Projekt jest wypełnieniem dyrektywy unijnej z 2014 roku. Ma m.in. na celu, jak głosi uzasadnienie, "zwiększenie wyboru ofert usług płatniczych dostępnych dla konsumentów oraz poprawę jakości i przejrzystości usług świadczonych przez dostawców usług płatniczych".

"Ponadto przewiduje się wprowadzenie procedur ułatwiających przenoszenie rachunków płatniczych w przypadku gdy konsument znajdzie lepszą ofertę" - dodaje uzasadnienie.

Autorzy projektu przywołują m.in. dane Banku Światowego na temat wykluczenia finansowego, z którego wynika, że w 2012 roku 30 proc. Polaków od 15. roku życia nie posiadało konta osobistego, a większy poziom wykluczenia finansowego był tylko w Bułgarii (47 proc.) i Rumunii (55 proc.). Powołują się także na raport Banku Światowego z 2014 r., z którego wynika że rachunek bankowy lub rachunek w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej ma jedynie 78 proc. dorosłych Polaków.

Stąd projekt wprowadza przepisy, które zapewniają konsumentom dostęp do podstawowego rachunku płatniczego oraz do podstawowych usług płatniczych powiązanych z tym rachunkiem. "Dostęp ten powinien pozwolić konsumentom na wykonanie podstawowych transakcji płatniczych, takich jak otrzymywanie dochodów lub świadczeń, opłacanie rachunków oraz nabywanie towarów i usług, w tym za pośrednictwem polecenia zapłaty, polecenia przelewu oraz za pomocą karty płatniczej, z wyłączeniem kart kredytowych" - głosi uzasadnienie.

Anna Zalcewicz
Ustawa o usługach płatniczych. Komentarz>>

Usługi związane z takim rachunkiem mają mieć charakter podstawowy i będą przeznaczone dla osób niekorzystających dotychczas z rachunku w banku lub w SKOK. Proponuje wprowadzenie miesięcznego limitu 10 bezpłatnych transakcji realizowanych za pomocą polecenia przelewu, wliczając w to zlecenia stałe. Powyżej tego limitu, stwierdzają autorzy projektu, dostawca usług płatniczych będzie mógł pobierać od konsumenta opłatę za realizację transakcji polecenia przelewu.

"Limit 10 bezpłatnych transakcji poleceń przelewu lub zapłaty wydaje się w pełni wystarczający do zarządzania domowymi finansami, np. w zakresie regulowania podstawowych zobowiązań związanych z funkcjonowaniem gospodarstwa domowego (czynsz, energia elektryczna czy usługi telekomunikacyjne)" - głosi uzasadnienie.

"Dostęp do podstawowego rachunku płatniczego powinien stanowić atrakcyjną ofertę dla tych konsumentów, którzy do tej pory nie korzystali z rachunków płatniczych. Wprowadzenie dostępu do podstawowego rachunku płatniczego może przekonać osoby starsze, które dotychczas nie odczuwały potrzeby posiadania rachunku płatniczego, a także miały przeświadczenie, że posiadają zbyt niskie dochody, by posiadać taki rachunek" - dodają autorzy.

W myśl projektu, "wszyscy dostawcy usług płatniczych świadczący usługi prowadzenia rachunku płatniczego będą oferować jasną, szybką i bezpieczną procedurę przenoszenia rachunków płatniczych oraz usług powiązanych z tymi rachunkami".

"Konsumenci będą mieć zatem możliwość skorzystania z najdogodniejszych ofert na rynku w dowolnie wybranym przez siebie momencie, przy niskim zaangażowaniu swojego czasu, co pozwoli im na sprawną i szybką zmianę rachunku płatniczego bez względu na to, czy zmiana ta miałaby miejsce u tego samego dostawcy, czy też między różnymi dostawcami usług płatniczych" - czytamy w uzasadnieniu.

Projekt reguluje także funkcjonowanie stron internetowych, które w "jasny, zwięzły oraz kompletny sposób" będą przedstawiać informacje o rachunkach płatniczych, oferowanych przez różnych dostawców. Ci ostatni będą też mieli obowiązek przekazywania, na prośbę konsumenta, informacji o opłatach pobieranych za usługę prowadzenia rachunku. (PAP)