W poniedziałek w Katowicach przedstawiciele władz samorządowych i specjaliści z różnych dziedzin brali udział w konferencji podsumowującej prace nad tą inicjatywą oraz towarzyszące jej działania partycypacyjne w ramach akcji „Śląskie. Tu rozmawiamy”.

Marszałek woj. śląskiego Wojciech Saługa podkreślił, że Kierunek Śląskie 3.0 to dokument wyjątkowy, bo pisany przez samych obywateli. Powinien być aktualizowany na bieżąco i stać się trwałą dyskusją nad przyszłością regionu, to ma być także klucz do powiązania strategii województwa z programami sektorowymi – mówił.

„Sytuacja świata się zmienia, władza czasem nie nadąża za zmianami, dlatego musimy być w stałym kontakcie z ludźmi i pytać, co chcą wokół siebie zmieniać. Kierunek Śląskie 3.0 jest właśnie stworzeniem takiego trwałego, mam nadzieję, mechanizmu, stałej rozmowy z ludźmi” - powiedział marszałek.

Pomysł na stworzenia inicjatywy Śląskie 3.0 zrodził się przed dwoma laty. Przed rokiem powstało 28 projektów, stworzonych z udziałem ekspertów. W ostatnich miesiącach zostały one uzupełnione o 30 zgłoszeń samych mieszkańców. Zbierano je w kilkunastu miejscowościach, które odwiedził tzw. filmobus. Pomysły może też było przesyłać przez internet.

„Z tych wszystkich spotkań wynika, że absolutnie potrzebujemy wiedzy – edukacji wszystkich tych, którzy chcą tworzyć nasz region, chcąc w nim robić rzeczy zwykłe i niezwykłe. Jest potrzeba spotykania się z tymi, którzy mają tę wiedzę, już gdzieś wdrożyli w życie, żeby uczyć się od siebie nawzajem” - powiedział Saługa.

Jan Jakub Wygnański z pracowni badań i innowacji społecznych Stocznia, która wspierała śląski samorząd przy tworzeniu dokumentu podkreślił, że stanowi on swoistą mapę i instrumenty nawigacyjne, które mogą być przydatne w obliczu nowych wyzwań. Podkreślił, że jakość życia tworzy się przede wszystkim na poziomie miast i regionów.

„Woj. śląskie jest pierwszym, które zdecydowało się na tak ambitne przedsięwzięcie, by obywateli nie traktować jako problem, ale część rozwiązania. Myślę, że jest to proces, który jest innowacyjny, miejmy nadzieję modelowy, i to w czasach, w których generalnie raczej partyturę raczej pisze się dla obywateli niż pyta, jak miałaby wyglądać” - wskazał Wygnański.

Podkreślił, że Kierunek Śląskie 3.0 jest otwartym procesem, w którym powinny pojawiać się odpowiedzi na nowe wyzwania. Wygnański ocenił, że trudne zadanie czeka polityków, na których ostatecznie będzie spoczywała odpowiedzialność za realizację projektów. „To jest ten moment, kiedy politycy muszą się wykazać tym, że polityka nie polega tylko na spełnianiu życzeń, ale też na pewnym przywództwie i umiejętności dokonywania wyborów” - wskazał.

Zgodnie z głównym założeniem zintegrowany rozwój woj. śląskiego ma opierać się na nowoczesnej, kreatywnej gospodarce z wykorzystaniem procesu metropolizacji regionu. Za najistotniejsze elementy uznano potencjał intelektualny, tworzone systemy inteligentnej infrastruktury oraz kapitał kulturowy.

58 włączonych do strategii projektów pogrupowano na sześć kluczowych obszarów tematycznych: aktywność przedsiębiorcza i innowacje; rewitalizacja regionu; przyjazny transport i energetyka; kompetencje zawodowe, aktywność obywatelska i innowacje społeczne; metropolizacja aglomeracji górnośląskiej oraz różnorodność i bogactwo kulturowe.

W strategii powraca m.in. pomysł budżetu obywatelskiego na poziomie województwa, są projekty dotyczące szeroko rozumianej rewitalizacji, a także modernizacja Parku Śląskiego, ochrona dziedzictwa w ramach Beskidzkiego Obszaru Kulturowego, oraz modernizacja Szlaku Orlich Gniazd.

Saługa wskazał, że część pomysłów bazuje na istniejących już obiektach, ale są też całkiem nowe – jak stworzenie Centrum Dizajnu Społecznego i Przedsiębiorczego. Marszałek zaznaczył, że część pomysłów już jest realizowanych - jak ograniczanie niskiej emisji, polityka senioralna i rowerowa.

Inne projekty, które znalazły się w strategii to m.in. stworzenie Funduszu Proinnowacyjnego oraz Regionalnego Centrum Partnerstwa Publiczno-Prywatnego, a także Funduszu Rewitalizacyjnego i Akademii Rewitalizacji, oferującej wsparcie doradcze dla samorządów. W dokumencie mowa też np. o budowie nowych połączeń drogowych oraz rozwoju transportu szynowego ze sztandarowym połączeniem kolejowym z Katowic do Pyrzowic.

Obecny etap prac nad Kierunkiem Śląskie 3.0 nie jest ostateczny. Kolejnym krokiem ma być dialog ze wszystkimi środowiskami zainteresowanymi wdrażaniem konkretnych