Przygotowany przez resort finansów projekt jest konsekwencją wyroku Trybunału Konstytucyjnego z marca tego roku. Trybunał uznał wtedy, że niezgodne z konstytucją są przepisy o janosikowym dotyczące województw samorządowych, gdyż nie gwarantują województwu zachowania istotnej części dochodów na realizację własnych zadań. Zgodnie z wyrokiem przestaną one jednak obowiązywać po 18 miesiącach od ogłoszenia orzeczenia.

Projekt przewiduje m.in. podwyższenie progu dochodowego, którego przekroczenie będzie powodować obowiązek wpłat janosikowego. Obowiązek ten ma powstawać, gdy dochody podatkowe danego województwa przekroczą 125 proc. średnich dochodów podatkowych, wyliczonych dla wszystkich województw. Obecnie jest to 110 proc. Ponadto dokument przewiduje zmniejszenie nadwyżki przeznaczonej na wpłaty.

MF chce wprowadzić też próg ograniczający wysokość wpłat województw do 35 proc. dochodów podatkowych stanowiących podstawę do ich wyliczenia. W ustawie ma znaleźć się także możliwość obniżenia wpłat województw w trakcie roku budżetowego, jeśli wpływy podatkowe województwa spadną o więcej niż 10 proc. w porównaniu z poprzednim analogicznym okresem.

Jak wskazało MF zmiany mają objąć także sposób naliczania wpłat do budżetu państwa. Resort zapewnia, że nie będzie on prowadził do spadku dochodów województw dokonujących wpłat poniżej 125 proc. średnich dochodów podatkowych.

Ponadto, w projekcie ustawy zaproponowano utworzenie w latach 2015–2016 rezerwy celowej w budżecie państwa przeznaczonej na dotacje celowe dla województw na dofinansowanie budowy i przebudowy dróg wojewódzkich, dla których zarządcą jest zarząd województwa.

Ministerstwo zaproponowało też wprowadzenie mechanizmu wyrównywania poziomu dochodów województw - obecnych i projektowanych. Zdaniem MF rozwiązanie to łącznie z innymi przewidzianymi w projekcie spowoduje, iż w latach 2015-2016 na nowych przepisach żadne województwo nie straci dochodów - w stosunku do tych, jakie uzyskałoby na podstawie dotychczasowych przepisów.

Według resortu finansów przygotowany projekt uwzględnia wyrok Trybunału Konstytucyjnego. Zmiany obowiązywałyby w latach 2015-16; w tym czasie miałyby powstać rozwiązania systemowe dotyczące, poza województwami, także gmin i powiatów.

Janosikowe to system subwencji, który polega na przekazywaniu przez bogatsze samorządy części dochodów na rzecz biedniejszych. Największym płatnikiem janosikowego jest województwo mazowieckie - aby wywiązać się z ciążących na nim obowiązków województwo zdecydowało się zaciągnąć pożyczkę z budżetu w kwocie ponad 400 mln zł. Przedstawiciele województwa mazowieckiego są zdania, że przygotowany przez resort projekt zmian jest połowiczny i nie rozwiąże problemów Mazowsza. (PAP)