Przyspieszenie postępowań to jeden z głównych celów nowego prawa własności przemysłowej, którego rządowy projekt trafił właśnie do opiniowania i konsultacji publicznych. Projekt ma też doprecyzować obecne rozwiązania oraz implementować niektóre normy unijne.
Nowy akt prawny ma zastąpić ustawę z 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 1170), która obowiązuje już od ponad ćwierćwiecza, a ponadto był już 20-krotnie nowelizowana.
Na przestrzeni tych lat zaszły duże zmiany w gospodarce krajowej i światowej, w szczególności w czasie stanu epidemii, wywołanego wirusem SARS-CoV-2, który uwypuklił potrzeby skierowania szczególnej uwagi na innowacje i zaproponowanie sprawnego systemu ich ochrony. Duże znaczenie mają także zachodzące w gospodarce procesy cyfryzacji i elektronizacji, stąd też w projekcie zaproponowano rozwiązania wychodzące naprzeciw tym zjawiskom – czytamy w uzasadnieniu.
Za prace legislacyjne odpowiada Ministerstwo Rozwoju i Technologii (MRiT). Projekt trafił właśnie do opiniowania i konsultacji publicznych (numer w RCL – UC81). Będzie inna niż dotychczas systematyka ustawy. Nowością są np. oddzielne jednostki redakcyjne dotyczące regulacji pierwszeństwa, zarządzania prawami wyłącznymi, tj. przejścia praw wyłącznych i umów licencyjnych.
Nowa ustawa ma też radykalnie przyśpieszyć i usprawnić postępowanie zgłoszeniowe w zakresie wzorów użytkowych. Jedna z istotnych zmian przedmiotowego projektu zakłada zastąpienie obecnego „systemu badawczego” systemem rejestrowym, przy jednoczesnym maksymalnym zapewnieniu pewności obrotu prawnego.
Obecnie procedura rozpatrywania zgłoszeń wzorów użytkowych jest analogiczna do procedury rozpatrywania zgłoszeń wynalazków. Zgłoszenia wzorów użytkowych są publikowane po upływie 18 miesięcy od daty pierwszeństwa, a dla każdego zgłoszenia podlegającego ogłoszeniu jest sporządzane sprawozdanie o stanie techniki. Obecna procedura jest długotrwała. Średni czas rozpatrywania zgłoszeń wzorów użytkowych wynosi 25 miesięcy, co jest niekorzystne mając na uwadze, że czas trwania ochrony wzoru użytkowego wynosi 10 lat od daty dokonania zgłoszenia. Proponowane rozwiązanie, wraz z wprowadzaną zasadą, iż decyzja o udzieleniu prawa z rejestracji wzoru użytkowego nie będzie wydawana pod warunkiem wniesienia opłaty za pierwszy okres ochrony wzoru użytkowego, zdecydowanie skróci czas rozpatrywania zgłoszeń – pisze MRiT w uzasadnieniu.
Zmieni się też postępowanie sporne: Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (UP RP) ma – co do zasady - orzekać na posiedzeniach niejawnych. Pojawi się też możliwość częstszego prowadzenia postępowania polubownego (z tym że nie jako osobna procedura tzw. koncyliacji, nad którą zastanawiano się wcześniej, a jedynie na podstawie art. 96a kodeksu postępowania administracyjnego). Z przepisami unijnym mają też być bardziej zharmonizowane regulacje dotyczące wzorów przemysłowych (chodzi o dokonanie wreszcie dokładnie implementacji unijnej dyrektywy 98/71/WE). To samo dotyczy oznaczeń geograficznych, z tym że w tym przypadku wprowadzono rozwiązania dostosowujące do rozporządzenia 2023/2411/UE.
Nie wszystkie obszary własności przemysłowej czeka rewolucja. Przykładowo, w zakresie wynalazków proponuje się jedynie kosmetyczne zmiany, gdyż pole manewru polskiego ustawodawcy też jest niewielkie. MRiT tłumaczy, że istota tych regulacji wynika z licznych umów międzynarodowych, których stroną jest Polska.
Wbrew wcześniejszym zapowiedziom MRiT zrezygnowało też z wprowadzenia tzw. wstępnego zgłoszenia wynalazku, czyli formalnego kroku w procedurze patentowej, który pozwalałby na zabezpieczenie daty pierwszeństwa i rozpoczęcie procesu ochrony bez konieczności przedstawiania gotowej i pełnej dokumentacji. Wprowadzono natomiast bardziej rozbudowane przepisy o pierwszeństwie w ochronie, które było jednym z istotnych postulatów użytkowników systemu ochrony własności przemysłowej.
Kosmetycznie poprawiono również przepisy o dodatkowych prawach ochronnych oraz topografii układów scalonych. Natomiast w zakresie znaków towarowych projekt ustawy wprowadza wyraźny podział na przepisy materialne i proceduralne.
Linki w tekście artykułu mogą odsyłać bezpośrednio do odpowiednich dokumentów w programie LEX. Aby móc przeglądać te dokumenty, konieczne jest zalogowanie się do programu. Dostęp do treści dokumentów LEX jest zależny od posiadanych licencji.
