Zdecydowaną większością głosów w PE przeszły we wtorek trzy raporty dotyczące jednolitego patentu. Sprawozdawcami było dwóch chadeckich europosłów Raffaele Baldassarre oraz Klaus-Heiner Lehne, a także socjalista Bernhard Rapkay.

"Dzisiejsze głosowanie to dobra wiadomość dla gospodarki UE, a zwłaszcza dla małych i średnich firm" - oświadczył po głosowaniu Rapkay. Z wyniku głosowania cieszył się też komisarz UE ds. rynku wewnętrznego Michel Barnier.

"Jestem bardzo zadowolony, że PE i kraje UE osiągnęły tak długo oczekiwane porozumienie. Ta decyzja jest historyczna, ponieważ zabrało całe dekady, by dotrzeć do tego miejsca" - oświadczył komisarz. Dodał, że ze względu na utrudnienia i wysokie koszty dotychczasowej ochrony patentowej mało unijnych przedsiębiorców wnioskowało o patent. "Liczby mówią same za siebie. W USA w 2011 r. przyznano 224 tysiące patentów, w Chinach - 172 tysiące, a w Europie tylko 62 tysiące" - wymienił.

Podczas debaty poprzedzającej głosowanie przeciwko patentowi wypowiadali się europosłowie skrajnej lewicy, wskazując, że będzie on służył głównie "wielkim monopolom i koncernom". Negatywne opinie wyrazili też polscy europosłowie z frakcji Europejskich Konserwatystów i Reformatorów oraz z frakcji Europa Wolności i Demokracji.

Zdaniem Konrada Szymańskiego (PiS) wprowadzenie jednolitego patentu oznacza, że "większość obywateli i firm będzie zmuszona do hurtowego przyjmowania patentów wytworzonych poza ich własną jurysdykcją, w językach, które nie są językami urzędowymi na ich terytorium". Europoseł dodał, że także orzekanie "przesunie się do sądów zagranicznych" oraz że wzrosną koszty tłumaczeń i obsługi prawnej. W jego opinii jednolity patent utrudni wejście mniejszym graczom na innowacyjny rynek.

"W moim kraju, w Polsce, ten akt (ws. jednolitego patentu) odbierany jest zupełnie inaczej przez środowiska gospodarcze, przez naukowców zajmujących się tą problematyką. Oni widzą wzrost kosztów zarówno uzyskania ochrony patentowej, jak i jej egzekwowania, w szczególności dla małych i średnich przedsiębiorstw" - mówił z kolei Janusz Wojciechowski (PiS).

Także europoseł z Solidarnej Polski Zbigniew Ziobro przesłał oświadczenie z negatywnym stanowiskiem wobec patentu. "Solidarna Polska jest przeciw wprowadzeniu jednolitego systemu patentowego. Jego wprowadzenie utrudni działalność małych i średnich polskich przedsiębiorstw. Według firmy Deloitte (koszt) będzie dla Polski o 30 mld wyższy niż gdybyśmy wstrzymali się z jego implementacją. Wzywam premiera i PO, by nie nakładali polskiej gospodarce tej kuli na nogę" - czytamy.

Jednolitego patentu broni europoseł z Europejskiej Partii Ludowej Tadeusz Zwiefka (PO). "Aktywność patentowa w Polsce jest bardzo niska w porównaniu do potencjału i wielkości naszego kraju. Tylko wielcy gracze i międzynarodowe firmy mogą sobie obecnie pozwolić na pokrycie wysokich kosztów europejskiego patentu i prowadzenie spraw przed sądami kilku krajów. Łatwo dostępny, jednolity patent sprawi, że polskie MŚP (małe i średnie przedsiębiorstwa - PAP) będą mogły otrzymać ochronę w prawie całej UE, ponosząc o wiele niższy koszt" - przekonywał w oświadczeniu.

Zwiefka dodał, że system zwrotów finansowych pozwoli dodatkowo polskim wnioskodawcom na pokrycie kosztów tłumaczenia zgłoszeń patentowych na jeden z oficjalnych języków Europejskiego Biura Patentowego (angielski, niemiecki lub francuski). "Polskie firmy będą miały także do swojej dyspozycji tłumaczenie automatyczne wszystkich zgłoszeń patentowych oraz wszystkich udzielonych patentów przez Europejskie Biuro Patentowe. Poprawi to zdecydowanie rozprzestrzenianie się informacji technologicznych w Polsce" - zaznaczył.

Wysiłki na rzecz utworzenia jednolitego patentu w UE sięgają lat 1960. Do wzmocnionej współpracy w sprawie jednolitego patentu w UE przystąpiło pod koniec 2010 roku 25 krajów. Włochy wraz z Hiszpanią nie uczyniły tego ze względu na pominięcie ich języków przy wydawaniu patentów unijnych.

Uzyskanie jednolitego patentu ma kosztować w ciągu pierwszych 12 przejściowych lat ok. 6,5 tysięcy euro, a później - 5 tysięcy. Tymczasem teraz uzyskanie w 27 krajach UE europejskiego patentu (udzielanego w ramach Europejskiej Konwencji Patentowej - EPC) to wydatek rzędu ponad 36 tysięcy euro - wyliczyła KE.

W poniedziałek pakiet patentowy zatwierdziły kraje UE.

Komisja Europejska przewiduje, że pierwszy jednolity patent będzie wydany w kwietniu 2014 r. - o ile do listopada 2013 r. co najmniej 13 krajów UE ratyfikuje międzyrządową umowę ws. sądu jednolitego patentu. Umowa ma być podpisana na początku przyszłego roku.

Julita Żylińska (PAP)

jzi/ ro/