O dobiegających końca pracach nad projektem zmian przepisów przywracających obowiązek istnienia wydziałów rodzinnych i nieletnich w sądach rejonowych poinformował wiceminister sprawiedliwości Michał Królikowski.

Przygotowywany projekt częściowo przywróciłby uregulowania sprzed dwóch lat. W 2011 r. uchwalone zostały obszerne zmiany Prawa o ustroju sądów powszechnych. Dotyczyły one m.in. struktury sądów.

Wprowadzona wtedy została zasada, że w sądach rejonowych są wydziały karne i cywilne, zaś wydziały rodzinne czy pracy - już tylko można utworzyć, jeśli na danym terenie jest takie zapotrzebowanie. Resort sprawiedliwości wyjaśniał wtedy, że zmiany w ustroju sądów nie przewidują automatycznej likwidacji wydziałów rodzinnych, zaś modyfikacja przepisów ma na celu "elastyczne dostosowanie struktury sądownictwa do potrzeb wymiaru sprawiedliwości". Krytyczne wobec tych zmian były środowiska sędziowskie.

"Wraz z Krajową Radą Sądownictwa dokonujemy przeglądu skutków wprowadzenia i funkcjonowania nowelizacji ustawy o ustroju sądów powszechnych i w tym zakresie doszliśmy do wniosku, że istnienie wydziałów rodzinnych jest rzeczą wskazaną. Obserwujemy, w jaki sposób funkcjonują łączone wydziały, czyli cywilne obsługujące także sprawy rodzinne, i taka jest konkluzja analityków ministerstwa" - powiedział PAP Królikowski.

Wiceminister dodał, że według niego sprawy rodzinne są wyspecjalizowane i wymagają "bieżącego podejmowania decyzji", dlatego wskazany jest powrót do poprzednich przepisów.

Królikowski ocenił, że prace koncepcyjne nad propozycjami są na ukończeniu, a gotowego projektu należy się spodziewać w czwartym kwartale tego roku. "Do opracowania projektu nowelizacji Prawa o ustroju sądów powszechnych został powołany zespół, w skład którego oprócz przedstawicieli MS weszli wybrani prezesi sądów apelacyjnych oraz przedstawiciele KRS. Jest wstępny projekt; 9 września zaplanowane jest kolejne spotkanie zespołu, na którym będą prowadzone prace już na konkretnym tekście normatywnym" - powiedział.

Jak zaznaczył, przygotowywany projekt będzie dotyczył także m.in. kwestii doprecyzowania zasad nadzoru nad sądami i delegacji sędziów do MS. Resort zaznacza jednocześnie, że zmiana przepisów z 2011 r. nie pociągnęła za sobą znaczących zmian dotyczących istniejących wydziałów rodzinnych.

W lutym tego roku sejmowa komisja sprawiedliwości omawiała już propozycję nowelizacji przepisów przywracającą obligatoryjność istnienia wydziałów rodzinnych, którą zgłosił klub Solidarnej Polski. "Byłam wielkim zwolennikiem tego rozwiązania. Bardzo cieszę się, że ten głos został wysłuchany, nie będę się upierać czyj ma być projekt, bo idzie o ideę" - powiedziała PAP Beata Kempa (SP). Dodała, że zmiana powinna być połączona z prowadzonymi równocześnie szkoleniami sędziów rodzinnych oraz z "generalnym przyjrzeniem się kodeksowi rodzinnemu".

"Na szczęście żaden minister nie zdążył rozpocząć prac nad rozporządzeniem, które znosiłoby takie wydziały, choć zakusy zawsze mogłyby być" - zaznaczyła Kempa. Dodała, że przywrócenie obligatoryjnych wydziałów rodzinnych w sądach rejonowych nie oznacza, że takie wydziały będą w powstałych od początku tego roku 79 wydziałach zamiejscowych sądów rejonowych.

Posłanka przypomniała jednak, że w parlamencie trwają już prace nad prezydenckim projektem określającym kryteria, na podstawie których minister sprawiedliwości miałby prawo tworzenia i likwidacji sądów rejonowych. "I wtedy każdy rejon będzie miał wydział rodzinny" - zaznaczyła.

Łącznie w ubiegłym roku do sądów wpłynęło 14 mln spraw, z czego rodzinnych było 1 mln 347 tys.

Marcin Jabłoński (PAP)