Nowelizacja ustawy o PIP wprowadza istotne zmiany w zakresie kompetencji inspektorów pracy. Wśród rozwiązań znalazły się m.in. nowe możliwości przeprowadzania kontroli, szerszy dostęp do dokumentacji oraz zwiększenie zakresu środków, jakimi inspektorzy mogą reagować na stwierdzone nieprawidłowości. Kluczowa zmiana to przyznanie kompetencji do wydania decyzji, która będzie zmieniała stosunek cywilnoprawny (zlecenie, dzieło, B2B) w umowę o pracę (reklasyfikacja), w sytuacji gdy dany stosunek odpowiada cechom stosunku pracy określonym w art. 22 par. 1 kodeksu pracy - piszą prawnicy Łukasz Chruściel i Klementyna Lisiecka.

Wyciek danych osobowych to sytuacja stresująca zarówno dla przedsiębiorstwa, jak i dla osób, których dotyczy. O ile wykrycie i zablokowanie samego incydentu to wyzwanie techniczne, o tyle prawdziwy problem zaczyna się w momencie, gdy trzeba o nim poinformować – pisze Klaudia Szwarczyńska, radca prawny. Jak podkreśla, zgodnie z RODO, administrator danych ma obowiązek zgłoszenia naruszenia organowi nadzorczemu oraz - odrębnie - przygotowania i przekazania komunikatu dla osób, których dane zostały naruszone.

Nowelizacja ustawy o pomocy społecznej nie oznacza likwidacji domów pomocy społecznej. Jej celem jest rozwój innych, alternatywnych form wsparcia w środowisku lokalnym zamiast opieki instytucjonalnej – wyjaśnia Joanna Cwojdzińska, wiceprezeska Polskiego Stowarzyszenia na rzecz Osób z Niepełnosprawnością Intelektualną (PSONI). Podkreśla, że ustawa ma już 20 lat i przez ten czas zmieniło się podejście do niepełnosprawności. Proponowane zmiany ocenia jako znaczące, choć nie rewolucyjne, to konieczne.

W ocenie skutków regulacji wskazano, że nowelizacja ustawy nie rodzi kosztów dla budżetów państwa i samorządów. Projekt ustawy ewidentnie je ukrywa. Myślę, że resort rodziny chce uniknąć pytań Ministerstwa Finansów i samorządowców. Chodzi m.in. o mieszkalnictwo, nowe zadania związane z kręgami wsparcia oraz obowiązek opracowania lokalnych strategii polityki społecznej i deinstytucjonalizacji – mówi Paweł Maczyński, przewodniczący Polskiej Federacji Związkowej Pracowników Socjalnych i Pomocy Społecznej.

Choć cel był szczytny, to wejście w życie nowelizacji dotyczącej Państwowej Inspekcji Pracy spowoduje duże konsekwencje dla sektora finansów publicznych, ale też dla przedsiębiorców. Błędy legislacyjne, takie jak choćby brak definicji umowy cywilnoprawnej, doprowadzą do tego, że przepisy będą nadużywane. A do tego dojdzie obciążenie sądów, bo to one będą rozstrzygały o istnieniu lub treści stosunku pracy albo w sprawie odwołań od decyzji okręgowego inspektora pracy - pisze sędzia Zbigniew Miczek z Sądu Rejonowego w Tarnowie.

17 lutego 2026 r. Rada Ministrów przyjęła projekt ustawy o zmianie ustawy – Kodeks pracy oraz ustawy - Kodeks postępowania cywilnego i zdecydowała o skierowaniu go do Sejmu (druk nr 2289). Projektowane zmiany przepisów mają na celu zwiększyć świadomość pracowników i pracodawców oraz umożliwić im lepsze rozumienie i rozpoznanie różnych form przemocy w miejscu pracy, w szczególności w zakresie dyskryminacji i mobbingu – pisze adwokat Piotr Grabarek.

Prawo zamówień publicznych nie ma dziś problemu z procedurą, lecz z podejmowaniem decyzji. System PZP drobiazgowo ocenia poprawność formalną czynności, ale ignoruje to, czy decyzja zamawiającego była racjonalna i uzasadniona w realiach rynkowych. W efekcie prawo, które miało chronić interes publiczny, zaczęło chronić samo siebie – procedury i dokumentację – nawet gdy prowadzą one do oczywistej nieefektywności rezultatów. Problem PZP nie polega zatem na nadmiarze kontroli. Problemem jest brak normatywnej ochrony racjonalnej decyzji - pisze Grzegorz Bebłowski.

Rządowy projekt ustawy o wzmocnieniu stosowania prawa do jednakowego wynagrodzenia mężczyzn i kobiet za jednakową pracę lub za pracę o jednakowej wartości nie odwołuje się do unijnego pojęcia pracownika – i przyjęcie tego projektu w proponowanej wersji nie będzie spełniać wymogów dyrektywy – nie wprowadzi wymaganej dyrektywą ochrony równości wynagrodzeń – pisze w polemice do stanowiska MRPiPS radca prawny Marcin Różański.

Obowiązujący w Polsce model kontroli zamówień publicznych w praktyce częściej prowadzi do zachowawczości i bierności zamawiających niż do podnoszenia jakości i efektywności wydatkowania środków publicznych. System ten, oparty na kontroli ex post, formalizmie i rozproszonej odpowiedzialności, nie tylko nie zachęca do podejmowania racjonalnych decyzji, ale wręcz zniechęca do aktywnego i odpowiedzialnego zarządzania procesem zakupowym - pisze Grzegorz Bebłowski, prawnik specjalizujący się w zamówieniach publicznych.

Zgodnie z projektem ustawy implementującej dyrektywę o transparentności wynagrodzeń, związkom zawodowym przyznano monopol na reprezentowanie pracowników w procesie ustalania kryteriów wartościowania pracy oraz kategorii pracowników – pisze prof. dr hab. Arkadiusz Sobczyk.

Analizę projektu zmian do kodeksu pracy w przedmiocie przeciwdziałania mobbingowi (wersja projektu z dnia 27 października 2025 r. ) w kontekście zadośćuczynienia warto zacząć od słów uznania dla projektodawcy. Oto po latach nadużywania słowa „odszkodowanie” proponuje się wyraźnie odróżnienie odszkodowania od zadośćuczynienia – pisze prof. dr hab. Arkadiusz Sobczyk.

Nowe uprawnienia kontrolne i większa odpowiedzialność za wystawiane zwolnienia,, a od 2027 roku pracownicy będą mogli pracować w jednym miejscu, będąc jednocześnie na zwolnieniu w drugim. Konsekwencje nowelizacji omawiają Bartosz Wszeborowski i Aleksandra Bruchajzer, prawnicy w kancelarii PCS Paruch Chruściel Stępień Kanclerz.

Projekt ustawy, mającej wdrożyć dyrektywę 2023/970, dotyczącą tzw. transparentności wynagrodzeń, jest typowym przykładem niezrozumienia, że implementacja dyrektywy nie oznacza przyjęcia jej tekstu jako ustawy własnej, łącznie zresztą z błędami w tłumaczeniu. Implementacja to ustanowienie prawa krajowego, które prowadzi do osiągnięcia celów dyrektywy – pisze prof. dr hab. Arkadiusz Sobczyk.

Inspekcja pracy jest corocznie kontrolowana przez ten organ kontroli państwowej, co ma swoje umocowanie w art. 4 ust. 1 ustawy z 23 grudnia 1994 r. o Najwyższej Izbie Kontroli. NIK przeprowadza kontrolę działalności Państwowej Inspekcji Pracy (12 części budżetu państwa) pod względem legalności, gospodarności, celowości i rzetelności (art. 2 ust. 5) – pisze Marcin Stanecki, Główny Inspektor Pracy, odnosząc się do propozycji wnioskowania przez Radę Ochrony Pracy do Sejmu o przeprowadzenie kontroli działalności Państwowej Inspekcji Pracy przez Najwyższą Izbę Kontroli.

Zgodnie z planowanymi zmianami do kodeksu pracy (wersja projektu z dnia 27 października 2025), prawo zakładowe będzie musiało określić „reguły, procedury oraz częstotliwość działań w obszarze przeciwdziałania naruszaniu godności oraz innych dóbr osobistych pracownika, zasad równego traktowania w zatrudnieniu dyskryminacji oraz przeciwdziałaniu mobbingowi” – pisze prof. dr hab. Arkadiusz Sobczyk.

W związku z planowanymi zmianami przepisów kodeksu pracy, które dotyczą obowiązku przeciwdziałania mobbingowi, część pracodawców zaczęła się baczniej przyglądać nowemu prawu i analizować, czy dotychczas prawidłowo realizowali ciążące na nich zobowiązania. Dotyczy to zarówno przeciwdziałania, reagowania, jak i minimalizowania skutków mobbingu – pisze Dominika Sadowska, prawniczka i mediatorka.

Zgodnie z planowanymi zmianami do kodeksu pracy (wersja projektu z dnia 27 października 2025) pracodawcy będą mieli obowiązek ustalania „reguł, procedur oraz częstotliwości działań w obszarze przeciwdziałania naruszaniu godności oraz innych dóbr osobistych pracowników, naruszaniu zasady równego traktowania w zatrudnieniu oraz dyskryminacji oraz mobbingowi” – pisze prof. dr hab. Arkadiusz Sobczyk. A wszystko dlatego, że pracodawca będzie obowiązany do aktywnego i stałego przeciwdziałania mobbingowi oraz naruszeniom zasady równego traktowania „przez stosowanie działań prewencyjnych, wykrywanie oraz właściwe reagowanie, a także przez działania naprawcze i wsparcie osób dotkniętych mobbingiem lub nierównym traktowaniem”.

Rok 2025 przyniósł kolejne istotne doprecyzowania w stosowaniu ustawy o dostępie do informacji publicznej. Orzecznictwo sądów administracyjnych precyzyjniej określiło krąg podmiotów zobowiązanych do udostępniania informacji, granice pojęcia nadużycia prawa do informacji publicznej oraz zakres stosowania przepisów kodeksu postępowania administracyjnego w procedurze udostępniania informacji publicznej – pisze dr Bartosz Mendyk.

Teza, że Skarb Państwa może ponosić odpowiedzialność za wadliwe postępowanie antymobbingowe prowadzone przez pracodawcę „prywatnego”, brzmi zapewne akademicko. Słowo „akademicko” oznacza tu „czysto teoretycznie”. Być może tak jest. Być może jednak problemem nie jest akademizm tego stwierdzenia, ale to, że zarówno prawnicy, jak i w szczególności twórcy prawa, nie w pełni rozumieją, jak duże znaczenie dla stanowienia prawa mają prawa i wolności człowieka, i jaka jest rola Konstytucji w organizacji państwa – pisze prof. dr hab. Arkadiusz Sobczyk.

Opublikowano projekt ustawy „o wzmocnieniu stosowania prawa do jednakowego wynagrodzenia mężczyzn i kobiet za jednakową pracę lub za pracę o jednakowej wartości” datowany na 12 grudnia 2025 r. Na potrzeby robocze nazwę ją ustawą o transparentności wynagrodzeń. Ustawa jest bardzo ważna więc warto się nią zająć szczegółowo i w spokoju. Swoją pierwszą wypowiedź publiczną zacznę od kwestii pobocznej, ale niepokojącej. Dotyczy ona bowiem zaufania lub braku zaufania co do tego, czy projekt został należycie przemyślany – pisze prof. dr hab. Arkadiusz Sobczyk.