Bartosz Mendyk

W codziennej praktyce funkcjonowania jednostek sektora finansów publicznych (JSFP) powszechny jest model bieżącego, powtarzalnego zamawiania drobnych usług lub towarów np. bukiety okolicznościowe, catering, materiały biurowe za pomocą maila. Czy sam e-mail wysłany do stałego kontrahenta powoduje automatyczne zawarcie umowy w formie dokumentowej i czy tak zawarta umowa podlega obowiązkowi wpisu do Centralnego Rejestru Umów Jednostek Sektora Finansów Publicznych?

Nowelizacja ustawy o funduszu sołeckim rozszerzyła funkcjonowanie funduszu sołeckiego na osiedla. W miastach będą mogły więc zafunkcjonować dwie formy partycypacyjne: fundusz osiedlowy i budżet obywatelski. Nie muszą być dla siebie konkurencją, lecz uzupełniającymi się filarami lokalnej partycypacji obywatelskiej. Ważne, aby obie formy były dobrze zaplanowane, skoordynowane i przejrzyste, aby nie stały się tylko formalnością lub narzędziem politycznym.

Rok 2025 przyniósł kolejne istotne doprecyzowania w stosowaniu ustawy o dostępie do informacji publicznej. Orzecznictwo sądów administracyjnych precyzyjniej określiło krąg podmiotów zobowiązanych do udostępniania informacji, granice pojęcia nadużycia prawa do informacji publicznej oraz zakres stosowania przepisów kodeksu postępowania administracyjnego w procedurze udostępniania informacji publicznej – pisze dr Bartosz Mendyk.

Regularnie powraca społeczne oburzenie „dziwnym” zachowaniem parlamentarzystów. Odpowiedzią na nie ma być poselski projekt ustawy, pozwalający marszałkowi na podstawie „uzasadnionych podejrzeń” poddać posła badaniu alkomatem i wykluczyć go z obrad. Choć intuicyjnie pomysł wydaje się rozsądny, w praktyce może rodzić poważne wątpliwości konstytucyjne i ustrojowe. W utrwalonych demokracjach nie ma takich przepisów.

Ewolucja języka niesie za sobą zmianę myślenia. Jest ona ważna, ale powinna zachodzić poprzez zmiany w myśleniu, a nie poprzez ustawowe narzucanie odpowiedniego myślenia. Tym bardziej, że zakaz dyskryminacji od dawna zapisany jest w Konstytucji, jak i kodeksie pracy oraz wielu innych przepisach – pisze dr Bartosz Mendyk. Podkreśla, że feminatywy nie są jedynie kwestią stylistyczną lub estetyczną, lecz elementem poszerzania językowego obrazu świata.

Nowelizacja ustawy o funduszu sołeckim z 12 września 2025 r. wprowadza istotną zmianę: wójt, burmistrz lub prezydent miasta może odrzucić nie cały wniosek, lecz jedynie poszczególne przedsięwzięcia, które nie spełniają wymogów ustawowych. To rozwiązanie ułatwia procedowanie i jest korzystne zarówno dla sołectwa, jak i dla gminy.

Nowelizacja ustawy o samorządzie gminnym oraz ustawy o funduszu sołeckim wprowadza zmiany w funkcjonowaniu jednostek pomocniczych. Od 2026 roku pojawi się możliwość tworzenia konwentów przewodniczących, a kierownicy jednostek pomocniczych zyskają nowe uprawnienia, m.in. udział w komisjach rady gminy. Choć konwent ma charakter doradczy, jego rola budzi pytania o wpływ na lokalne decyzje i relacje z organami gminy – pisze dr Bartosz Mendyk.

Miniaturyzacja techniki wywołała kolejny nieoczekiwany skutek: coraz częściej trudni klienci, przychodzą do urzędów i zaczynają nagrywać w trakcie pracy pracownika samorządowego. Zwłaszcza, gdy spodziewa się decyzji dla siebie niekorzystnej, albo po prostu jest pato streamerem. Jak urzędnik ma radzić sobie z taką sytuacją? Czy może odmówić nagrywania?

W odpowiedzi na manifestacje Ruchu Obrony Granic, część rad gmin i powiatów rozważa przyjęcie uchwał deklarujących niechęć wobec imigrantów lub ogłaszających dany samorząd jako „wolny od imigracji”. W niektórych jednostkach prace legislacyjne już trwają. Pojawia się jednak zasadnicze pytanie: czy organy stanowiące jednostek samorządu terytorialnego mają prawo podejmować takie uchwały, skoro przepisy prawa tego nie przewidują?

Po głosowaniu w sprawie udzielenia absolutorium oraz wotum zaufania w zasadzie w urzędzie, radzie zaczynają się wakacje. W niektórych samorządach jednak w lipcu i sierpniu zwoływane są sesje rady i w związku z tym - komisje. Ich plan nie jest specjalnie napięty. Tajemnicą poliszynela jest uzasadnienie ich zwołania: radni chcą uzyskać dietę w pełnej wysokości.