Chodzi o nabór do Regionalnego Programu Operacyjnego Woj. Śląskiego (RPO) dotyczący subregionu centralnego woj. śląskiego (w ramach narzędzia tzw. Zintegrowanych Inwestycji Terytorialnych - ZIT), który trwał od końca września ub. roku do końca lutego br.

Jego budżet wynosi ponad 282 mln zł. Samorządy i ich instytucje zgłosiły do niego jednak tylko 16 projektów o łącznej wartości ponad 205 mln zł i wnioskowanej kwocie dofinansowania ponad 160 mln zł. Nie wszystkie zgłoszone projekty przeszły też etap oceny formalnej. Samorząd woj. śląskiego zapewnia, że będzie starał się zagospodarować wszystkie dostępne na ten cel pieniądze (być może poprzez kolejne nabory).

Pod kątem tego konkursu prawidłowe formalnie wnioski zgłosiły m.in. powiat pszczyński (na budowę centrum przesiadkowego za 43,6 mln zł, w tym 35,7 wnioskowane do RPO), gmina Ciasna (na budowę węzłów przesiadkowych z budową dróg rowerowych za 13,1 mln zł; w tym 10,9 mln zł z RPO) czy Piekary Śląskie (budowa węzła przesiadkowego ze ścieżkami rowerowymi za 25,4 mln zł, w tym 20,5 mln zł z RPO).

W naborze tym spłynęły tylko dwa kilkunastomilionowe wnioski dotyczące zakupu taboru autobusowego (jeden z nich nie przeszedł już oceny formalnej). W poprzednim naborze pod tym kątem dofinansowane zostały duże zakupy taboru autobusowego przez samorządowych przewoźników z Katowic i Sosnowca (wartości projektów odpowiednio 139,4 mln zł i 129 mln zł), przez spółkę Transgór (projekt na 7,5 mln zł) czy warty 60 mln zł projekt PKM-u z Jaworzna (zakupu elektrycznych autobusów i potrzebnej infrastruktury).

Miejskie projekty komunikacyjne w programach obecnej perspektywy unijnej znalazły się w grupach działań dotyczących efektywności energetycznej, odnawialnych źródeł energii i gospodarki niskoemisyjnej. W woj. śląskim te działania zawarte są w części regionalnego programu operacyjnego, jakimi są tzw. ZIT/RIT, które przygotowują samorządy lokalne. ZIT, czyli Zintegrowane Inwestycje Terytorialne dotyczą subregionu centralnego województwa; RIT, czyli Regionalne Inwestycje Terytorialne, dotyczą trzech pozostałych subregionów.

Tego typu projekty komunikacyjne ZIT/RIT mogą dotyczyć: zakupu taboru autobusowego, inwestycji w budowę węzłów przesiadkowych, dróg rowerowych, parkingów Park&Ride i Bike&Ride, buspasów, systemów miejskich wypożyczalni rowerów wraz z zakupem rowerów, a także wdrażania inteligentnych systemów transportowych.

Pierwsza tura naborów takich projektów (koordynowanych przez subregiony woj. śląskiego) ruszyła w październiku 2015 r. i trwała do końca marca 2016 r.

W przypadku ZIT do dofinansowania wybrano w niej projekty o łącznej wartości 737,6 mln zł (przy wsparciu z RPO 526 mln zł); w przypadku RIT subregionu północnego – 49,6 mln zł (przy wsparciu 34 mln zł), a RIT subregionu południowego – 114,9 mln zł (przy wsparciu 79,5 mln zł).
Ponieważ pierwsze nabory dotyczące niskoemisyjnego transportu miejskiego nie wyczerpały środków na ten cel, urząd marszałkowski przeprowadził kolejne – z alokacją w subregionie centralnym na poziomie 282,4 mln zł (ma być rozstrzygnięty w lipcu br.), w subregionie południowym – 11,4 mln zł, w zachodnim – 16,8 mln zł, w północnym - 44,3 mln zł.

W subregionie południowym dofinansowanie otrzymały w tej turze dwa projekty dotyczące Czechowic-Dziedzic (za ponad 12,5 mln zł; w tym 8,7 mln zł z RPO). W subregionie zachodnim – jedyny zarejestrowany projekt: Pociąg do dwóch kółek - budowa centrum przesiadkowego w Wodzisławiu Śląskim (za 8,5 mln zł; w tym 5,9 mln zł z RPO).

W subregionie północnym dofinansowano dwa z trzech zarejestrowanych projektów: budowę węzłów przesiadkowych na terenie Częstochowy (za 42,2 mln zł; w tym 27,5 mln zł z RPO) oraz budowę centrum przesiadkowego z drogami rowerowymi i parkingami w Poraju (za 1,7 mln zł; w tym 1,4 mln zł z RPO).

Jeszcze jeden nabór projektów w tym zakresie, jednak dedykowany tylko infrastrukturze i taborowi tramwajowemu (o budżecie 157,7 mln zł) przeprowadzono od końca lutego do końca kwietnia br. Dwa zarejestrowane projekty zgłosiło w nim Miejskie Przedsiębiorstwo Komunikacyjne w Częstochowie (łącznie za ponad 272 mln zł; w tym ponad 188 mln zł wnioskowanego dofinansowania).

Od 7 lipca ruszy kolejny nabór wniosków związanych z transportem miejskim – dla subregionu zachodniego. Potrwa do 29 września br. i będzie miał budżet 20,2 mln zł.

Środki ZIT/RIT nie są jedynymi, z których mogą korzystać samorządy i ich związki czy organizacje, planując inwestycje dotyczące transportu zbiorowego. Część samorządów subregionu centralnego przesłała swoje wnioski do projektu zgłaszanego do finansowania do krajowego Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko 2014-2020 (tzw. komponent POIiŚ_TRA, komplementarny z ZIT). (PAP)