"Umieszczony na świadectwie numer odpowiadający konkretnemu poziomowi kwalifikacji będzie jasnym, wiarygodnym komunikatem dla pracodawcy zarówno w kraju, w całej Europie, jak i w wielu krajach świata, jaki poziom kompetencji ma osoba legitymująca się tym świadectwem" - zaznaczyła liderka projektu Polskiej Ramy Kwalifikacji dr Agnieszka Chłoń-Domińczak.

"Raport referencyjny. Odniesienie Polskiej Ramy Kwalifikacji na rzecz uczenia się przez całe życie do Europejskiej Ramy Kwalifikacji" służy bowiem do porównywania polskiego system kwalifikacji z systemami w innych krajach. Z założenia miał być napisany w taki sposób, aby był zrozumiały dla osób z innych krajów, często nieznających poszczególnych systemów edukacji ani nadawanych w nich kwalifikacji. Punktem odniesienia krajowych ram kwalifikacji jest Europejska Rama Kwalifikacji.

Polski raport referencyjny został zaakceptowany przez Komitet ds. Europejskich Rady Ministrów, a następnie pod koniec maja 2013 r. przedstawiony na forum europejskim.

"Czekamy na ostatnie pisemne uwagi Komisji Europejskiej. Potem przedstawimy raport końcowy. Gdy przyjmie on formę dokumentu przyjętego w Unii Europejskiej i u nas, zostanie opublikowany na stronach Komisji, wtedy będzie można znowelizować rozporządzenia dotyczące świadectw i dyplomów" - poinformowała Chłoń-Domińczak. Chodzi o rozporządzenia ministrów: edukacji i szkolnictwa wyższego.

Zgodnie z Europejską Ramą Kwalifikacji, kwalifikacja to opis efektów uczenia się, czyli wszystkiego, co dana osoba umie, przyporządkowany do odpowiedniego poziomu ramy, formalnie potwierdzony dyplomem, świadectwem, certyfikatem lub zaświadczeniem przez upoważnioną instytucję i wpisany do Krajowego Rejestru Kwalifikacji.

Według Chłoń-Domińczak polski rejestr kwalifikacji powinien zostać opracowany do połowy 2015 r. W tej chwili opisanych jest już prawie 200 kwalifikacji. W raporcie referencyjnym zapisano, że informacje o poziomie kwalifikacji, nadawanych w systemie oświaty i szkolnictwa wyższego, będą umieszczane jeszcze przed wdrożeniem krajowego rejestru.

Polska Rama Kwalifikacji zawiera osiem poziomów wykształcenia osiąganych na drodze edukacji formalnej (do podstawówki po doktorat), pozaformalnej (na kursach, warsztatach, szkoleniach) lub nieformalnej (w pracy, w drodze e-learningu). Każdemu poziomowi zostaną przypisane poszczególne etapy edukacji, np. matura to poziom czwarty, dyplom inżyniera - szósty, magistra - siódmy, a doktorat - ósmy.

W polskim systemie kwalifikacji będzie się wyróżniać kwalifikacje "pełne" i "cząstkowe". Przykładem kwalifikacji pełnej może być np. matura lub licencjat, a cząstkowej np. znajomość programowania stron internetowych, specjalizacja w jakieś dziedzinie kulinarnej, ogrodniczej, kosmetycznej czy budowlanej. Gdy ktoś uzyska pełną kwalifikację na danym poziomie, będzie mógł ubiegać się o kolejną kwalifikację pełną na wyższym poziomie.

Jest to zgodne z nowym system nauczania wprowadzanym w szkołach zawodowych. Odstąpiono tam od nauczania danego zawodu, zakończonego egzaminem zawodowym, na rzecz połączenia nauczania ze zdobywaniem kolejnych kwalifikacji potrzebnych do wykonywania danego zawodu. W nowej kwalifikacji zawodów, wśród zawodów znalazły się takie, do których wykonywania wystarczy zdobycie jednej, dwóch lub trzech kwalifikacja.

Jak mówił prof. Zbigniew Marciniak, od samego początku zaangażowany w prace nad Polską Ramą Kwalifikacji, polski raport referencyjny został bardzo wysoko oceniony przez Grupę Doradczą ds. Europejskich Ram Kwalifikacji przy Komisji Europejskiej.

"Opisuje on bowiem nie system edukacji, do jakiego dążymy, ale już istniejący" - zaznaczył. Przypomniał, że zarówno w reformie edukacji, jak i w reformie szkolnictwa wyższego położono nacisk na opisanie efektów kształcenia i realizację ich. Wyjaśnił, że tak została napisana nowa podstawa programowa kształcenia ogólnego, tak opisywane są kierunki studiów i poszczególne przedmioty na studiach.

Tworzenie ram kwalifikacji w krajach członkowskich Unii Europejskiej jest realizacją zalecenia w sprawie Europejskich Ram Kwalifikacji dla Uczenia się Przez Całe Życie, uchwalonego w 2008 r. przez Parlament Europejski i Radę Europy; wynika również z przyjętej strategii rozwoju UE oraz procesu bolońskiego i kopenhaskiego.

Prace nad Polską Ramą Kwalifikacji rozpoczęto w obszarze szkolnictwa wyższego w 2005 r., a w obszarze oświaty w 2008 r.

Prace nad raportem referencyjnym rozpoczęto w połowie 2011 r. Polska do współpracy przy nim zaprosiła ekspertów ze Szkocji, Niemiec, Austrii i Węgier. Równolegle z nim został przygotowany "Raport samopotwierdzania Krajowych Ram Kwalifikacji dla Szkolnictwa Wyższego"; raporty wzajemnie uzupełniają się. (PAP)

dsr/ abe/ jbr/