Czy Polska powinna przystępować do Jednolitego Sądu Patentowego? Kolejną okazją do dyskusji będzie międzynarodowa konferencja „Uwarunkowania prawne i ekonomiczne uczestnictwa w systemie jednolitej ochrony patentowej”, która odbędzie się 23 września 2026 r. w Warszawie.

Ministerstwo Sprawiedliwości nie prowadzi prac zmierzających do przystąpienia Polski do systemu patentu jednolitego – poinformował resort. Jednocześnie przyznał jednak, że prace w tej sprawie, „związane z analizą i monitoringiem aktualnych uwarunkowań prawno-gospodarczych”, zainicjował Urząd Patentowy RP. Ma je koordynować zespół roboczy z udziałem samorządów prawniczych.

Wysokość opłaty rocznej za aplikację rzecznikowską jest równa trzykrotności minimalnego wynagrodzenia za pracę – zakłada projekt rozporządzenia prezesa Rady Ministrów. W praktyce oznacza to obniżenie dotychczasowych opłat, powiązanych z wysokością przeciętnego wynagrodzenia. Gdyby zastosować zmiany już w obecnym roku, obniżka wyniosłaby 19,5 proc.

Trzy na cztery patenty w Polsce nie znajdują żadnego gospodarczego zastosowania, co więcej, nie ma nawet planów wprowadzania na rynek większości z nich. W zgłaszaniu wynalazków, które w żaden sposób nie zaistnieją komercyjnie, przodują uczelnie. Ich statystyczny przychód z jednego prawa ochronnego to… niecałe 1700 zł. Takie dane wynikają z pionierskiego badania nad komercjalizacją patentów w Polsce.

Termin zgłaszania uwag w ramach konsultacji projektu nowelizacji prawa własności przemysłowej (UC81) został wydłużony o dwa tygodnie. Upłynie 14 sierpnia 2026 r. Chodzi o ustawę, która przewiduje m.in. zmianę systemu rozpatrywania zgłoszeń wzorów użytkowych z badawczego na rejestrowy.

Projekt nowelizacji prawa własności przemysłowej przewiduje zmianę sposobu, w jakim Urząd Patentowy będzie oceniał zgłoszone do rejestracji wzory użytkowe. Rozpatrywanie zgłoszeń ma być dzięki temu sprawniejsze i szybsze. Pytanie tylko, czy nie doprowadzi do dewaluacji udzielanych praw. Rzecznicy patentowi, tradycyjnie niechętni zmianie, mają wątpliwości, czy przewidziane w projekcie bezpieczniki okażą się wystarczające.

Przyspieszenie postępowań to jeden z głównych celów nowego prawa własności przemysłowej, którego rządowy projekt trafił właśnie do opiniowania i konsultacji publicznych. Projekt ma też doprecyzować obecne rozwiązania oraz implementować niektóre normy unijne.

W piątek, 3 lipca, startuje nabór na trzyletnią aplikację rzecznikowską, którą organizuje Polska Izba Rzeczników Patentowych. Natomiast przez najbliższe trzy miesiące będzie można składać też zgłoszenia w konkursach dotyczących własności intelektualnej dla naukowców i dziennikarzy. Oba te konkursy, mające już wieloletnią tradycję, organizuje Urząd Patentowy RP.

Sąd Okręgowy w Poznaniu oddalił wniosek o zabezpieczenie praw autorskich do słynnego hasła z wydarzeń 1956 roku, noszonego przez demonstrantów ulicznych. O slogan „Żądamy chleba” walczą córka autora historycznego transparentu oraz organizatorzy zbiórki społecznej na rzecz bezdomnych.

Ochrona wzorów przemysłowych opiera się nie na kreatywności, lecz na nowości i indywidualnym charakterze ocenianym przez pryzmat ogólnego wrażenia wywoływanego przez produkt. Trybunał Sprawiedliwości UE wskazał, że ochrona wzoru przemysłowego nie zależy od twórczego wysiłku projektanta ani od „oryginalności” w rozumieniu prawa autorskiego - pisze Natalia Basałaj, radca prawny, Kancelaria Hansberry Tomkiel.

Produkty, których nazwy wskazują na pochodzenie z konkretnego regionu, miejscowości lub kraju, mogą już uzyskać unijną ochronę oznaczenia geograficznego. Nowe przepisy chroniące lokalne dziedzictwo były zapowiadane jako szansa dla takich tradycyjnych wyrobów, jak ceramika z Bolesławca i szkło z Krosna. Rejestrację uzyskali już wytwórcy z Czech, Słowacji czy Słowenii, tymczasem w Polsce czekamy dopiero na pierwszy wniosek. Co poszło nie tak?

Powracająca dyskusja o przystąpieniu Polski do systemu jednolitego patentu wzbudziła silne emocje w branży farmaceutycznej. Rodzime firmy obawiają się zachwiania równowagi rynku leków generycznych i nieproporcjonalnych kosztów postępowań. Wskazują też, że może to bezpośrednio przełożyć się na wzrost cen lekarstw i ponoszenie dodatkowych kosztów przez państwo. Prawnicy wskazują, że istnieje duże ryzyko, że tak właśnie wyglądałyby skutki, dlatego ewentualne decyzje wymagają rozwagi ustawodawcy.

Wejście naszego kraju do tego systemu w obecnym kształcie mogłoby przynieść więcej zagrożeń niż korzyści dla polskich przedsiębiorców, zwłaszcza z sektora MŚP – czytamy w stanowisku Polskiej Izby Rzeczników Patentowych, dotyczącym przystąpienia Polski do systemu patentu jednolitego oraz Jednolitego Sądu Patentowego (UP/UPC).

Znana z produkcji napojów polska spółka Foodcare obroniła swoje prawa wynikające z graficznego unijnego znaku towarowego BLACK. Kwestionował je łotewski konkurent, który uważał, że znak ten został zgłoszony w złej wierze, bez zamiaru jego używania na rynku alkoholi. Sąd UE ocenił jednak, że sam fakt braku działalności w danym sektorze nie oznacza, że działalność ta nie zostanie podjęta w przyszłości. Prawnicy zgadzają się z tym orzeczeniem.

1 lipca 2026 r. wejdzie w życie nowa edycja wytycznych Urzędu UE ds. Własności Intelektualnej (EUIPO) dotyczących znaków towarowych. Choć nie mają one charakteru wiążącego dla urzędu ani stron postępowania, stanowią istotny punkt odniesienia dla egzaminatorów EUIPO, odzwierciedlają utrwaloną lub zmieniającą się praktykę decyzyjną oraz ułatwiają interpretację przepisów przedsiębiorcom i pełnomocnikom – pisze Natalia Basałaj, radca prawny, Kancelaria Hansberry Tomkiel.

Polska świadomie nie podpisała porozumienia w sprawie Jednolitego Sądu Patentowego, Urząd Patentowy doszedł jednak do wniosku, że „decyzja ta wymaga aktualnie ponownej analizy”. Rozmowy już są prowadzone, co budzi niepokój wśród rzeczników patentowych. Obawiają się m.in., że przystąpienie do systemu spowoduje wzrost kosztów dla firm i konieczność prowadzenia postępowań w obcym języku.

Firma Works 11 Michał Lubiński uzyskała prawo ochronne na słowny znak towarowy „Obelix”, odnoszący się do broni, amunicji i materiałów wybuchowych. Jego unieważnienia domagało się francuskie wydawnictwo komiksów „Asterix i Obelix”. Chociaż decyzja Urzędu UE ds. Własności Intelektualnej była korzystna dla polskiego przedsiębiorcy, to została uchylona przez Sąd UE.

Jeśli składniki użyte do produkcji żywności pochodzą z zagranicy, to nie można finalnego produktu reklamować jako typowo krajowy, zwłaszcza gdy jest on podstawą lokalnej kuchni - orzekł Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawie jednej z największych kulinarnych świętości, czyli włoskiego makaronu. Oznacza to, że zachęty do kupowania w stylu „dobre, bo polskie” też nie mogą wprowadzać w błąd konsumentów co do miejsca pochodzenia składników żywności.

Regulacja dotycząca oznaczeń geograficznych, obejmująca sektory produktów rolnych i środków spożywczych, napojów spirytusowych oraz win, została przyjęta w Polsce w 2023 r., a obecnie czeka ją nowelizacja. Ma to związek z nowymi przepisami unijnymi, które m.in. ujednolicają procedury oraz nakładają dodatkowe obowiązki na państwa członkowskie.

Sport będzie tematem przewodnim tegorocznego Światowego Dnia Własności Intelektualnej. Urząd Patentowy RP planuje z tej okazji serię webinarów otwartych dla wszystkich zainteresowanych. Z kolei Polska Izba Rzeczników Patentowych organizuje spotkanie „Jak dziś buduje się markę sportowca?”