Arkadiusz Sobczyk

Niniejszy tekst nie ucieszy pracodawców, ale ostatecznie sprawa nie jest aż tak bardzo kłopotliwa. Chodzi o odpowiedź na dwa praktyczne pytania. Pierwsze, czy związek niebędący zakładową organizacją związkową może reprezentować pracowników w sprawach indywidulanych przed pracodawcą. Drugie, czy związki zawodowe, w tym związki pozazakładowe, mają prawo żądać wszczęcia postępowań zakładowych bez zgody pracowników oraz przystępować do takich postępowań za ich zgodą - pisze prof. dr hab. Arkadiusz Sobczyk.

Zgodnie z projektem ustawy implementującej dyrektywę o transparentności wynagrodzeń, związkom zawodowym przyznano monopol na reprezentowanie pracowników w procesie ustalania kryteriów wartościowania pracy oraz kategorii pracowników – pisze prof. dr hab. Arkadiusz Sobczyk.

Analizę projektu zmian do kodeksu pracy w przedmiocie przeciwdziałania mobbingowi (wersja projektu z dnia 27 października 2025 r. ) w kontekście zadośćuczynienia warto zacząć od słów uznania dla projektodawcy. Oto po latach nadużywania słowa „odszkodowanie” proponuje się wyraźnie odróżnienie odszkodowania od zadośćuczynienia – pisze prof. dr hab. Arkadiusz Sobczyk.

Projekt ustawy, mającej wdrożyć dyrektywę 2023/970, dotyczącą tzw. transparentności wynagrodzeń, jest typowym przykładem niezrozumienia, że implementacja dyrektywy nie oznacza przyjęcia jej tekstu jako ustawy własnej, łącznie zresztą z błędami w tłumaczeniu. Implementacja to ustanowienie prawa krajowego, które prowadzi do osiągnięcia celów dyrektywy – pisze prof. dr hab. Arkadiusz Sobczyk.

Zgodnie z planowanymi zmianami do kodeksu pracy (wersja projektu z dnia 27 października 2025), prawo zakładowe będzie musiało określić „reguły, procedury oraz częstotliwość działań w obszarze przeciwdziałania naruszaniu godności oraz innych dóbr osobistych pracownika, zasad równego traktowania w zatrudnieniu dyskryminacji oraz przeciwdziałaniu mobbingowi” – pisze prof. dr hab. Arkadiusz Sobczyk.

Zgodnie z planowanymi zmianami do kodeksu pracy (wersja projektu z dnia 27 października 2025) pracodawcy będą mieli obowiązek ustalania „reguł, procedur oraz częstotliwości działań w obszarze przeciwdziałania naruszaniu godności oraz innych dóbr osobistych pracowników, naruszaniu zasady równego traktowania w zatrudnieniu oraz dyskryminacji oraz mobbingowi” – pisze prof. dr hab. Arkadiusz Sobczyk. A wszystko dlatego, że pracodawca będzie obowiązany do aktywnego i stałego przeciwdziałania mobbingowi oraz naruszeniom zasady równego traktowania „przez stosowanie działań prewencyjnych, wykrywanie oraz właściwe reagowanie, a także przez działania naprawcze i wsparcie osób dotkniętych mobbingiem lub nierównym traktowaniem”.

Teza, że Skarb Państwa może ponosić odpowiedzialność za wadliwe postępowanie antymobbingowe prowadzone przez pracodawcę „prywatnego”, brzmi zapewne akademicko. Słowo „akademicko” oznacza tu „czysto teoretycznie”. Być może tak jest. Być może jednak problemem nie jest akademizm tego stwierdzenia, ale to, że zarówno prawnicy, jak i w szczególności twórcy prawa, nie w pełni rozumieją, jak duże znaczenie dla stanowienia prawa mają prawa i wolności człowieka, i jaka jest rola Konstytucji w organizacji państwa – pisze prof. dr hab. Arkadiusz Sobczyk.

Opublikowano projekt ustawy „o wzmocnieniu stosowania prawa do jednakowego wynagrodzenia mężczyzn i kobiet za jednakową pracę lub za pracę o jednakowej wartości” datowany na 12 grudnia 2025 r. Na potrzeby robocze nazwę ją ustawą o transparentności wynagrodzeń. Ustawa jest bardzo ważna więc warto się nią zająć szczegółowo i w spokoju. Swoją pierwszą wypowiedź publiczną zacznę od kwestii pobocznej, ale niepokojącej. Dotyczy ona bowiem zaufania lub braku zaufania co do tego, czy projekt został należycie przemyślany – pisze prof. dr hab. Arkadiusz Sobczyk.

Redakcja art. 183ca kodeksu pracy wywołuje wątpliwość, czy pracodawca będzie miał obowiązek poinformowania kandydata do pracy o przedziale wynagrodzenia (płacy) w ogóle, czy też o przedziale płacy początkowej. Różnica jest istotna – pisze prof. dr hab. Arkadiusz Sobczyk. I podkreśla, że praktyka stosowania prawa pracy w Polsce przemawia za wykładnią prounijną, a przedmiotem informowania powinien być przedział płacy początkowej, nie zaś płacy w ogóle.

W grudniu 2025 roku częścią kodeksu pracy stanie się dodany do niego art. 18(3ca). Nie jest jednak pewne, czy na długo. Jeśli bowiem implementacja dyrektywy 2023/970 przybierze formę oddzielnej ustawy, to być może przywołany wyżej przepis zostanie do niej przeniesiony – pisze prof. dr hab. Arkadiusz Sobczyk, radca prawny.