Nowe uprawnienia kontrolne i większa odpowiedzialność za wystawiane zwolnienia,, a od 2027 roku pracownicy będą mogli pracować w jednym miejscu, będąc jednocześnie na zwolnieniu w drugim. Konsekwencje nowelizacji omawiają Bartosz Wszeborowski i Aleksandra Bruchajzer, prawnicy w kancelarii PCS Paruch Chruściel Stępień Kanclerz.

Projekt ustawy, mającej wdrożyć dyrektywę 2023/970, dotyczącą tzw. transparentności wynagrodzeń, jest typowym przykładem niezrozumienia, że implementacja dyrektywy nie oznacza przyjęcia jej tekstu jako ustawy własnej, łącznie zresztą z błędami w tłumaczeniu. Implementacja to ustanowienie prawa krajowego, które prowadzi do osiągnięcia celów dyrektywy – pisze prof. dr hab. Arkadiusz Sobczyk.

Inspekcja pracy jest corocznie kontrolowana przez ten organ kontroli państwowej, co ma swoje umocowanie w art. 4 ust. 1 ustawy z 23 grudnia 1994 r. o Najwyższej Izbie Kontroli. NIK przeprowadza kontrolę działalności Państwowej Inspekcji Pracy (12 części budżetu państwa) pod względem legalności, gospodarności, celowości i rzetelności (art. 2 ust. 5) – pisze Marcin Stanecki, Główny Inspektor Pracy, odnosząc się do propozycji wnioskowania przez Radę Ochrony Pracy do Sejmu o przeprowadzenie kontroli działalności Państwowej Inspekcji Pracy przez Najwyższą Izbę Kontroli.

Zgodnie z planowanymi zmianami do kodeksu pracy (wersja projektu z dnia 27 października 2025), prawo zakładowe będzie musiało określić „reguły, procedury oraz częstotliwość działań w obszarze przeciwdziałania naruszaniu godności oraz innych dóbr osobistych pracownika, zasad równego traktowania w zatrudnieniu dyskryminacji oraz przeciwdziałaniu mobbingowi” – pisze prof. dr hab. Arkadiusz Sobczyk.

W związku z planowanymi zmianami przepisów kodeksu pracy, które dotyczą obowiązku przeciwdziałania mobbingowi, część pracodawców zaczęła się baczniej przyglądać nowemu prawu i analizować, czy dotychczas prawidłowo realizowali ciążące na nich zobowiązania. Dotyczy to zarówno przeciwdziałania, reagowania, jak i minimalizowania skutków mobbingu – pisze Dominika Sadowska, prawniczka i mediatorka.

Zgodnie z planowanymi zmianami do kodeksu pracy (wersja projektu z dnia 27 października 2025) pracodawcy będą mieli obowiązek ustalania „reguł, procedur oraz częstotliwości działań w obszarze przeciwdziałania naruszaniu godności oraz innych dóbr osobistych pracowników, naruszaniu zasady równego traktowania w zatrudnieniu oraz dyskryminacji oraz mobbingowi” – pisze prof. dr hab. Arkadiusz Sobczyk. A wszystko dlatego, że pracodawca będzie obowiązany do aktywnego i stałego przeciwdziałania mobbingowi oraz naruszeniom zasady równego traktowania „przez stosowanie działań prewencyjnych, wykrywanie oraz właściwe reagowanie, a także przez działania naprawcze i wsparcie osób dotkniętych mobbingiem lub nierównym traktowaniem”.

Rok 2025 przyniósł kolejne istotne doprecyzowania w stosowaniu ustawy o dostępie do informacji publicznej. Orzecznictwo sądów administracyjnych precyzyjniej określiło krąg podmiotów zobowiązanych do udostępniania informacji, granice pojęcia nadużycia prawa do informacji publicznej oraz zakres stosowania przepisów kodeksu postępowania administracyjnego w procedurze udostępniania informacji publicznej – pisze dr Bartosz Mendyk.

Teza, że Skarb Państwa może ponosić odpowiedzialność za wadliwe postępowanie antymobbingowe prowadzone przez pracodawcę „prywatnego”, brzmi zapewne akademicko. Słowo „akademicko” oznacza tu „czysto teoretycznie”. Być może tak jest. Być może jednak problemem nie jest akademizm tego stwierdzenia, ale to, że zarówno prawnicy, jak i w szczególności twórcy prawa, nie w pełni rozumieją, jak duże znaczenie dla stanowienia prawa mają prawa i wolności człowieka, i jaka jest rola Konstytucji w organizacji państwa – pisze prof. dr hab. Arkadiusz Sobczyk.

Opublikowano projekt ustawy „o wzmocnieniu stosowania prawa do jednakowego wynagrodzenia mężczyzn i kobiet za jednakową pracę lub za pracę o jednakowej wartości” datowany na 12 grudnia 2025 r. Na potrzeby robocze nazwę ją ustawą o transparentności wynagrodzeń. Ustawa jest bardzo ważna więc warto się nią zająć szczegółowo i w spokoju. Swoją pierwszą wypowiedź publiczną zacznę od kwestii pobocznej, ale niepokojącej. Dotyczy ona bowiem zaufania lub braku zaufania co do tego, czy projekt został należycie przemyślany – pisze prof. dr hab. Arkadiusz Sobczyk.

Polski ustawodawca, implementując do polskiego porządku prawnego postanowienia dyrektywy 2023/970, musi uwzględnić, że sama dyrektywa odsyła do unijnego rozumienia pojęcia pracownika, a to unijne pojęcie pracownika jest znacznie szersze niż pojęcie pracownika w rozumieniu polskiego kodeksu pracy i obejmuje, pod pewnymi warunkami, także zleceniobiorcę, a nawet osobę prowadzącą działalność gospodarczą - pisze Marcin Różański, radca prawny.

W związku z wyrokiem Trybunału Sprawiedliwości UE z 30 października 2025 r., konieczne jest pilne, systemowe, jednolite wdrożenie we wszystkich jednostkach organizacyjnych prokuratury zasad ustalania harmonogramów dyżurów. Szczegółowe uregulowanie instytucji dyżurów pełnionych przez prokuratorów, sędziów a także pracowników sądów i jednostek prokuratury, jest tym bardziej konieczne, że wyrok TSUE może stanowić kolejny argument za przyjęciem interpretacji, że już samo pozostawanie w dyspozycji pracodawcy poza godzinami pracy jest pracą w godzinach nadliczbowych - pisze prokurator Michał Makowski.

Są inne instrumenty prawne, które umożliwiają skuteczne dochodzenie przynajmniej części roszczeń przez wierzyciela, zamiast znoszenia limitów egzekucji z pensji minimalnej. Problem wymaga spojrzenia szerszego niż sama statystyka skuteczności komorników, a przede wszystkim uwzględnienia strukturalnych uwarunkowań wierzycieli, dłużników, sądów i gospodarki – uważa Mateusz Jabłoński, adwokat, kwalifikowany doradca restrukturyzacyjny.

W nadchodzącym roku polski rynek pracy i środowisko biznesowe czekają istotne zmiany regulacyjne, które będą miały dalekosiężne skutki zarówno dla przedsiębiorców, jak i osób zatrudnionych – pisze Tomasz Czerkies, radca prawny w ADP Polska. Do najważniejszych z nich należy wejście w życie ustawy wdrażającej postanowienia dyrektywy o transparentności płac.

Wysadzenie torów na trasie Warszawa–Lublin w listopadzie 2025 roku obnażyło słabości systemu ochrony infrastruktury kolejowej w Polsce. Choć uniknięto katastrofy, zdarzenie stawia pytania o skuteczność działań państwa i rolę Straży Ochrony Kolei – formacji umundurowanej, której kompetencje i status prawny pozostają ograniczone w porównaniu z innymi służbami mundurowymi – pisze dr Paweł Bała, adwokat specjalizujący się w sprawach dotyczących służb mundurowych.

W Polsce potrafimy pisać projekty ustaw szybciej, niż jesteśmy w stanie przeczytać ich uzasadnienia. Wystarczy impuls polityczny, komentarz w mediach, nagłówki o aferze i już - kancelarie Sejmu pracują nocami, a eksperci dowiadują się o zmianach z internetu. To nie jest efekt uboczny, to mechanizm. Centralny Rejestr Umów stał się jednym z najjaskrawszych dowodów tej patologii — pisze Grzegorz Bełbowski, prawnik, który uczestniczył w tworzeniu ustawy na etapie rządowym.

Wypalenie zawodowe to bardzo ważny temat, ale mam wrażenie, że nie zawsze właściwie rozumiemy to zjawisko. Dobrze, że dużo o nim mówimy, a z drugiej strony czasami można odnieść wrażenie, że mówimy o wypaleniu w kontekście, że to z lekarzem coś jest nie tak, że to on powinien coś zrobić, żeby się nie wypalać – mówi w rozmowie z Prawo.pl dr Magdalena Flaga-Łuczkiewicz, psychiatra, kierownik Poradni Zdrowia Psychicznego dla Lekarzy i Studentów Medycyny i Pełnomocnik ds. Zdrowia Lekarzy i Lekarzy Dentystów OIL w Warszawie.

Ewolucja języka niesie za sobą zmianę myślenia. Jest ona ważna, ale powinna zachodzić poprzez zmiany w myśleniu, a nie poprzez ustawowe narzucanie odpowiedniego myślenia. Tym bardziej, że zakaz dyskryminacji od dawna zapisany jest w Konstytucji, jak i kodeksie pracy oraz wielu innych przepisach – pisze dr Bartosz Mendyk. Podkreśla, że feminatywy nie są jedynie kwestią stylistyczną lub estetyczną, lecz elementem poszerzania językowego obrazu świata.

Stały Komitet Rady Ministrów przyjął kontrowersyjny projekt Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, który pozwala inspektorom pracy na zamianę umów cywilnoprawnych w etaty. Decyzja o przyjęciu nowelizacji została podjęta, pomimo uwag licznych środowisk zawodowych, zgłoszonych w ramach konsultacji publicznych i opiniowania projektu, w których wskazywano na naruszenie Konstytucji i zagrożenia dla rynku pracy – pisze radca prawny Magdalena Czech.

Projektowane przepisy ustawy o PIP stanowią o możliwości stwierdzenia stosunku pracy za okres od dnia jego nawiązania. Dzień ten będzie określał inspektor i może go oznaczyć na wiele lat wstecz - tak naprawdę od początku współpracy między usługodawcą i usługobiorcą. W toku rozmów wokół projektu pojawił się pomysł, aby zastosować tu ograniczenie trzyletnie, aczkolwiek trzeba mieć na uwadze, że ta obietnica nie musi być ostatecznie spełniona - mówi Marcin Bodziony, doradca podatkowy, ekspert w zakresie kontroli i postępowań podatkowych.

Reklasyfikacja umów cywilnoprawnych na stosunek pracy oznacza dla przedsiębiorców podwójne obciążenie: dopłaty za przeszłość oraz wyższe koszty w przyszłości. Dla domniemanych pracowników oznacza to z kolei spadek wynagrodzenia netto - pisze Joanna Narkiewicz-Tarłowska. Jak podkreśla, różnice te wynikają zarówno z pełnych składek ZUS i NFZ, jak i z mniej korzystnych zasad opodatkowania PIT w przypadku umowy o pracę.