożyć później – po wstępnej kwalifikacji wniosku, ale będzie na to tylko 14 dni od kiedy oddział PFRON-u poinformuje o kwalifikacji. 

Warunki dofinansowania samochodu

Dofinansowanie zakupu samochodu używanego możliwe jest po spełnieniu następujących warunków:

• data pierwszej rejestracji pojazdu, którego zakup ma być dofinansowany nie może być wcześniejsza niż 72 miesiące przed datą podpisania umowy na dofinansowanie. Nie ma znaczenia, czy podczas pierwszej rejestracji pojazd został określony jako dostosowany;
• dostosowany samochód osobowy będzie zakupiony od podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, której przedmiotem jest handel hurtowy i detaliczny samochodami osobowymi, naprawa samochodów osobowych (dział: 45 Polskiej Klasyfikacji Działalności), potwierdzony wpisem do krajowego rejestru urzędowego podmiotów gospodarki narodowej REGON lub tożsamych podmiotów prowadzących działalność gospodarczą na terenie Unii Europejskiej;
• dostosowany samochód osobowy na dzień wystawienia faktury o płatność końcową będzie dopuszczony do ruchu drogowego zgodnie z ustawą z 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym.

We wniosku o dofinansowanie, składający go, podaje przewidywaną cenę zakupu dostosowanego samochodu osobowego. Nie jest wymagane załączenie do wniosku oferty czy faktury proforma od sprzedawcy. Decyzja o przyznaniu dofinansowania podejmowana jest na podstawie wniosku osoby z niepełnosprawnością, który składany jest do PFRON wraz z oświadczeniem, że wnioskodawca nie jest w stanie w żadnej sytuacji i na żadnym dystansie przemieszczać się bez użycia wózka, oraz że nie jest w stanie samodzielnie przesiadać się z wózka na siedzenie samochodu i z siedzenia samochodu na wózek. Potwierdza to także zaświadczenie lekarskie, które należy dołączyć do wniosku (można je pobrać tutaj).

Zaświadczenie lekarskie musi być wystawione nie wcześniej niż 120 dni przed dniem złożenia wniosku.

Czytaj w LEX: Odpisy i wpłaty na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych a koszty uzyskania przychodów >>>

Kryteria oceny wniosku

Dofinansowanie może otrzymać osoba, która spełnia następujące warunki:

• posiada ważne orzeczenie o niepełnosprawności ze wskazaniem konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji albo orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności;
• oświadczy, że nie jest w stanie w żadnej sytuacji i na żadnym dystansie przemieszczać się bez użycia wózka oraz że nie jest w stanie samodzielnie przesiąść się z wózka na siedzenie samochodu, co dodatkowo potwierdza lekarz specjalista ortopedii, rehabilitacji lub neurologii na druku formularza dołączonego do wniosku;
• oświadczy, że nie dokona zbycia pojazdu dofinansowanego ze środków programu przez okres co najmniej 60 miesięcy od dnia otrzymania dofinansowania;
• posiada ważne prawa jazdy kategorii B - w przypadku wnioskowania o dofinansowanie samochodu dostosowanego do potrzeb kierowcy z niepełnosprawnością.

Od decyzji PFRON ws. rozpatrzenia wniosku w programie nie można się odwołać. Będzie można za to ponownie złożyć wniosek wcześniej rozpatrzony negatywnie w kolejnej turze naboru. Do wniosku nie trzeba załączać oświadczenia o dochodach. Do rozliczenia wniosku nie jest potrzebna faktura pro forma, należy jedynie podać przewidywaną cenę samochodu. Co ważne, w chwili zakupu samochód musi już być dostosowany. Dlatego nie jest możliwe przedstawienie do rozliczenia dofinansowania dwóch faktur, jedną za samochód, a drugą za dostosowanie samochodu.

Czytaj też w LEX: Orzecznictwo o niepełnosprawności - poradnik na przykładach >>>

Czytaj w LEX: Forma „rozpatrzenia wniosku” o udzielenie środków z Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych - LINIA ORZECZNICZA >>>

Jakie dofinansowanie do dostosowanego samochodu?

Wysokość dofinansowania będzie zależała od ceny samochodu. Progi dofinansowania, które mogą się kumulować, wyniosą dla kierowcy z niepełnosprawnością:

• do kwoty 150 tys. zł – 80 proc. ceny samochodu,
•  nadwyżka ponad kwotę 150 tys. zł do 250 tys. zł – 50 proc. nadwyżki,
• nadwyżka ponad kwotę 250 tys. zł do 300 tys. zł – 30 proc. nadwyżki.

Zakup samochodu o koszcie wyższym niż 300 tys. zł będzie wykluczony z dofinansowania  PFRON. Jeśli np. samochód będzie kosztował 270 tys. zł, to dofinansowanie z programu wyniesie 176 tys. zł. Progi dofinansowania dla samochodu dostosowanego, który będzie kupował pasażer z niepełnosprawnością wyniosą:

• do kwoty 130 tys. zł – 85 proc. ceny samochodu,
• nadwyżka ponad kwotę 130 tys. zł do 200 tys. zł – 50 proc. nadwyżki,
• nadwyżka ponad kwotę 200 tys. zł do 230 tys. zł – 30 proc. nadwyżki.

Zakup samochodu dla pasażera powyżej 230 tys. nie będzie dofinansowany. Zakup samochodu dla pasażera powyżej 230 tys. nie będzie dofinansowany. Program obowiązujący od 1 lipca jest na stronie PFRON-u.