Pytanie

Prowadzę działalność gospodarczą tylko na PKPiR. Zajmuję się sprzedażą samochodów, które kupuję na faktury VAT, jak i umowy kupna-sprzedaży.
Czy jestem zobowiązany opłacać podatek od czynności cywilnoprawnych PCC-3 od zakupu towaru handlowego i kiedy powstaje obowiązek podatkowy?

Odpowiedź

W przypadku zakupu samochodów w ramach transakcji nieopodatkowanych VAT nabywca, który nabywa je w celu sprzedaży w ramach transakcji opodatkowanych w systemie VAT marża ma obowiązek zapłaty podatku od czynności cywilnoprawnych (PCC). Termin zapłaty podatku oraz złożenia deklaracji PCC-3 upływa 14 dnia od dnia dokonania czynności.
PCC zapłacony w związku z nabyciem samochodów stanowiących towary handlowe podatnika może być zaliczony do kosztów uzyskania przychodów.
Umowa zakupu samochodu używanego przez podatnika, który następnie dokonuje jego sprzedaży na fakturę VAT marża powinna być opodatkowana PCC.
O wyłączeniu z opodatkowania PCC na podstawie art. 2 pkt 4 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych nie decyduje okoliczność, że strona tej umowy posiadaj status podatnika VAT, lecz wyłącznie fakt, że przynajmniej jedna ze stron z tytułu dokonania tej konkretnej czynności jest opodatkowana tym podatkiem (szczegóły w uzasadnieniu).

Uzasadnienie

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy z 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych - dalej u.p.c.c., podatkowi od czynności cywilnoprawnych podlegają m.in. umowy sprzedaży rzeczy. Jak jednak wynika z art. 2 pkt 4 u.p.c.c. nie podlegają one PCC, jeżeli przynajmniej jedna ze stron z tytułu dokonania tej czynności opodatkowana jest podatkiem od towarów i usług lub jest od tego podatku zwolniona. Ustawodawca zawiera w tym przepisie pewne wyjątki, do których przedmiotowego wyłączenia nie stosuje się. Opisanych jednak w pytaniu rzeczy ruchomych (samochodów, ciągników rolniczych) przedmiotowe wyjątki nie obejmują.

Uwzględniając powyższe, w przypadku gdy zbywca towaru wystawia na dokonaną transakcję fakturę VAT i wykazuje w fakturze tę transakcję jako opodatkowaną lub zwolnioną od VAT, to transakcja ta nie podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Od wszelkich pozostałych transakcji PCC należy uiścić. Obowiązek podatkowy ciąży w tym przypadku na kupującym (art. 4 pkt 1 u.p.c.c.). W przypadku więc zakupu samochodów w ramach transakcji nieopodatkowanych VAT (umowa kupna-sprzedaży), nabywca, który nabywa je w celu sprzedaży w ramach transakcji opodatkowanych w systemie VAT marża ma obowiązek zapłaty PCC.

Zgodnie z art. 10 ust. 1 u.p.c.c. podatnicy są obowiązani, bez wezwania organu podatkowego, złożyć deklarację w sprawie PCC, według ustalonego wzoru oraz obliczyć i wpłacić podatek w terminie 14 dni od dnia powstania obowiązku podatkowego. Obowiązek podatkowy powstaje w tym przypadku z chwilą dokonania czynności cywilnoprawnej (art. 3 ust. 1 pkt 1 u.p.c.c.). Zatem obowiązek zapłaty PCC oraz złożenia deklaracji w tym zakresie (PPC-3) powstaje z upływem 14 dnia od dnia od dnia dokonania danej czynności.

Zgodnie z art. 22 ust. 1 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - dalej u.p.d.o.f., kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 23 tej ustawy. Podatek od czynności cywilnoprawnych zapłacony w związku z nabyciem poprzez umowę kupna - sprzedaży samochodu, który stanowi towar handlowy jest niewątpliwie wydatkiem poniesionym w celu osiągnięcia przychodów. Poza tym tego rodzaju wydatków ustawodawca nie wymienił w zawartym w art. 23 u.p.d.o.f. katalogu wydatków niestanowiących kosztów uzyskania przychodów, a zatem wydatek związany z uiszczeniem tego podatku może stanowić koszt podatkowy przy ustaleniu dochodu z pozarolniczej działalności gospodarczej.

Należy zauważyć, iż w przypadku gdy podatnik zajmujący się handlem samochodami używanymi, dokonuje zakupu samochodu od osoby fizycznej na umowę cywilnoprawną, a następnie sprzedaje go w ramach czynności opodatkowanej VAT, to mamy tu do czynienia z dwiema czynnościami, tj. zakupem i sprzedażą tego samochodu i o ile druga z tych czynności stanowi transakcję opodatkowaną VAT, o tyle przy pierwszej żadna ze stron podatkowi od towarów i usług nie podlega. W tej więc sytuacji, wyłączenie o którym mowa w art. 2 pkt 4 u.p.c.c. nie będzie tu miało zastosowania. PCC zatem powinien być tu przez nabywcę zapłacony (zob. interpretację indywidualną Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z 10 października 2008 r., IBPB2/436-129/08/MZ).

Odpowiedź pochodzi z programu Vademecum Głównego Księgowego